AB: İngiltere anlaşmasız Brexit’in sonuçlarına katlanmalı

Boris Johnson, Hunt ile münazarası sırasında AB bürokrasine saldırmak adına füme balık sundu (AFP)

Avrupa Birliği, İngiltere’nin anlaşmasız Brexit’in sonuçlarına katlanması gerektiğini açıklarken, İngiltere Başbakanı Theresa May’in halefi olması beklenen ve Muhafazakâr Parti liderliğine adaylığını koyan Boris Johnson, göreve gelmesi durumunda ülkesini anlaşmasız veya anlaşmalı bir şekilde Avrupa Birliği’nden çıkaracağı sözünü verdi. Johnson, taahhüdünü yerine getirebilmesi adına parlamento oturumlarını askıya almak veya ertelemeyi reddederken, rakibi Jeremy Hunt’a ise anlaşmasız Brexit konusunda muhalefet etmiyor. İngiliz parlamenterler ise dün, May’den sonra gelecek başbakanın parlamentoyu askıya alarak anlaşmasız Brexit'i gerçekleştirmesini zorlaştıracak bir karar aldı. Yaşanan bu gelişmelerin ardından İngiltere'nin eski Muhafazakâr başbakanlarından John Major parlamento çalışmalarının askıya alınmasını önlemek adına yargıya başvurdu.
Bağımsız Bütçe Sorumluluk Ofisi (OBR), tarafından dün yayınlanan bir raporda, İngiltere’nin Brüksel ile anlaşmasız Brexit’i gerçekleştirmesi halinde ekonomik durgunluğa gireceği yer aldı. Avrupa Birliği'nin Brexit Başmüzakerecisi Michel Barnier, anlaşmasız Brexit tehditlerinden etkilenmeyeceklerini ancak İngiltere'nin bu yolu seçmesi halinde bazı sonuçlarına katlanmak zorunda kalacağını belirtti.
BBC'nin Londra'nın AB üyeliğini sona erdirdiği takdirde ne olacağını sorusuna Barnier "İngiltere sonuçlarına katlanmak zorunda kalacak" şeklinde cevap verdi.
Barnier açıklamasında "Bilgili, yetkin ve AB tarafındaki çalışma biçimimizi bilen İngiltere tarafının, böyle bir tehditten asla etkilenmediğimizi başından beri bildiğini düşünüyorum. (Bu tehdidi) Bunu kullanmak işe yaramaz" dedi.
Boris Johnson ve Dışişleri Bakanı Jeremy Hunt’un Muhafazakâr Parti liderliği yarışının son turundan önce Barnier, BBC ile yaptığı söyleşide, Brexit anlaşmasının, "AB'den düzenli bir şekilde ayrılmanın tek yolu" olduğunu ifade etti. Avrupa Komisyonu Başkan Yardımcısı Frans Timmermans da BBC’ye verdiği röportajda, “İngiliz bakanlar, 2017 yılında Brexit müzakeresi için akılsızca yarışıyordu” ifadelerini kullandı.
Bloomberg, geçtiğimiz Pazar günü yayınladığı bir haberde, Johnson’un parlamentonun çalışmalarını askıya alması halinde kıdemli politikacılardan sert bir yanıt alacağını belirtti. Parlamentonun askıya alınması fikri iç muhalefet ile karşı karşıya kaldı. Avrupa destekçisi blokların önde gelen isimlerinden olan Gina Miller ve Çalışma ve Emeklilik Bakanı Amber Rudd siyasi bölünmeleri arttıran bu fikre sahip.
Olası bir 'askıya alma' süreci riskli
Brexit'i parlamento onayına sunmadan onayladığı için İngiliz hükümetine dava açan Gina Miller, Boris Johnson’un başbakan seçilerek parlamentoyu askıya alması durumunda derhal yasal işlem başlatacağını söyledi. Miller geçtiğimiz Pazar günü Sky TV televizyon programında yaptığı açıklamada, “Parlamentonun askıya alınması yetkilerin kötüye kullanılması olur… Hepimizin seçtiği temsilcilerin sesini kısar” ifadelerini kullandı. Miller açıklamasında, ekibinin aktif olarak parlamentonun egemenliğini savunacağını belirterek bunun anayasanın temel taşını oluşturduğuna dikkat çekti.
Uluslararası Para Fonu’na (IMF) göre, Muhafazakâr Parti lideri adayları Johnson ve Hunt iki senaryoya yol açacak şekilde anlaşmasız çıkış için redde bulunmadı. İlk senaryo sert bir anlaşma yok, ikinci senaryo ise yumuşak bir anlaşma yok.
Ekonomi için kritik uyarı
OBR tarafından dün yayınlanan bir raporda, İngiltere’nin Brüksel ile anlaşmasız Brexit’i gerçekleştirmesi halinde ekonomik durgunluğa gireceği yer aldı. Raporda, IMF'nin İngiliz ekonomisinin anlaşmasız Brexit durumunda 2021'de toparlanmadan önce 2020'de yüzde 2 daralacağı şeklindeki öngörüsü temel alındı. Bağımsız Bütçe Sorumluluk Ofisi, İngiltere’nin 31 Ekim'de anlaşmasız da olsa Brexit'i gerçekleştirmesi durumunda sterlinin yüzde 10 oranında düşeceğini duyurdu. Konut fiyatlarının ise 2019 başlarından 2021’in sonlarına doğru yüzde 10’luk oranın azalma göstermesi bekleniyor.
Michel Barnier, anlaşmasız Brexit tehditlerinden etkilenmediklerini ancak İngiltere'nin bu yolu seçmesi halinde sonuçlarına katlanmak zorunda kalacağını belirtti.
Ekonomik tahminler ve bütçe öngörüleri sorumlu olan devlet dairesinin yumuşak anlaşma yok senaryosuna dayanıyor. Bu senaryo ile İngiltere hükümeti, ithal edilen malzemelerin yüzde 87’sinin vergiden muaf tutulmasına olanak sağlayacak geçici bir tarife uygulayacak olup, tercihlere bağlı olarak AB ülkelerine yüzde 4 civarında vergi uygulayabilir. İthal ürünlerin yüzde 13’ü ise gümrük vergisine dâhil.