عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
DÜNYA

AB: İngiltere anlaşmasız Brexit’in sonuçlarına katlanmalı

Boris Johnson, Hunt ile münazarası sırasında AB bürokrasine saldırmak adına füme balık sundu (AFP)
Boris Johnson, Hunt ile münazarası sırasında AB bürokrasine saldırmak adına füme balık sundu (AFP)
TT
TT

AB: İngiltere anlaşmasız Brexit’in sonuçlarına katlanmalı

Boris Johnson, Hunt ile münazarası sırasında AB bürokrasine saldırmak adına füme balık sundu (AFP)
Boris Johnson, Hunt ile münazarası sırasında AB bürokrasine saldırmak adına füme balık sundu (AFP)

Avrupa Birliği, İngiltere’nin anlaşmasız Brexit’in sonuçlarına katlanması gerektiğini açıklarken, İngiltere Başbakanı Theresa May’in halefi olması beklenen ve Muhafazakâr Parti liderliğine adaylığını koyan Boris Johnson, göreve gelmesi durumunda ülkesini anlaşmasız veya anlaşmalı bir şekilde Avrupa Birliği’nden çıkaracağı sözünü verdi. Johnson, taahhüdünü yerine getirebilmesi adına parlamento oturumlarını askıya almak veya ertelemeyi reddederken, rakibi Jeremy Hunt’a ise anlaşmasız Brexit konusunda muhalefet etmiyor. İngiliz parlamenterler ise dün, May’den sonra gelecek başbakanın parlamentoyu askıya alarak anlaşmasız Brexit'i gerçekleştirmesini zorlaştıracak bir karar aldı. Yaşanan bu gelişmelerin ardından İngiltere'nin eski Muhafazakâr başbakanlarından John Major parlamento çalışmalarının askıya alınmasını önlemek adına yargıya başvurdu.
Bağımsız Bütçe Sorumluluk Ofisi (OBR), tarafından dün yayınlanan bir raporda, İngiltere’nin Brüksel ile anlaşmasız Brexit’i gerçekleştirmesi halinde ekonomik durgunluğa gireceği yer aldı. Avrupa Birliği'nin Brexit Başmüzakerecisi Michel Barnier, anlaşmasız Brexit tehditlerinden etkilenmeyeceklerini ancak İngiltere'nin bu yolu seçmesi halinde bazı sonuçlarına katlanmak zorunda kalacağını belirtti.
BBC'nin Londra'nın AB üyeliğini sona erdirdiği takdirde ne olacağını sorusuna Barnier "İngiltere sonuçlarına katlanmak zorunda kalacak" şeklinde cevap verdi.
Barnier açıklamasında "Bilgili, yetkin ve AB tarafındaki çalışma biçimimizi bilen İngiltere tarafının, böyle bir tehditten asla etkilenmediğimizi başından beri bildiğini düşünüyorum. (Bu tehdidi) Bunu kullanmak işe yaramaz" dedi.
Boris Johnson ve Dışişleri Bakanı Jeremy Hunt’un Muhafazakâr Parti liderliği yarışının son turundan önce Barnier, BBC ile yaptığı söyleşide, Brexit anlaşmasının, "AB'den düzenli bir şekilde ayrılmanın tek yolu" olduğunu ifade etti. Avrupa Komisyonu Başkan Yardımcısı Frans Timmermans da BBC’ye verdiği röportajda, “İngiliz bakanlar, 2017 yılında Brexit müzakeresi için akılsızca yarışıyordu” ifadelerini kullandı.
Bloomberg, geçtiğimiz Pazar günü yayınladığı bir haberde, Johnson’un parlamentonun çalışmalarını askıya alması halinde kıdemli politikacılardan sert bir yanıt alacağını belirtti. Parlamentonun askıya alınması fikri iç muhalefet ile karşı karşıya kaldı. Avrupa destekçisi blokların önde gelen isimlerinden olan Gina Miller ve Çalışma ve Emeklilik Bakanı Amber Rudd siyasi bölünmeleri arttıran bu fikre sahip.
Olası bir 'askıya alma' süreci riskli
Brexit'i parlamento onayına sunmadan onayladığı için İngiliz hükümetine dava açan Gina Miller, Boris Johnson’un başbakan seçilerek parlamentoyu askıya alması durumunda derhal yasal işlem başlatacağını söyledi. Miller geçtiğimiz Pazar günü Sky TV televizyon programında yaptığı açıklamada, “Parlamentonun askıya alınması yetkilerin kötüye kullanılması olur… Hepimizin seçtiği temsilcilerin sesini kısar” ifadelerini kullandı. Miller açıklamasında, ekibinin aktif olarak parlamentonun egemenliğini savunacağını belirterek bunun anayasanın temel taşını oluşturduğuna dikkat çekti.
Uluslararası Para Fonu’na (IMF) göre, Muhafazakâr Parti lideri adayları Johnson ve Hunt iki senaryoya yol açacak şekilde anlaşmasız çıkış için redde bulunmadı. İlk senaryo sert bir anlaşma yok, ikinci senaryo ise yumuşak bir anlaşma yok.
Ekonomi için kritik uyarı
OBR tarafından dün yayınlanan bir raporda, İngiltere’nin Brüksel ile anlaşmasız Brexit’i gerçekleştirmesi halinde ekonomik durgunluğa gireceği yer aldı. Raporda, IMF'nin İngiliz ekonomisinin anlaşmasız Brexit durumunda 2021'de toparlanmadan önce 2020'de yüzde 2 daralacağı şeklindeki öngörüsü temel alındı. Bağımsız Bütçe Sorumluluk Ofisi, İngiltere’nin 31 Ekim'de anlaşmasız da olsa Brexit'i gerçekleştirmesi durumunda sterlinin yüzde 10 oranında düşeceğini duyurdu. Konut fiyatlarının ise 2019 başlarından 2021’in sonlarına doğru yüzde 10’luk oranın azalma göstermesi bekleniyor.
Michel Barnier, anlaşmasız Brexit tehditlerinden etkilenmediklerini ancak İngiltere'nin bu yolu seçmesi halinde sonuçlarına katlanmak zorunda kalacağını belirtti.
Ekonomik tahminler ve bütçe öngörüleri sorumlu olan devlet dairesinin yumuşak anlaşma yok senaryosuna dayanıyor. Bu senaryo ile İngiltere hükümeti, ithal edilen malzemelerin yüzde 87’sinin vergiden muaf tutulmasına olanak sağlayacak geçici bir tarife uygulayacak olup, tercihlere bağlı olarak AB ülkelerine yüzde 4 civarında vergi uygulayabilir. İthal ürünlerin yüzde 13’ü ise gümrük vergisine dâhil.

Daha fazlasını oku

 
 
DÜNYA

Ehud Barak: Epstein ile görüştüğüm için pişmanım... Durumu değerlendirirken daha dikkatli olmalıydım

Ehud Barak (AFP)
Ehud Barak (AFP)
TT
TT

Ehud Barak: Epstein ile görüştüğüm için pişmanım... Durumu değerlendirirken daha dikkatli olmalıydım

Ehud Barak (AFP)
Ehud Barak (AFP)

İsrail’in eski Başbakanı Ehud Barak, ABD’li iş insanı Jeffrey Epstein ile ilk cinsel suç mahkûmiyetinin ardından da yakın ilişkisini sürdürmüş olmaktan pişmanlık duyduğunu açıkladı. Bu ilişkinin, Epstein hakkında 2019’da başlatılan daha kapsamlı soruşturmadan önce devam ettiği belirtildi.

Şarku’l Avsat’ın The Times of Israel’den aktardığına göre Barak, dün akşam yayımlanan röportajında herhangi bir yasa dışı faaliyete katıldığı yönündeki iddiaları reddetti.

Röportajda Barak’a, ABD ziyaretleri sırasında Epstein’a ait bir dairede birkaç kez konakladığının ortaya çıkması ve geçen hafta yayımlanan ‘Epstein dosyaları’ olarak anılan belgelerde, Filistinli nüfus artışının Rus göçmenlerle dengelenmesi fikrine ilişkin yorumlarının yer aldığı bir kayda dair sorular yöneltildi.

Barak, tüm eylemlerinin sorumluluğunu üstlendiğini belirterek, “Daha temkinli ve daha dikkatli olmam gerekip gerekmediği konusunda elbette soru işaretleri var” dedi ve Epstein’ın davranışlarına ilişkin daha fazla bilgi talep ettiğini ifade etti. “2003’te onunla tanıştığım andan pişmanım” diyen Barak, “Onu tanıdığım 15 yıl boyunca hiçbir makul olmayan ya da mantık dışı davranışına tanık olmadım. Bu tür suçlarından 2019’a kadar haberdar değildim; muhtemelen siz de değildiniz” ifadelerini kullandı.

rv
Jeffrey Epstein (Reuters)

Eski İsrail Başbakanı Ehud Barak, 2016 yılında Jeffrey Epstein’a ait Manhattan’daki eve boynunu kısmen kapatan bir atkıyla girerken çekilen fotoğrafı hakkında yöneltilen soruya, soğuktan korunmak için kalın kıyafetler giydiğini söyledi. Aynı gün binadan yüzü açık şekilde çıkarken de görüntülendiğini belirten Barak, herhangi bir şeyi gizlemeye çalışmadığının açık olduğunu ifade etti.

Barak, 2015-2019 yılları arasında eşiyle birlikte Epstein’a ait bir dairede birçok kez konaklamasıyla ilgili soruya ise New York ziyaretlerinde eşyalarını bırakabildiği için bunun kendisi açısından pratik olduğunu dile getirdi. Bir kişinin tanıdığı birine ait dairede kalmasının ‘herkesin hakkı’ olduğunu savunan Barak, bunda yasa dışı bir durum bulunmadığını kaydetti. Söz konusu dönemde başbakanlık görevinde olmadığını da vurguladı.

Yakın zamanda gizliliği kaldırılan ve 2014 yılına ait bir ses kaydında, Epstein ile konuşmasında Rusya’dan İsrail’e ‘çok sayıda genç, güzel, uzun boylu ve zayıf kızın’ geleceğini söylediği yönündeki ifadeler de Barak’a soruldu.

Kayıtta, Rus göçünün Filistinlilerin nüfus artışını sınırlamaya katkı sağlayabileceğini Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e ilettiğini belirttiği aktarılan Barak, bu sözlerinde ‘yerinde olmayan ve mantık dışı çağrışımlar içeren ifadeler’ kullandığını kabul etti. İzleyicilere, özel konuşmalarında benzer bir dil kullanıp kullanmadıklarını kendilerine sormalarını istedi.

Röportajı yapan sunucunun kendisine ‘sıradan bir kişi olmadığını’ hatırlatması üzerine Barak, “Yüz yüze konuşmalarda sıradan olmayan insanlar da biraz farklı konuşur” diyerek sözlerini savundu.

Barak, 1999-2001 yılları arasında İsrail Başbakanı, 2007-2013 döneminde ise Savunma Bakanı olarak görev yaptı. 2014 yılına ait ses kaydının, özel sektöre geçiş hazırlığı yaptığı bir dönemde kaydedildiği anlaşılıyor. Barak, Kanal 12’ye yaptığı açıklamada, önümüzdeki haftalarda Epstein ile ilişkilerine dair yeni materyallerin yayımlanabileceğini kabul etti.

Barak, “Önümüzdeki haftalarda bu konuyla bağlantılı daha birçok unsurun ortaya çıkması mantıklı; çünkü 15 yıl boyunca kendisiyle hem iş hem de sosyal ilişkim vardı” dedi. Ancak kamuoyuna yansıyacak herhangi bir bilginin ‘uygunsuz’ olmayacağını vurguladı.

Haberde, Epstein’ın küresel ölçekte etkili isimlerden oluşan geniş bir ilişki ağına sahip olduğu, Barak ile ilişkilerinin yıllardır bilindiği ve Barak’ın herhangi bir suç işlediğine dair kanıt bulunmadığı belirtildi. Epstein dosyalarında, aralarında eski ABD Başkanı Bill Clinton ve ABD Başkanı Donald Trump’ın da bulunduğu başka dünya liderlerinin isimlerinin geçtiği ifade edildi.

Epstein, 2008 yılında bir çocuğun fuhşa zorlanması suçunu kabul etmiş ve 18 aylık cezasının 13 ayını cezaevinde geçirmişti. 2019 yılında ise reşit olmayan kız çocuklarına yönelik cinsel istismar ve insan kaçakçılığı suçlamalarıyla yargılanmayı beklerken cezaevinde intihar etmişti.

DÜNYA

İsrail, ABD’ye bağımlılığını azaltma peşinde: Yeni bir döneme geçiliyor

ABD'de eylemciler, İsrail'e askeri yardımların durdurulması için Beyaz Saray önünde geçen yıl protesto düzenlemişti (AP)
ABD'de eylemciler, İsrail'e askeri yardımların durdurulması için Beyaz Saray önünde geçen yıl protesto düzenlemişti (AP)
TT
TT

İsrail, ABD’ye bağımlılığını azaltma peşinde: Yeni bir döneme geçiliyor

ABD'de eylemciler, İsrail'e askeri yardımların durdurulması için Beyaz Saray önünde geçen yıl protesto düzenlemişti (AP)
ABD'de eylemciler, İsrail'e askeri yardımların durdurulması için Beyaz Saray önünde geçen yıl protesto düzenlemişti (AP)

Özellikle Gazze savaşında ABD’den büyük destek alan İsrail, Washington’a bağımlılığını azaltmak istiyor.

Times of Israel’in analizine göre, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun “azami bağımsızlık” vurgusuyla gündeme gelen bu yönelim, İsrail - ABD ilişkilerinde yeni bir döneme geçilebileceğinin işareti. 

Diğer yandan uzmanlar, böyle bir hamlenin bölgesel dengeler açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini belirtiyor. 

Hamas’ın 7 Ekim 2023’teki Aksa Tufanı operasyonuyla başlayan Gazze Savaşı’nda Washington yönetimi, Tel Aviv hükümetine 22 milyar dolar civarında askeri yardım sağladı. Bunun, yıllık 3,8 milyar dolarlık düzenli savunma yardımına ek olarak yapıldığı belirtiliyor. 

Diğer yandan bu yardımlar, ABD’ye İsrail’in askeri harcamaları ve öncelikleri üzerinde ciddi nüfuz sağlıyor. 

Netanyahu, geçen ay The Economist’e verdiği röportajda, askeri yardımları 10 yıl içinde sıfıra indirmek istediğini söylemişti. Askeri yardım almak yerine ABD’yle ortak silah ve savunma projeleri geliştirmeye odaklanmayı planladıklarını belirtmişti.

İki ülke arasındaki yardımları düzenleyen sözleşme en son 2016’da yenilenmişti. 10 yıllık anlaşma kapsamında ABD, İsrail’e yılda 3,3 milyar dolar Yabancı Askeri Finansman (FMF) ve füze savunması için 500 milyon dolar sağlıyor. Bu 500 milyon dolar özellikle Demir Kubbe sistemine ayrılıyor.

Diğer yandan eski anlaşmalarda İsrail yardımların yüzde 25’ten fazlasını kendi savunma sanayisine harcayabilirken, Barack Obama yönetimi bu esnekliği kademeli olarak azalttı. Analize göre 2028’de İsrail, ABD’den gönderilen yardımları sadece Amerikan menşeli ekipmanların bakımı ve geliştirilmesi için harcayabilecek. 

İsrail’in eski ABD Büyükelçisi Michael Oren, ABD’ye bağımlılığın İsrail’i saldırıya yönelik stratejiler yerine savunma odaklı alternatiflere yoğunlaşmak zorunda bıraktığını savunuyor.

Öte yandan ABD'nin eski İsrail Büyükelçisi Daniel Shapiro’ya göre yardımların tamamen durdurulması, İran ve müttefiklerini cesaretlendirebileceği gibi, Arap ülkeleriyle İsrail arasındaki normalleşme sürecini de sekteye uğratabilir. Eski diplomat, birçok Arap ülkesinin İsrail’le yakınlaşmasının arkasında ABD’yle ilişkileri güçlendirme motivasyonunun olduğunu söylüyor. 

Böyle bir hamle bölgede domino etkisi yaratabilir. Shapiro’ya göre Washington’ın Tel Aviv’e yardımları kesmesi, Kongre’nin Mısır ve Ürdün’e yapılan yardımları da sorgulamasına yol açabilir. Ürdün’de oluşabilecek istikrarsızlık Batı Şeria, Suriye ve Irak’a yayılabilir; Mısır ise silah alımında Rusya ve Çin’e yönelebilir.

ABD ve İsrail arasında NATO’nun 5. maddesine benzer bir karşılıklı savunma anlaşması ihtimali de zaman zaman gündeme geliyor. Ancak İsrail, askeri kararları üzerinde ABD’nin veto gücü kazanabileceği endişesiyle tarihsel olarak bu tür anlaşmalara mesafeli durdu.

Independent Türkçe, Times of Israel, JNS

DÜNYA

İran’da savaş hazırlığı: Nükleer tesisler onarılıyor

İran, balistik füze programının müzakerelere dahil edilmesine yanaşmıyor (Reuters)
İran, balistik füze programının müzakerelere dahil edilmesine yanaşmıyor (Reuters)
TT
TT

İran’da savaş hazırlığı: Nükleer tesisler onarılıyor

İran, balistik füze programının müzakerelere dahil edilmesine yanaşmıyor (Reuters)
İran, balistik füze programının müzakerelere dahil edilmesine yanaşmıyor (Reuters)

İran, Natanz nükleer tesisinin yakınındaki yeraltı kompleksini güçlendiriyor. 

ABD merkezli düşünce kuruluşu Bilim ve Uluslararası Güvenlik Enstitüsü'nün (ISIS) incelediği uydu görüntülerine göre, İsfahan eyaletinde yer alan Kazma Dağı'ndaki yeraltı tesisinin girişleri güçlendiriliyor. 

Uzmanlar, tesisin İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini ya da kritik ekipmanlarını korumak için tasarlanmış olabileceğini belirtiyor. Ancak tesisin tam olarak ne amaçla kullanıldığı ve faal olup olmadığı net değil.

10 Şubat tarihli uydu görüntüsünde, dağdaki tünel girişlerine yeni betonlar döküldüğü görülüyor. Bazı noktalarda zeminin düzleştirilip betonla güçlendirilmiş yeni yapıların inşa edildiği anlaşılıyor.

ISIS analistlerine göre bu değişiklikler, olası bir hava saldırısına karşı tünel girişlerini güçlendirmeyi ve ek koruma sağlamayı amaçlıyor.

İran ve İsrail arasında Gazze savaşı nedeniyle tırmanan gerginlik haziranda sıcak çatışmaya dönüşmüştü. ABD ve İran'ın yürüttüğü nükleer müzakerelerin sonuçsuz kalmasının ardından İsrail'in 13 Haziran'daki saldırısıyla başlayan çatışmalarda İran da vakit kaybetmeden misilleme yapmıştı.

Çatışmalarda ABD'ye ait bombardıman uçakları İran'daki İsfahan, Fordo ve Natanz tesislerine 22 Haziran'da hava saldırısı düzenlemiş, operasyonda 14 "sığınak delici" GBU-57 bombası kullanılmıştı.

Hazirandaki saldırılarda Kazma Dağı hedef alınmamıştı ancak yeraltı tesisi, Natanz'a yaklaşık 2 kilometre mesafede. 

BBC'nin de incelediği uydu görüntülerine göre, geçen yılki İsrail - ABD saldırılarında Natanz'da hasar gören bir dronesavar sistemi de tekrar güçlendirilmiş. 

Natanz’ın 125 kilometre kuzeyindeki İsfahan tesisinin tünel girişleri ise toprakla kapatılmış. Uzmanlar, bunun hava saldırılarının etkisini azaltmak ya da tesisteki malzemeleri imha etmeye yönelik kara saldırılarına karşı savunma sağlamak amacıyla yapıldığını belirtiyor. 

ABD ve İsrail, İran'ın uranyum zenginleştirerek nükleer silah geliştirmeyi planladığını savunurken Tahran yönetimi bunu defalarca reddetmişti. 

ABD ve İran arasında Umman'da 6 Şubat'ta başlayan müzakerelerde henüz somut bir sonuca varılamadı. Diğer yandan ABD Başkanı Donald Trump, anlaşma sağlanamaması halinde ikinci bir uçak gemisini daha Ortadoğu'ya göndereceği tehdidini savurmuştu. 

New York Times'ın son haberinde, Karayipler'de konuşlu uçak gemisi USS Gerald R. Ford ve beraberindeki taarruz grubunun Ortadoğu'ya gönderilmesinin kararlaştırıldığı savunuluyor. Geçen ay Venezuela'ya düzenlenen askeri harekat öncesinde Karayipler'e gönderilen dünyanın en büyük uçak gemisi, halihazırda Ortadoğu'daki USS Abraham Lincoln'a katılacak.

Independent Türkçe, BBC, Jerusalem Post, New York Times