Sisi: Filistin davasının adil bir çözüme ulaşmasını destekliyoruz

Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi dün, ABD Başkanı Donald Trump'ın Başdanışmanı Jared Kushner ve beraberindeki heyetle bir araya geldi (Mısır Cumhurbaşkanlığı sayfası)
Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi dün, ABD Başkanı Donald Trump'ın Başdanışmanı Jared Kushner ve beraberindeki heyetle bir araya geldi (Mısır Cumhurbaşkanlığı sayfası)
TT

Sisi: Filistin davasının adil bir çözüme ulaşmasını destekliyoruz

Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi dün, ABD Başkanı Donald Trump'ın Başdanışmanı Jared Kushner ve beraberindeki heyetle bir araya geldi (Mısır Cumhurbaşkanlığı sayfası)
Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi dün, ABD Başkanı Donald Trump'ın Başdanışmanı Jared Kushner ve beraberindeki heyetle bir araya geldi (Mısır Cumhurbaşkanlığı sayfası)

Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi, dün, Mısır'ın Filistin davasında adil ve kapsamlı bir çözüme ulaşmak için ortaya koyulan gayretleri ve iki devletli çözüm temelinde ve uluslararası referanslara dayanarak Filistin ile İsrail arasındaki müzakerelerin tekrar başlatılması konusundaki çabaları desteklediğini belirtti.
Mısır’ın, başkenti Doğu Kudüs olan bir Filistin devletinin kurulması noktasında yapılan çalışmaları desteklediğini belirten Cumhurbaşkanı Sisi, tüm bunların Ortadoğu’ya istikrarın yeniden hâkim olmasına katkı sağlayarak bölge halkı için yeni ufuklara kapı aralayacağını dile getirdi.
ABD Başkanı Donald Trump'ın damadı ve danışmanı Jared Kushner ile Mısır’ın başkenti Kahire’de bir araya gelen Sisi görüşme sırasında ‘Mısır ile ABD arasındaki köklü stratejik ilişkilerin gücüne’ vurgu yaptı.
Beraberindeki heyetle Kahire’ye ulaşan Kushner’ın Mısır ziyareti birkaç saat sürdü. Kushner öncesinde Katar, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’ni (BAE) de kapsayan Ortadoğu turu kapsamında Ürdün ve İsrail’i ziyaret etmişti.
Görüşmeye, Mısır Dışişleri Bakanı Samih Şukri, Mısır Genel İstihbarat Şefi Abbas Kamil, Trump'ın Ortadoğu Özel Temsilcisi Jason Greenblatt ve ABD'nin İran Özel Temsilcisi Brian Hook da katıldı.
Mısır Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Bassam Radi konuya ilişkin yaptığı açıklamada, “Cumhurbaşkanı Sisi, özellikle Ortadoğu’daki kaos ve yaşanan sayısız kriz ışığında, bölgede barış ve istikrarın yeniden sağlanması için ABD yönetimi ile koordinasyon ve istişarenin sürdürülmesi gerektiğinin altını çizdi‘’ ifadelerini kullandı.
Kushner’ın, Trump’ın Sisi’ye selamlarını ilettiğini ve Mısır-ABD ilişkilerinin önemine dikkat çekerek Sisi’nin bu ilişkileri geliştirmek için gösterdiği çabaları takdir ettiğini dile getirdiğini söyleyen Radi, “Kushner, Mısır’ın bölgede istikrar ve barışın temellerini güçlendirme ve her türlü terör ve radikalizm faaliyetleriyle mücadele etme konusunda üstlendiği önemli role ve çabalara övgüde bulundu. Ayrıca Mısır devletinin, bölgedeki kritik vaziyete rağmen ülkedeki dengeleri sağlamlaştırmayı başardığını ifade ederek, Mısır’ın ekonomik reform programını hayata geçirme noktasında gözle görülür bir başarıya imza attığına ve tüm alanlarda bir sıçrayış kaydettiğine işaret etti” ifadelerini kullandı.
Kushner görüşme sırasında, Filistin ile İsrail arasındaki müzakerelerin tekrar başlatılmasına yönelik bir adım atmak amacıyla ABD heyetinin bölgedeki çeşitli taraflarla yaptığı temaslara değinerek, “ABD, bu konuyla ilgili tüm taraflarla iletişimde deneyim ve tecrübesi göz önüne alındığında Ortadoğu’nun ağırlık merkez olan Mısır’la istişareye son derece önem veriyor” dedi.
Şarku’l Avsat’a konuşan Filistinli kaynaklar ise “ABD Başkanı Trump, iki devletli çözüm, İsrail'in yerleşimci politikasını sona erdirmesi, Doğu Kudüs’ün Filistin’in başkenti olarak kabul edilmesi ve Filistinli mültecilerin dönüş hakkının onaylanmasını kapsayan uluslararası referansları görmezden gelerek aldığı karardan vazgeçmediği sürece bir çözüm yolu gözükmüyor” ifadelerini kullandı.
Öte yanda Arap Birliği Filistin İşlerinden Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Said Ebu Ali, Şarku’l Avsat’a verdiği demeçte, “Kushner’ın bölgeye yaptığı ziyaret Bahreyn çalıştayının devamı niteliğinde. Siyasi arenaya sunduğu (Yüzyılın Anlaşması) planına dair kamuoyu yoklaması yapıyor. Ancak onun uluslararası referanslara ve Arapların kırmızıçizgisi olan Arap Barış Girişimi çağrısına kulak tıkayarak ortaya attığı şey barış getirmeyecek. Trump’ın Manama Çalıştayı’nın sonuçlarına tepkisiz kalmasının ardından bu konuda, ABD heyetinin temaslarına yeniden başlamasının dışında önemli bir gelişme yaşanmadı. ABD Başkanı, kendi deyimiyle ‘daha doğmadan ölen’ planından vazgeçti. Belki de barışı sağlayabilirdi. Eğer Kudüs’ü, yerleşimciliği ve uluslararası referansları çözümün dışında tutan İsrail’in tarafında olmaya devam ederse kısır bir döngüye gireceğiz’’ dedi.
Filistin-İsrail anlaşmazlığının, çözümü ablukaya alıp almayacağı ve Filistin yönetiminin Tel Aviv’le imzalanan ikili anlaşmalara uyup uymayacağıyla ilgili Ebu Ali, “İsrail, Filistin yönetimiyle arasındaki ikili anlaşmaların içini boşalttı, artık bir mana ifade etmiyor. İsrail’in günlük ihlalleri, Filistin’in tek taraflı olarak, anlaşmalardan çekilmesine neden oldu” dedi.



İsrail ordusu, Gazze'de kendi adına çalışan 5 milis gücüne sahip olmakla övünüyor

 Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
TT

İsrail ordusu, Gazze'de kendi adına çalışan 5 milis gücüne sahip olmakla övünüyor

 Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)

İsrail ordusu, Gazze Şeridi’nde Hamas’a karşı faaliyet gösteren 5 Filistinli milis grubun oluşturulmasıyla övünürken, iktidardaki sağ çevreler bu grupların rolü konusunda uyarılarda bulunuyor. Sağcı çevreler, bu tür yapılanmaların en iyi ihtimalle para hırsıyla hareket ettiğini, daha fazla ödeme yapan bir taraf bulmaları hâlinde İsrail’e karşı da dönebilecekleri görüşünü dile getiriyor.

Ordu bu eleştirilere verdiği yanıtta, söz konusu güçlerin yakından izlendiğini ve dikkatli davranıldığını vurguladı. Açıklamada, bu milislerin bugün “sarı hat” olarak adlandırılan bölgede Hamas hücrelerine karşı görevler yürüttüğü, bu görevlerin İsrail ordusu tarafından yapılması hâlinde askerlerin hayatının ciddi risk altına gireceği ifade edildi.

Ordu, bu grupların Hamas’a yönelik suikastlar gerçekleştirdiğini ve onları kamuoyu önünde küçük düşürdüğünü ileri sürdü.

Ancak sağ kanat bu değerlendirmelere temkinli yaklaşıyor. Bu milislerin kişisel çıkarlara, aşiretler arası çatışmalara ve suç çeteleri arasındaki rekabete dayandığını savunan sağcılar, bu yapılarla güvenli ilişkiler kurulamayacağını belirtiyor.

Gazze’de silahlı bir milis gruba liderlik eden ve yakın zamanda öldürülen Yasir Ebu Şebab (Yediot Aharonot)

Gazze’de silahlı bir milis gruba liderlik eden ve yakın zamanda öldürülen Yasir Ebu Şebab (Yediot Aharonot)

İsrailli kaynaklara göre Gazze’de hâlihazırda faaliyet gösteren 5 silahlı milis grubu bulunuyor: İlki kuzeyde Beyt Lahiya bölgesinde ve Eşref el-Mansi tarafından yönetiliyor. İkincisi Gazze kentinin kuzeyindeki Şucaiyye Mahallesi yakınlarında, lideri Rami Adnan Halis. Üçüncüsü orta kesimde Deyr el-Belah civarında ve Şevki Ebu Nasira tarafından yönetiliyor. Dördüncüsü Han Yunus’ta, lideri Husam el-Esdal. Beşinci milis ise Refah’ta faaliyet gösteriyordu ve Yasir Ebu Şebab tarafından yönetiliyordu; Şebab’ın öldürülmesinin ardından yerini Gassan ed-Dehini aldı. Gazze’de son dönemde ed-Dehini’nin bir suikast girişiminde yaralandığına dair söylentiler yayıldı.

Yediot Aharonot gazetesine konuşan güvenlik kaynakları, kuzey ve güneyde faaliyet gösteren milislerin aşiretlere dayandığını ve suç geçmişi olan kişiler tarafından kontrol edildiğini belirtirken, orta kesimdeki iki grubun liderlerinin geçmişte Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) ile bağlantılı isimler olduğunu belirtti. Bu nedenle söz konusu iki grubun ulusal saiklerle hareket ediyor olabileceği ve İsrail ordusunun aslında Filistin çıkarları doğrultusunda kullanılıyor olabileceği ihtimali dile getirildi.

Gazete, İsrail çevrelerinde bu silahların kontrolden çıkabileceği ve ister milis liderlerinin elinden çıksın isterse bölgedeki diğer tarafların eline geçsinler, işgal ordusuna karşı kullanılmaları olasılığı konusunda endişeler olduğunu belirtti.

Han Yunus’ta İsrail yanlısı bir milis grubuna liderlik eden Husam el-Esdal (Filistin Basın Ağı sayfası)Han Yunus’ta İsrail yanlısı bir milis grubuna liderlik eden Husam el-Esdal (Filistin Basın Ağı sayfası)

Gazete ayrıca, işgal ile iş birliği yapan Gassan ed-Dehini’nin yayımladığı ve Hamas ile direniş güçlerini tehdit ettiği videoya da değindi. Videoda ed-Dehini’nin, Refah’ta İsrail hava desteği altında esir alınan Kassam Tugayları saha komutanı Edhem el-Aker’e hakaret ettiği görülüyor. Videoda ed-Dehini’nin, Gazze’de daha önce bulunmayan kamuflajlı askeri üniforma ve kurşun geçirmez yelek giydiği, nadir ve pahalı bir sigara içtiği, arka planda ise modern “pick-up” araçların ve yakın mesafede İsrail askeri mevzisi olduğu tahmin edilen bir binanın yer aldığı ifade edildi.

Öte yandan, CNN ve Wall Street Journal, İsrail kaynaklarına atıfta bulunarak, İsrail’in bu milisleri çok sayıda tüfek ve mühimmatla silahlandırdığını yazdı. Bu durum, Oslo Anlaşmaları döneminde İsrail’in Filistin Yönetimi’ne silah edinme izni vermesini ve sağ kesimin o dönemde dile getirdiği “Onlara silah vermeyin” sloganını hatırlattı.

Wall Street Journal, yedek subaylara dayandırdığı haberinde, İsrail’in Hamas’a karşı faaliyet gösteren bu milislere yaptığı yatırımları artırdığını, askeri teçhizat sağladığını, üyelerini İsrail’deki hastanelerde tedavi ettirdiğini ve ailelerine destek verdiğini belirtti. Gazete, bu kişilerin bazılarının Filistin Yönetimi ile bağlantılı olduğunu, özellikle Refah’taki bazı unsurların ise suç kayıtlarının bulunduğunu yazdı.

Gazze’deki Cibaliye Mülteci Kampı’nda Hamas’a bağlı Kassam Tugayları mensuplarının önünde duran Filistinli bir çocuk (Arşiv – EPA)Gazze’deki Cibaliye Mülteci Kampı’nda Hamas’a bağlı Kassam Tugayları mensuplarının önünde duran Filistinli bir çocuk (Arşiv – EPA)

Haberde, İsrail’in bu gruplara yakıt, gıda, araç, hatta sigara sağladığı; onları İsrail askerlerine yakın “sarı hat” bölgesinde konuşlandırmaya yardımcı olduğu ve bu desteğin maliyetinin İsrail güvenlik bütçesinden on milyonlarca şekele ulaşabileceği ifade edildi.

Şarku’l Avsat’ın Yediot Aharonot'tan aktardığına göre İsrail güvenlik kurumları içinde bu milislerin desteklenmesi konusunda görüş ayrılığı bulunuyor. Destekleyenler, bu yaklaşımın Hamas’a karşı taktiksel fayda sağladığını ve askerler üzerindeki riski azalttığını savunurken; karşı çıkanlar, silahların başka ellere geçmesi ya da bazı unsurların Filistin toplumuna yeniden entegre olabilmek için İsrail’e karşı dönmesi ihtimaline dikkat çekiyorlar.

Gazete, bu milislerin Hamas ve askeri kanadıyla baş edebilecek birleşik örgütsel yapıya sahip olmadığını, fiilen sadece İsrail ordusu ve Şin Bet’in denetimi altında hareket ettiklerini vurguladı.

Sonuç bölümünde Yediot Aharonot, bu grupların kısa vadeli taktik çözüm sunabileceğini, özellikle geniş çaplı yıkım operasyonları öncesinde Hamas mensuplarını tünellerde veya enkaz altında aramak için kullanılabileceğini belirtti. Ancak, örgütsel çatıdan yoksun bu yapıların Hamas’ın yerine geçme şansının bulunmadığını, Hamas’ın ateşkes sürecinde gücünü yeniden toparladığını ve kontrolünü pekiştirdiğini kaydetti.

Gazeteye konuşan sağcı bir siyasi kaynak, bu milislerin İsrail’e Lübnan Savaşı’nı hatırlattığını belirtti. O dönemde İsrail’in Filistin Kurtuluş Örgütü’ne ve daha sonra Hizbullah’a karşı Lübnanlı milisleri devreye soktuğunu hatırlatan kaynak, bu milislerin Sabra ve Şatilla mülteci kamplarında katliamlar gerçekleştirdiğini ve bunun sorumluluğunun İsrail’e yüklendiğini belirtti. Bu nedenle aşırıya kaçılmaması ve bu tür gruplara bel bağlanmaması gerektiğini vurguladı.


Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı: Silahlarını bırakıp barış yolunu seçen herkesi memnuniyetle karşılıyoruz

Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
TT

Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı: Silahlarını bırakıp barış yolunu seçen herkesi memnuniyetle karşılıyoruz

Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)

Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Abdulfettah el-Burhan yaptığı açıklamada, devletin barışı veya ateşkesi reddetmediğini, ancak ateşkesin "düşmanı yeniden güçlendirmek için bir fırsat" olmaması gerektiğini söyleyerek, Hızlı Destek Kuvvetleri'ne (HDK) atıfta bulundu.

Egemenlik Konseyi tarafından dün yayınlanan açıklamada belirtildiği üzere, Burhan Cezire Eyaleti'ne yaptığı ziyarette, "silahlarını bırakıp barış yolunu benimseyen herkesi memnuniyetle karşıladığını" ifade etti. Ayrıca, "ülkeye ve orduya karşı kışkırtıcılık yapanların hesap vereceğini" vurguladı.

ABD Başkanı Donald Trump perşembe günü yaptığı açıklamada, ülkesinin Sudan'daki savaşı sona erdirmek için yoğun çaba sarf ettiğini ve buna çok yaklaştığını söyledi.

Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre Sudan ordusu ile HDK arasındaki savaş, sivil yönetime geçiş için seçimlere yol açması beklenen geçiş döneminde yaşanan iktidar mücadelesinin ardından 2023 Nisan ayının ortalarında patlak verdi.


Sudanlı doktorlar, Kuzey Kordofan'da HDK saldırısında 24 kişinin öldüğünü bildirdi

Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)
Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)
TT

Sudanlı doktorlar, Kuzey Kordofan'da HDK saldırısında 24 kişinin öldüğünü bildirdi

Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)
Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)

Sudan Doktorlar Ağı'na göre Hızlı Destek Kuvvetlerinin (HDK yerinden edilmiş insanları taşıyan bir araca saldırısı sonucu, aralarında sekiz 8 çocuğun ve birkaç kadının da bulunduğu 24 kişi hayatını kaybetti.

Ağ, aracın Güney Kurdufan eyaletinden kaçan yerinden edilmiş insanları taşıdığını ve el-Rahad şehrine geldiğinde hedef alındığını, bunun sonucunda ikisi bebek olmak üzere 24 kişinin öldüğünü ve çok sayıda kişinin de tedavi için şehrin hastanelerine kaldırıldığını belirtti.

Doktorlar Ağı, bölgenin ciddi tıbbi kaynak sıkıntısı çektiği, bu durumun yaralı ve yerinden edilmiş kişilerin acılarını daha da artırdığı son derece karmaşık sağlık ve insani koşullar altında saldırının gerçekleştiğini ifade etti.