Cezayir'deki siyasi tıkanıklık, suç oranlarını artırdı

Cezayir, kılıçların ve hançerlerin kullanıldığı çatışmalara sahne oluyor
Cezayir, kılıçların ve hançerlerin kullanıldığı çatışmalara sahne oluyor
TT

Cezayir'deki siyasi tıkanıklık, suç oranlarını artırdı

Cezayir, kılıçların ve hançerlerin kullanıldığı çatışmalara sahne oluyor
Cezayir, kılıçların ve hançerlerin kullanıldığı çatışmalara sahne oluyor

Ali Yahya
Cezayir’de kılıçların ve hançerlerin kullanıldığı çatışmalar toplumsal uyumu ve huzuru tehdit ediyor. Son zamanlarda pek çok kişinin hayatını kaybetmesine veya yaralanmasına sebep olan bu kavgalar ciddi bir sorun teşkil etmeye başladı. Cezayir’de ailenin geleceğine ilişkin endişelerini dile getiren ülkedeki sosyologlar ve psikologlar, aftan yararlanarak tekrar sokaklara dönen ve yaşanan bu kavgalara sebep olan suçluların tespit edilmesini istiyorlar. Güvenlik hizmetleri söz konusu hadiselerle başa çıkmakta çaresiz kaldı.
Cezayir’in 22 Şubat’tan bu yana devam etmekte olan siyasi tıkanıklığın bir sonucu olarak yaşandığı bu istisnai durumun, başta aile olmak üzere ülkenin sosyal dokusu üzerinde olumsuz etkileri gözlenmeye başlandı. Ülkede güvenliği sağlayacak ve istikrarı muhafaza edecek güçlü kurumların bulunmadığını gösteren garip birtakım olaylar yaşanıyor. Bazı mahalle ve sokaklar, bıçak, kılıç ve satır gibi cahiliye dönemindeki bazı aletlerin kullandığı barbarca kavgalarla uyanıyor. Son zamanlarda yaşanan şiddetli kavgalar pek çok gencin hayatını kaybetmesine ve yaralanmasına yol açtı. Bundan üç gün önce Annaba şehrinde patlak veren bir kavgada, üç kişi hançerlerle öldürüldü ve birçok kişi yaralandı. Olay bu kadarla kalmadı. Ölü ve yaralıların aileleri intikam almaya çalışırken, güvenlik güçleri yaşanan bu kaosun üstesinden gelemedi.
Yine 9 Eylül’de ülkenin doğusunda bulunan Konstantin şehrinin bir mahallesinde yaşanan şiddetli bir kavganın ardından yaşanan maddi kayıplar mahalle sakinleri arasında korkuya sebep oldu. Güvenlik güçleri tarafından yapılan açıklamada, kılıç ve satırlarla bir birine giren sabıkalı gençlerin arasındaki kavganın sebebinin bir kız yüzünden iki gencin biri birini yanlış anlamasından kaynaklandığı ifade edildi.
Aynı şekilde ülkenin batısında yer alan Vahran şehrinde, cep telefonu dolayısıyla sözlü sataşmanın ve hakaretlerin ardından iki genç grup arasında şiddetli bir kavga yaşandı. Hadisenin yavaş yavaş büyümesinden sonra kılıçların, büyük hançerlerin, av tüfeklerinin ve köpeklerin kullanıldığı bir çatışma patlak verdi. Çatışma, komşu binaların sakinlerinin çığlıkları arasında yaklaşık bir saat sürdü.
“Ülkedeki istisnai durum dolayısıyla suç olaylarına yeterli ilgi gösterilmiyor”
Independent Arabia’ya konuşan Cezayir Üniversitesi Sosyoloji Profesörü Abdullah Türki, halihazırda çeşitli Cezayir mahallelerinde bütün biçimleriyle bir şiddet olgusunun kendini gösterdiğini söyledi. Ülke genelinde yaşanan durum dolayısıyla güvenlik makamlarının suç olaylarına yeterli ilgi göstermediğini belirten Türki, suçluların bu durumdan faydalandığını dile getirdi.  
Sosyal ve ekonomik sorunların birikmesi nedeniyle mahallelerde ve sokaklarda şiddet olaylarının arttığı değerlendirmesinde bulunan Türki, bu kavgaların en önemli sebepleri arasında uyuşturucu ticaretinin ve halüsinojenik ilaçların bulunduğunu söyledi. Ayrıca mahalle sakinlerinin günlerini cehenneme çeviren barbarca kavgaların başlına nedenlerinin hırsızlık, miras, düşmanlık, kızlara bakılması ve güç gösterisi olduğunu dile getiren Türki, güvenlik güçlerinin çabalarını kimsenin reddetmediğini belirterek, ancak halüsinojenik hap ve uyuşturucu tüketiminin, gençleri güvenlik görevlilerine karşı gelmeye sevk ettiğini söyledi. Ayrıca gençlerin yoldan çıkmalarının en büyük sebeplerinin boşanma, işsizlik ve zorluklar gibi aile içi sıkıntılar olduğunu ifade etti.
6 ayda 56 binden fazla suç
Emniyet Müdürlüğü’nden elde edilen veriler, ülkede yüksek bir suç oranının bulunduğuna işaret ediyor. Yapılan istatistikler, bu yılın ilk altı ayında 56 bin 778 olayın yaşandığını ve 35 bin 894 kişinin olaylara karıştığını gösteriyor.
Sosyoloji Profesörü Abdülhamit Taghret, hükümetin şiddet olaylarını ciddi bir şekilde ele almaktan ziyade başka meseleler üzerinde yoğunlaşması dolayısıyla ülkede cezai caydırıcılığın bulunmamasının, suçların birikmesine yol açtığını düşünüyor. Gençlerin artık mahallelerinde yaşanan şiddet olaylarından gururla bahsettiklerini dile getiren Taghret, aile, okul, cami ve sivil toplum derneklerinin yokluğunda bu olayların devasa bir boyuta ulaşacağı konusunda uyarıda bulundu. Ayrıca sosyal medya organlarında paylaşılan içeriklerin de gençler arasında şiddetin yayılmasının sebeplerinden biri olduğunu sözlerine ekledi.



İsrail ordusu, Gazze'de kendi adına çalışan 5 milis gücüne sahip olmakla övünüyor

 Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
TT

İsrail ordusu, Gazze'de kendi adına çalışan 5 milis gücüne sahip olmakla övünüyor

 Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)

İsrail ordusu, Gazze Şeridi’nde Hamas’a karşı faaliyet gösteren 5 Filistinli milis grubun oluşturulmasıyla övünürken, iktidardaki sağ çevreler bu grupların rolü konusunda uyarılarda bulunuyor. Sağcı çevreler, bu tür yapılanmaların en iyi ihtimalle para hırsıyla hareket ettiğini, daha fazla ödeme yapan bir taraf bulmaları hâlinde İsrail’e karşı da dönebilecekleri görüşünü dile getiriyor.

Ordu bu eleştirilere verdiği yanıtta, söz konusu güçlerin yakından izlendiğini ve dikkatli davranıldığını vurguladı. Açıklamada, bu milislerin bugün “sarı hat” olarak adlandırılan bölgede Hamas hücrelerine karşı görevler yürüttüğü, bu görevlerin İsrail ordusu tarafından yapılması hâlinde askerlerin hayatının ciddi risk altına gireceği ifade edildi.

Ordu, bu grupların Hamas’a yönelik suikastlar gerçekleştirdiğini ve onları kamuoyu önünde küçük düşürdüğünü ileri sürdü.

Ancak sağ kanat bu değerlendirmelere temkinli yaklaşıyor. Bu milislerin kişisel çıkarlara, aşiretler arası çatışmalara ve suç çeteleri arasındaki rekabete dayandığını savunan sağcılar, bu yapılarla güvenli ilişkiler kurulamayacağını belirtiyor.

Gazze’de silahlı bir milis gruba liderlik eden ve yakın zamanda öldürülen Yasir Ebu Şebab (Yediot Aharonot)

Gazze’de silahlı bir milis gruba liderlik eden ve yakın zamanda öldürülen Yasir Ebu Şebab (Yediot Aharonot)

İsrailli kaynaklara göre Gazze’de hâlihazırda faaliyet gösteren 5 silahlı milis grubu bulunuyor: İlki kuzeyde Beyt Lahiya bölgesinde ve Eşref el-Mansi tarafından yönetiliyor. İkincisi Gazze kentinin kuzeyindeki Şucaiyye Mahallesi yakınlarında, lideri Rami Adnan Halis. Üçüncüsü orta kesimde Deyr el-Belah civarında ve Şevki Ebu Nasira tarafından yönetiliyor. Dördüncüsü Han Yunus’ta, lideri Husam el-Esdal. Beşinci milis ise Refah’ta faaliyet gösteriyordu ve Yasir Ebu Şebab tarafından yönetiliyordu; Şebab’ın öldürülmesinin ardından yerini Gassan ed-Dehini aldı. Gazze’de son dönemde ed-Dehini’nin bir suikast girişiminde yaralandığına dair söylentiler yayıldı.

Yediot Aharonot gazetesine konuşan güvenlik kaynakları, kuzey ve güneyde faaliyet gösteren milislerin aşiretlere dayandığını ve suç geçmişi olan kişiler tarafından kontrol edildiğini belirtirken, orta kesimdeki iki grubun liderlerinin geçmişte Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) ile bağlantılı isimler olduğunu belirtti. Bu nedenle söz konusu iki grubun ulusal saiklerle hareket ediyor olabileceği ve İsrail ordusunun aslında Filistin çıkarları doğrultusunda kullanılıyor olabileceği ihtimali dile getirildi.

Gazete, İsrail çevrelerinde bu silahların kontrolden çıkabileceği ve ister milis liderlerinin elinden çıksın isterse bölgedeki diğer tarafların eline geçsinler, işgal ordusuna karşı kullanılmaları olasılığı konusunda endişeler olduğunu belirtti.

Han Yunus’ta İsrail yanlısı bir milis grubuna liderlik eden Husam el-Esdal (Filistin Basın Ağı sayfası)Han Yunus’ta İsrail yanlısı bir milis grubuna liderlik eden Husam el-Esdal (Filistin Basın Ağı sayfası)

Gazete ayrıca, işgal ile iş birliği yapan Gassan ed-Dehini’nin yayımladığı ve Hamas ile direniş güçlerini tehdit ettiği videoya da değindi. Videoda ed-Dehini’nin, Refah’ta İsrail hava desteği altında esir alınan Kassam Tugayları saha komutanı Edhem el-Aker’e hakaret ettiği görülüyor. Videoda ed-Dehini’nin, Gazze’de daha önce bulunmayan kamuflajlı askeri üniforma ve kurşun geçirmez yelek giydiği, nadir ve pahalı bir sigara içtiği, arka planda ise modern “pick-up” araçların ve yakın mesafede İsrail askeri mevzisi olduğu tahmin edilen bir binanın yer aldığı ifade edildi.

Öte yandan, CNN ve Wall Street Journal, İsrail kaynaklarına atıfta bulunarak, İsrail’in bu milisleri çok sayıda tüfek ve mühimmatla silahlandırdığını yazdı. Bu durum, Oslo Anlaşmaları döneminde İsrail’in Filistin Yönetimi’ne silah edinme izni vermesini ve sağ kesimin o dönemde dile getirdiği “Onlara silah vermeyin” sloganını hatırlattı.

Wall Street Journal, yedek subaylara dayandırdığı haberinde, İsrail’in Hamas’a karşı faaliyet gösteren bu milislere yaptığı yatırımları artırdığını, askeri teçhizat sağladığını, üyelerini İsrail’deki hastanelerde tedavi ettirdiğini ve ailelerine destek verdiğini belirtti. Gazete, bu kişilerin bazılarının Filistin Yönetimi ile bağlantılı olduğunu, özellikle Refah’taki bazı unsurların ise suç kayıtlarının bulunduğunu yazdı.

Gazze’deki Cibaliye Mülteci Kampı’nda Hamas’a bağlı Kassam Tugayları mensuplarının önünde duran Filistinli bir çocuk (Arşiv – EPA)Gazze’deki Cibaliye Mülteci Kampı’nda Hamas’a bağlı Kassam Tugayları mensuplarının önünde duran Filistinli bir çocuk (Arşiv – EPA)

Haberde, İsrail’in bu gruplara yakıt, gıda, araç, hatta sigara sağladığı; onları İsrail askerlerine yakın “sarı hat” bölgesinde konuşlandırmaya yardımcı olduğu ve bu desteğin maliyetinin İsrail güvenlik bütçesinden on milyonlarca şekele ulaşabileceği ifade edildi.

Şarku’l Avsat’ın Yediot Aharonot'tan aktardığına göre İsrail güvenlik kurumları içinde bu milislerin desteklenmesi konusunda görüş ayrılığı bulunuyor. Destekleyenler, bu yaklaşımın Hamas’a karşı taktiksel fayda sağladığını ve askerler üzerindeki riski azalttığını savunurken; karşı çıkanlar, silahların başka ellere geçmesi ya da bazı unsurların Filistin toplumuna yeniden entegre olabilmek için İsrail’e karşı dönmesi ihtimaline dikkat çekiyorlar.

Gazete, bu milislerin Hamas ve askeri kanadıyla baş edebilecek birleşik örgütsel yapıya sahip olmadığını, fiilen sadece İsrail ordusu ve Şin Bet’in denetimi altında hareket ettiklerini vurguladı.

Sonuç bölümünde Yediot Aharonot, bu grupların kısa vadeli taktik çözüm sunabileceğini, özellikle geniş çaplı yıkım operasyonları öncesinde Hamas mensuplarını tünellerde veya enkaz altında aramak için kullanılabileceğini belirtti. Ancak, örgütsel çatıdan yoksun bu yapıların Hamas’ın yerine geçme şansının bulunmadığını, Hamas’ın ateşkes sürecinde gücünü yeniden toparladığını ve kontrolünü pekiştirdiğini kaydetti.

Gazeteye konuşan sağcı bir siyasi kaynak, bu milislerin İsrail’e Lübnan Savaşı’nı hatırlattığını belirtti. O dönemde İsrail’in Filistin Kurtuluş Örgütü’ne ve daha sonra Hizbullah’a karşı Lübnanlı milisleri devreye soktuğunu hatırlatan kaynak, bu milislerin Sabra ve Şatilla mülteci kamplarında katliamlar gerçekleştirdiğini ve bunun sorumluluğunun İsrail’e yüklendiğini belirtti. Bu nedenle aşırıya kaçılmaması ve bu tür gruplara bel bağlanmaması gerektiğini vurguladı.


Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı: Silahlarını bırakıp barış yolunu seçen herkesi memnuniyetle karşılıyoruz

Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
TT

Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı: Silahlarını bırakıp barış yolunu seçen herkesi memnuniyetle karşılıyoruz

Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)

Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Abdulfettah el-Burhan yaptığı açıklamada, devletin barışı veya ateşkesi reddetmediğini, ancak ateşkesin "düşmanı yeniden güçlendirmek için bir fırsat" olmaması gerektiğini söyleyerek, Hızlı Destek Kuvvetleri'ne (HDK) atıfta bulundu.

Egemenlik Konseyi tarafından dün yayınlanan açıklamada belirtildiği üzere, Burhan Cezire Eyaleti'ne yaptığı ziyarette, "silahlarını bırakıp barış yolunu benimseyen herkesi memnuniyetle karşıladığını" ifade etti. Ayrıca, "ülkeye ve orduya karşı kışkırtıcılık yapanların hesap vereceğini" vurguladı.

ABD Başkanı Donald Trump perşembe günü yaptığı açıklamada, ülkesinin Sudan'daki savaşı sona erdirmek için yoğun çaba sarf ettiğini ve buna çok yaklaştığını söyledi.

Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre Sudan ordusu ile HDK arasındaki savaş, sivil yönetime geçiş için seçimlere yol açması beklenen geçiş döneminde yaşanan iktidar mücadelesinin ardından 2023 Nisan ayının ortalarında patlak verdi.


Sudanlı doktorlar, Kuzey Kordofan'da HDK saldırısında 24 kişinin öldüğünü bildirdi

Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)
Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)
TT

Sudanlı doktorlar, Kuzey Kordofan'da HDK saldırısında 24 kişinin öldüğünü bildirdi

Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)
Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)

Sudan Doktorlar Ağı'na göre Hızlı Destek Kuvvetlerinin (HDK yerinden edilmiş insanları taşıyan bir araca saldırısı sonucu, aralarında sekiz 8 çocuğun ve birkaç kadının da bulunduğu 24 kişi hayatını kaybetti.

Ağ, aracın Güney Kurdufan eyaletinden kaçan yerinden edilmiş insanları taşıdığını ve el-Rahad şehrine geldiğinde hedef alındığını, bunun sonucunda ikisi bebek olmak üzere 24 kişinin öldüğünü ve çok sayıda kişinin de tedavi için şehrin hastanelerine kaldırıldığını belirtti.

Doktorlar Ağı, bölgenin ciddi tıbbi kaynak sıkıntısı çektiği, bu durumun yaralı ve yerinden edilmiş kişilerin acılarını daha da artırdığı son derece karmaşık sağlık ve insani koşullar altında saldırının gerçekleştiğini ifade etti.