​‘Nahda Barajı’ müzakereleri Hartum’da devam ediyor

Mısır Su Kaynakları ve Sulama Bakanı Muhammed Abdulati (sağda) dün Hartum’daki Nahda Barajı müzakereleri sırasında (AFP)

Sudan’ın başkenti Hartum’da Mısır, Etiyopya ve Sudan Sulama Bakanlarının katılımıyla Etiyopya Nahda (Rönesans) Barajı konusunu ele almak üzere üçlü bir toplantı başlatıldı. Toplantının sonuç bildirgesinin bugün çıkması bekleniyor. Birkaç gün önce üç ülkeden uzmanlardan oluşan Ulusal Bağımsız Teknik Araştırma Komitesi toplantıları gerçekleştirilmişti.
Sudan Sulama Bakanı Yasir Abbas, Etiyopya Sulama Bakanı Seleshi Bekele ve Mısır Sulama Bakanı Muhammed Abdulati arasında kapalı kapılar ardında yapılan görüşmelerden basına sızan bilgilere göre Mısır, üçlü müzakerelere, tarafsız ‘uluslararası bir tarafın’ dahil edilmesi konusunda yeni bir öneride bulundu.
Sudan Su Kaynakları ve Sulama Bakanı Yasir Abbas, bugün de devam etmesi beklenen toplantıların başında yaptığı açıklamada, müzakerelerde Ulusal Bağımsız Teknik Araştırma Komitesi’nin ilk dolum için teknik üsler ve çalışma tabanları oluşturma araştırmalarına ek olarak Nahda Barajı’nın doldurulması ve işletilmesinin ele alınacağını ifade etti. Ulusal Bağımsız Teknik Araştırma Komitesi, her ülkeden 5 uzmanı katılımıyla oluşturuldu.
 Abbas, yaptığı açıklamada araştırma komitesinin toplantılarının 2018 yılının Haziran ayından bu yana Hartum, Kahire ve Addis Ababa’da devam ettiğini söyledi. Görüşmelerin başarıya ulaşana kadar devam edeceğini belirtti.
Elde edilen bilgilere göre Mısır, Hartum toplantılarına, arabulucu olarak uluslararası bir tarafında da katılımını önerdi.  Ancak Etiyopya Mısır’ın önerisi hakkında herhangi bir yorum yapmadı.
Öte yandan ABD, dev barajın dolum ve işletilmesi konusunda karşılıklı faydanın söz konusu olduğu sürdürülebilir bir anlaşma için üçlü müzakerelere destek verdiğini açıkladı.
Beyaz Saray, geçtiğimiz Perşembe günü yaptığı üç tarafı da herkesin su haklarını koruyan bir anlaşmaya varmak için iyi niyetli müzakereler gerçekleştirmeye çağırmıştı.
Mısır, ilk kez Etiyopya'nın Mısır'a yıllık 40 milyar metreküp su geçirmesine ve barajın yönetimine katılmasına izin vererek, Rönesans Barajını yedi yılda doldurma çağrısında bulundu.
Etiyopya, baraj gölünün en fazla üç yıl içinde doldurulacağına inanıyor. Etiyopya Sulama Bakanı Seleshi Bekele’nin, Mısır’ın talebini tek taraflı bir karar olması nedeniyle uygunsuz olarak değerlendirdiği ifade edildi. Daha önceki anlaşmalara uymadığını ve ülkesinin bunu onaylamayacağını söylediği belirtildi.
Mısır, su kaynaklarının barajı doldurduğu yıllar boyunca Nil'den etkileneceğinden endişe ediyor. Mısır, bunun olmaması halinde yıllık bir milyondan fazla iş ve 1.8 milyar dolarlık ekonomik kaybın yaşanacağını, 300 milyon dolar değerinde elektrik kaybedileceğine işaret ediyor.
İlk aşamanın ardından Mısır'ın önerisi yıllık olarak en az 40 milyar metreküp baraj suyu girişi gerektirirken, Etiyopya 35 milyar metreküp su girişi öneriyor.
Addis Ababa hükümeti, 6 bin megawatt elektrik üreterek Afrika'daki en büyük enerji ihracatçısı olmak amacıyla 2011 yılında 4 milyar dolar mal olacak barajın inşasına başladığını açıklamıştı. Ocak ayında, Etiyopya Su ve Enerji Bakanı barajın 2020 sonuna kadar üretime başlayacağını ve 2022 yılına kadar tamamen faaliyete geçeceğini söylemişti.