Hariri, yakıt satışını protesto kararı sonrasında akaryakıt krizine müdahalede bulundu

11 Ekim’de bir benzin istasyonu önünde yaşanan trafik (Ulusal Ajans)

Lübnan Başbakanı Saad Hariri, ülkesinde yaşanan akaryakıt krizine müdahale etti.
Hariri’nin bu müdahalesi, Akaryakıt İstasyonları Sahipleri Birliği’nin ‘yakıt satışının derhal zorunlu olarak durdurulması, Lübnan’daki tüm istasyon sahiplerinden istasyonlarını kapatmasının istenmesi ve akaryakıt sahiplerine, satış faturalarını Lübnan lirası üzerinden kesmeleri gerektiği hususunda resmi makamlar tarafından yazılı bir kararın alınması’ açıklaması sonrasında 11 Ekim’de geldi. Söz konusu açıklama, vatandaşların benzin istasyonlarına akın etmesine neden oldu.
Yakıt dağıtıcıları, geçtiğimiz haftadan bu yana yakıt ithalatçılarının, hükümetin yakıtları Lübnan lirasıyla fiyatlandırmasına rağmen dolarla satılan ürün bedelinin ödenmesini isteme kararını protesto amaçlı grev düzenleme uyarısında bulunuyor. Piyasadaki dövize ilişkin kriz yoğunlaştıkça ve kayıt dışı döviz kuru resmi orandan daha fazla yükseldikçe, piyasada mevcut dolar azalmaya, un, ilaç ve yakıt gibi temel ithalatçılarda krizden etkilenmeye başladı.
Lübnan Bankası da geçtiğimiz hafta yayınlanan genelgeye müdahale ederek, bankaların mal ithalatçıları için Lübnan lirası üzerinden bir kredi açmalarını ve Merkez Bankası’ndan resmi oranda dolar alışverişi yapmalarını istedi. Ama ithalatçılar, bu yükümlülüğü yerine getirmemekle suçlanıyor.
Fırın sahiplerinin 14 Ekim Pazartesi’den itibaren başlayacak ekmek krizine karşı uyarılarına paralel olarak, Akaryakıt İstasyonları Sahipleri Birliği de acil durum toplantısı düzenledi. Birlik yetkilisi Sami el-Berakes, devletin haftalık olarak Enerji ve Su Bakanlığı tarafından yayınlanan bir fiyat tablosuyla tüketiciye yönelik akaryakıt satış fiyatını belirlediğini söyledi. Berakes, istasyon sahiplerine benzin ve mazot için sabit bir komisyon belirlendiğini, istasyonların tüketicilere Lübnan lirası üzerinden yakıt satması gerektiğini ifade etti. Petrol ithalatı yapan firmaların Lübnan pazarlarından ticaret yaparak şirket ve istasyonlara ABD doları cinsinden yakıt satışına izin verildiğini söyleyen Sami el-Berakes, ayrıca Lübnan Merkez Bankası’nın belirlediği resmi fiyatlarla Lübnan bankalarında ABD doları satın almanın imkansız olduğunu ve bunun da istasyon sahiplerini bankalara yönelmek zorunda bıraktığını ve karaborsada döviz kurunun dolar başına bin 650 lirayı aştığını kaydetti. Aynı şekilde istasyon sahiplerinin, benzin için 2 bin liraya, mazot için bin 600 liraya katlanmak zorunda olduğu ve bu durumun da çoğu şirketi iflasa götürdüğü aktarıldı.
Berakes, sözlerinin devamında ise şu ifadeleri kullandı;
“Devlet memurları tarafından bize verilen çözüm vaatlerine güvenerek birkaç kez yakıt satışını zorunlu olarak durdurma kararını askıya aldık. Ancak bu sözlerin hiçbiri yerine getirilmedi ve durum aynı şekilde devam etti. İstasyon sahipleri, hala ABD doları elde etmek için kara borsaya yöneliyor. Yetkili makamlar tarafından henüz resmi bir karar alınmadı.”
Akaryakıt İstasyonları Sahipleri Birliği yetkilisi, “Tek bir talebimiz var; yakıtı Lübnan lirası cinsinden teslim etmek. Çünkü devlet, bizi bu para biriminde satış yapmaya zorluyor” dedi.
Lübnan’daki Akaryakıt İstasyonları Sahipleri Birliği’nin acil durum toplantısındaki kararlara binaen bir karar alındığını söyleyen Sami el-Berakes, yakıt satışının derhal zorunlu olarak durdurulması gerektiğini, akaryakıt sahiplerine, tüm komisyon ücretleri de dahil bir fiyat tablosuna göre satış faturalarını Lübnan lirası üzerinden kesmeleri gerektiği hususunda resmi makamlar tarafından yazılı bir kararın alınması gerektiğini belirtti.
Yetkili, ayrıca özgür bir ekonomik sisteme sahip bir ülkede olduklarını hatırlatarak, “Kimse bizi, isteğimiz dışında zarar yaşadığımız bir satışa zorlayamaz” dedi. Berakes, Lübnan anayasası uyarınca tüm vatandaşların çalışmayı durdurma, grev yapma ve protesto gösterisi düzenleme gibi meşru haklara sahip olduğuna dikkati çekti.