Trump, Çin ile büyük bir ekonomik anlaşma istiyor

Trump, Cuma günü, Beyaz Saray'da Çin Devlet Başkanı Yardımcısı Liu He ile görüştü (EPA)

ABD Başkanı Donald Trump geçen hafta sonu yaptığı açıklamada, kısmi bir antlaşma yerine Pekin ile kapsamlı bir ticaret anlaşması tercih edeceğini açıkladı.
Trump, Çin ile yapılacak ancak henüz imzalanmamış olan anlaşmayı başarı olarak niteledi. Donald Trump, bu anlaşmanın ABD’li çiftçiler için yapılan tarihin en büyük anlaşması olduğunu söyledi.
ABD Başkanı, “Çin ile büyük bir anlaşma yapmayı istiyorum. Çin ile yapılacak kısmi bir anlaşma bizim tercihimiz değil. Çinlilerin çok sayıda Amerikan tarım ürünü alma kararını memnuniyetle karşılıyorum” dedi.
ABD Başkanı Donald Trump, cuma günü, Çin ile "çok önemli" bir kısmi ticaret anlaşması yaptığını açıkladı. Birçok meselede eleştiri okları üzerine çevrilen Trump’ın böyle küçük bir başarıya çok ihtiyacı vardı. Cumartesi günü Twitter'da yaptığı açıklamada "Ne kadar da harika! Çiftçiler çok değerli bir kazanç sağladı" dedi.
İki ekonomik güç arasındaki 18 aylık ticaret savaşının sona erdiğine işaret eden ön anlaşmaya göre, Çin ABD tarım ürünlerinin alım hacmini önemli ölçüde artıracak.
ABD Başkanı; ABD Hazine Bakanı Steven Mnuchin, ABD Ticaret Temsilcisi Robert Lighthizer, Çin Devlet Başkanı Yardımcısı Liu He ve üst düzey Çinli yetkililerle yaptığı görüşmenin ardından Beyaz Saray’da gazetecilere verdiği demeçte, “Önemli bir ilk aşama anlaşmasına ulaştık” dedi. Trump, ikinci dönem ABD Başkanlığını kazanmak için gireceği seçimlerin arifesinde, Pekin’in ABD’den büyük miktarda satın almayı kabul ettiği ve bazı seçmenlerin yararına olacak tarım ürünleri hakkında Twetter’da uzun bir açıklama yaptı. Cumartesi günü Twetter’dan art arda paylaştığı mesajlarda, gerçekleştirdiği başarısına övgülerde bulunan Trump, “Çin ile yapılan anlaşma 'büyük vatansever çiftçiler' için yapılan ABD tarihinin en büyük anlaşmasıdır” dedi.
Trump, Twitter hesabından yaptığı açıklamada, “Anlaşma, Çin'in soya fasulyesi gibi ABD tarım ürünlerinin alımının artırılmasını sağlıyor. Hatta bu kadar ürünün üretilip üretilemeyeceği bile soru işareti. Çiftçilerimiz bu sorunu çözecektir. Teşekkürler Çin!" ifadelerine yer verdi.
Trump, iki ülkenin vardığı anlaşma kapsamında yıllık 250 milyar dolarlık ihracat kalemindeki gümrük vergilerini yüzde 25'ten yüzde 30 çıkarmayı öngören tarife artışının ertelenmesine karar verdi. Bununla birlikte, anlaşmanın şartları henüz yazılı olarak belirlenmedi. Bu süreç Trump’a bağlı olarak dört ila beş hafta sürebilir.
Trump, Pasifik Okyanusuna Kıyısı Olan Ülkelerin önümüzdeki salı günü Şili’de gerçekleştirecekleri zirvede Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile bir anlaşma imzalayabileceğini belirtti. İlk aşama anlaşmasının tamamlanabilmesi için öncesinde özellikleri belirsizliğini koruyan iki aşama daha mevcut.
Basın toplantısı sırasında yaptığı açıklamalarda temkinli konuşan ABD Hazine Bakanı Steven Mnuchin, “Ana konular hakkında temel bir anlayışa sahibiz. Çok büyük ilerleme kaydettik, ancak hala yapacak çok işimiz var. Başkana her şeyin yazıya kaydedildiğini haber verene kadar bir anlaşmaya imza atmayacağız” dedi.
Mnuchin, Çin Devlet Başkanı Yardımcısı Liu He’nin Çin yönetiminden onay alması gerektiğini belirtti. Taraflar arasında yapılan ilk aşama anlaşmasına göre Çin ABD'den 40-50 milyar dolarlık tarım ürünü ithal edecek. Bu rakam Çin'in 2017 yılındaki ABD’den ithal ettiği 19,5 milyar dolarlık tarım ürününün iki buçuk katına denk geliyor. 2018 yılında ticaret savaşlarının etkisiyle bu rakam 9 milyar dolara düşmüştü.
Çiftçilere şaka yollu bir şekilde seslenen Trump, “Talebi karşılayabilmeniz için derhal gidip daha fazla arazi ve daha büyük traktörler satın almalısınız” dedi.
Çin’in ABD’ye yönelik ticaret tedbirlerine verdiği tepki, özellikle ABD’li çiftçilere yaradı. Trump yönetimi zararlarını karşılamak için çiftçilere 28 milyar dolar tahsis etmek zorunda kaldı.
Trump, Beyaz Saray’a çıktığından beri ilk defa bu denli bir baskıyla karşı karşıya kaldı. Bir taraftan Demokratlar, Trump’ın azil sürecini başlatırken bir taraftan da anketlere göre seçmenlerin çoğunluğu bu süreci destekliyor. Trump, ayrıca en büyük destekçileri de dahil olmak üzere Suriye politikası nedeniyle birçok kesimden ağır eleştiriler alıyor.
Çin’le yapılan anlaşma bir yandan, Çin tarafından gelen birçok ihlal gerçekleştirildiği iddiaları arasında, fikri mülkiyet haklarının korunmasını sağlarken bir yandan da Çin piyasasını finansal hizmetler konusunda uzmanlaşmış ABD şirketlerine açıyor.
Mnuchin ayrıca, Çin Merkez Bankası Başkanı Yi Gang ile görüşmelerin olumlu geçtiğini ve döviz kurlarında şeffaflığın sağlanması için bir anlaşma yapıldığını da belirtti.
Çin heyetindeki müzakerecilerden biri, “Pek çok alanda önemli ilerleme kaydedildi. Biz memnunuz" diyerek müzakerelerin devam edeceğini ima etti.
Buna karşılık, yaygın olarak tüketilen mallarda gelecek aralık ayında yürürlüğe girecek olan yüzde 15'lik tarifelere ilişkin bir karar alınmadı.
Anlaşmada ABD’nin, Çin istihbaratı ile iş birliği yaptığı gerekçesiyle, Çin'in Telekom devi olan Huawei'ye yönelik uyguladığı yaptırımlar ele alınmadı.
Washington ve Pekin arasındaki ticaret savaşının sonuçları, bir bütün olarak küresel ekonomiye yansıdı. Uluslararası Para Fonu (IMF) kısa süre önce, ticaret geriliminin ve yatırımların dondurulması, karışıklık ortamı oluşması gibi yan etkilerinin uluslararası tedarik zincirlerine yönelik olumsuz etkisine karşı uyardı ve Gayri Safi Yurtiçi Hasıla'sından (GSYH) 700 milyar dolar kayıp yaşanacağını belirtti. Bu rakam İsviçre’nin ekonomik hacminin tamamına denk geliyor.