ABD, Irak'taki varlığını güçlendirmek için protestolardan mı faydalandı?

Muhammed Naci
Dünya, Suriye'nin kuzeydoğusundaki gelişmelerle, Bağdat ise ülkede siyasi sisteme karşı düzenlenen son yılların en büyük protesto gösterileriyle meşgulken ABD, bir taşla iki kuş vurarak, Irak’ın batısındaki askeri varlığını güçlendirmek için ortaya çıkan fırsattan fazlasıyla yararlandı.
Bin asker nakledildi
ABD Savunma Bakanı Mark Esper, Türkiye ile Suriye’deki Kürtler arasında yaşanan gerilimler ve Suriye Demokratik Güçleri’nin (SDG) kontrolü altındaki hapishanelerde tutulan DEAŞ terör örgütü üyelerinin salıverilebileceği tehditleri karşısında Irak'ın Suriye ile olan sınırını güvence altına alma planlarına dair açıklamada bulurken, sürpriz bir şekilde Suriye'nin kuzeydoğusundan Irak'ın batısına bin ABD askerinin gönderildiğini duyurdu.
Bakan Esper, 19 Ekim 2019 Cumartesi günü yaptığı açıklamada, “Suriye’nin kuzeydoğusundaki ateşkes genel olarak tutarlı” ifadelerini kullandı. Ortadoğu ziyareti için yola çıkan Esper, uçakta gazetecilerin sorularının yanıtladı. Esper, Suriye’nin kuzeyinden çekilen ve Irak’ın batısına giden bin askerin, DEAŞ’la mücadeleye devam etmesi ve Irak’ın güvenliğini sağlamaya yardım etmesinin beklendiğini söyledi. ABD’nin Suriye’nin kuzeydoğusundan çekilme faaliyetlerinin oldukça iyi bir şekilde devam ettiğini söyleyen Esper, “Günlerden değil, haftalardan bahsediyoruz” dedi.
Ulusal Güvenlik Konseyi acil toplandı
Esper’in açıklamalarından sonraki gün Başbakan Adil Abdulmehdi başkanlığında acil toplanan Irak Ulusal Güvenlik Konseyi, güvenlik güçlerinin ve sınır muhafızlarının Türkiye’nin Suriye’nin kuzeydoğusundaki operasyonu sonrasında bu bölgedeki cezaevlerinden kaçan DEAŞ’lılar tarafından Suriye-Irak sınırında herhangi bir sızma olması ihtimaline karşı sınırları korumaya hazır hale getirilmelerini görüştü.
Konuyu takip eden kaynaklar, protesto gösterileri dosyasına odaklanılmasından dolayı ABD askerlerine ilişkin dosyasının toplantı gündeminde fazla yer tutmadığını belirtti.
Bağdat’ın bilgisi var
Şarku’l Avsat’ın Independent Arabia kaynaklı haberine göre Irak hükümetinden bir yetkili, “Washington birkaç gün önce DEAŞ’ın tehlikeli olarak nitelenen üyelerinin SDG’nin kontrolündeki cezaevlerinden kaçtığını bildirerek, Bağdat’a ABD’nin Suriye ile Irak sınırını koruma konusunda ortak çabalarda bulunma planını sundu” dedi.
ABD’nin Irak'ın onayıyla bu planı sunduğuna dikkati çeken yetkili, “Planda ABD askeri personelinin mühimmat ve silahlarla Suriye'den Irak'a taşınması yer alıyor. Irak Başbakanı Adil Abdulmehdi de bu planı bizzat onayladı” şeklinde konuştu.
Kuzeyden batıya geçiş
Açıklamalarını sürdüren yetkili şunları söyledi;
“Yeni ABD birlikleri, önce Duhok ve Erbil’deki askeri üslerde konuşlandırılacak, daha sonra Irak’ın batısına geçerek Suriye sınırındaki Anbar bölgesinde yer alan Habaniye Askeri Hava Üs ve Ayn el-Esed Askeri Üssü'ne konuşlanacaklar.”
ABD’nin sunduğu bu planda başka hedeflerin olup olmadığı sorusuna verdiği yanıtta ise yetkili, Irak’ın sadece kendi çıkarlarıyla ilgilendiğini vurguladı. Daha sonra 21 Ekim Pazartesi günü itibariyle ABD birliklerini Suriye'den Irak'a geçmeye başladığını belirtti.
Haşdi Şabi’den herhangi bir açıklama yapılmadı
Öte yandan İran’a yakınlığıyla bilinen Haşdi Şabi liderliğinden ABD’nin Irak’taki asker sayısında yaşanan bu beklenmeyen artış hakkında hiçbir açıklama yapılmadı. Ancak gözlemciler, Haşdi Şabi’nin 25 Ekim’de yapılması planlanan kitlesel protesto gösterileriyle meşgul olma sebebinin, protestoların Abdulmehdi hükümetini devirebileceğinden kaynaklandığını düşünüyorlar.
Haşdi Şabi’ye yakın iki yorumcu ise Cumartesi akşamı sona eren Erbain (Kırkıncı Gün) Anma Töreni’nin güvenliğini sağlamak için 7 bin Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) üyesinin Kerbela’ya girişine basının gösterdiği yoğun ilgiyle ABD birliklerinin Irak’a girişine gösterilen ilgisizliği kıyasladı.