Arjantin’deki seçimler, Peronist akımı yeniden iktidara taşıyabilir

Fernandez, Arjantinlilere güven vermeye çalışıyor (AFP)

Arjantin, Ekvador’da düzenlenen protesto gösterilerinden haftalar sonra patlak veren Şili ve Bolivya’daki protesto hareketleriyle Güney Amerika’nın büyük gerilimler yaşadığı bir dönemde seçimlere gidiyor.
Arjantin, bir yılı aşkın bir süredir ağır enflasyon oranları ve yoksulluk arttıkça büyük bir borç batağına saplanma gibi ciddi bir ekonomik kriz yaşıyor. Arjantin’de tıpkı birçok Latin Amerika ülkesinin de yaşadığı siyasi manzara ve boğucu krizler tekrarlanıyor. 17 yıldır tarihinin en kötü ekonomik kriziyle boğuşan ülkede yaklaşık 34 milyon seçmen bugün sandık başına giderken son yapılan anketler, sol eğilimli muhalefet lideri Alberto Fernandez ve yardımcısı eski başkan Cristina Fernandez de Kirchner’ın mevcut Devlet Başkanı Mauricio Macri’yi yeneceğine işaret ediyor.
Seçim ikinci tura kalmayabilir
Fernandez ve 2007-2015 yılları arasında devlet başkanlığı yapmış olan De Kirchner Ağustos ayında yapılan anketlere göre Macri'den 17 puan öndeler. Anketlerde çıkan bu puan farkı, başkanlık seçimlerinin ikinci tura kalmadan sonuçlanacağına işaret ediyor. Arjantin’de başkanlık seçimlerinde bir adayın ilk turda seçimleri kazanabilmesi için oyların yüzde 45’ini alması ya da yüzde 40’ını alarak rakibe 10 puan fark atması gerekiyor. Eğer iki adayın oyları yakın olursa 24 Kasım’da ikinci tur yapılacak. Şuan Fernandez ve Macri’nin önde götürdüğü yarışta oyların yüzde 51’i 4 aday arasında paylaşılıyor. Bunlar arasında öne çıkan isim ise eski Maliye Bakanı Roberto Lavagna oldu.
İlgili bağlamda İçişleri Bakanı Rogelio Frigerio yaptığı açıklamada, ilk tur sonuçlarının Pazartesi günü gece yarısı açıklanacağını duyurdu.
Öte yandan seçime günler kala piyasadaki gerginlikler Arjantin para birimi pesoda yüzde 5.8'lik bir düşüşe neden oldu. Arjantin’de 60.73 peso olan dolar, Cuma günü 64.51 pesoya yükselerek haftayı kapattı.
Diğer yandan gözlemciler, Alberto Fernandez ve De Kirchner’ın temsilcisi olduğu Peronist akımın iktidara dönüşünün ‘tam bir felaket’ olacağını düşünüyorlar.
Macri’nin Cordoba'daki son seçim mitingine katılan 53 yaşındaki seçmen Alejandro Arguello yaptığı değerlendirmede, “Fernandez ve Kirchner’ı asla seçmeyeceğim. Daha önce onları test ettik” dedi. Fernandez ve Kirchner’ın Perşembe akşamı Mar del Plata’daki son seçim mitingine katılan 44 yaşındaki öğretmen Jose Murad ise, “Umutlar yeniden yeşerdi. Christian ve Alberto da bu umudu temsil ediyor” şeklinde konuştu.
Peso değer kaybediyor
Peronist Fernandez, 2001 yılında ülke ekonomisinin çöküşüne ve borçların ödenemeyerek iflasına neden olan krizi görmezden gelerek Arjantinlilere ‘güven’ vermeye çalışıyor.
Fernandez yaptığı açıklamada “Tasarruflarınızı koruyacağız ve bankadaki dolar cinsinden mevduat hesabınıza önem göstereceğiz. Endişelenmenize gerek yok” ifadelerini kullandı. Onlarca yıldır süren enflasyon ve yerel para birimindeki devalüasyon nedeniyle Arjantinliler dolara yöneldiler. Bununla birlikte Arjantin para birimi pesonun değeri Ocak 2018’den bu yana yüzde 70 oranında geriledi.
“Dolar satın almak çok zor”
Bir döviz bürosunun girişinde AFP’ye değerlendirmelerde bulunan 23 yaşındaki taksi şoförü Christian Colan elindeki pesoları dolara çevirmeye geldiğini belirterek bunun sebebinin seçimin yaklaşması ve bu nedenle fiyatların artacağını bildiklerinden kaynaklandığını söyledi. 29 yaşındaki Barbara ise şöyle konuştu;
“Dolar satın almak gerçekten çok zor. Artık piyasada doların olmadığı kalabalık bölgeler var. Aynı şekilde 1 doların karaborsada 71 pesodan satıldığı yerler de bulunuyor.”
Mali krizin doruğa ulaştığı 2008 yılının ortalarında Macri ülkede Uluslararası Para Fonu’ndan (IMF) 57 milyar dolarlık kredi alınması karşılığında zorlu bir vergi programı başlattı. Bununla birlikte Macri, IMF ile kalan 13 milyar dolarlık kredi payını almak için müzakere etmek üzere seçim sonuçlarını bekliyor. Seçim kampanyasında ‘Evet, bunu yapabiliriz!’ sloganını kullanan Macri, seçmenleri kendisine güvenmeye davet ederek IMF programı sayesinde ‘piyasanın temellerini güçlendirdikten’ sonra ekonomide gelişmelerin yaşanacağını ve bunun da yakında olacağını vurguladı. Alberto Fernandez ise sendikalara ve sosyal hareketlere ekonomik büyümeyi sürdürmek için 180 günlük ateşkes önerisinde bulundu.