Geçtiğimiz mayıs ayında da Mali’nin kuzeydoğusundaki bir askeri üsse terörist saldırı düzenlenmişti (Getty)
Novakşot/Şeyh Muhammed
TT
TT
Mali’de askeri üsse saldırı: 54 ölü
Geçtiğimiz mayıs ayında da Mali’nin kuzeydoğusundaki bir askeri üsse terörist saldırı düzenlenmişti (Getty)
Kimliği henüz belirsiz silahlı bir grup, Cuma günü Kuzey Mali’de hükümetin askerlerine karşı son derece şiddetli bir saldırı gerçekleştirdi. Hükümetin açıklamalarına göre saldırıda 53 asker ve bir sivil hayatını kaybetti.
Söz konusu saldırı, Mali’nin kuzeydoğusundaki Menaka bölgesinde Nijer sınırına yakın meydana geldi. Bu bölgede, 2015 yılında dönemin DEAŞ lideri Ebubekir el-Bağdadi’ye biat eden Ebu Velid es-Sahravi tarafından yönetilen ‘Sahra Çölü DEAŞ’ı üyeleri bulunuyor.
Mali ordusundan yapılan açıklamada saldırıyı düzenleyenler hakkında ayrıntılı bilgi verilmedi. Bununla beraber Mali’nin kuzeyinde El Kaide, DEAŞ, Nusratu’l İslam gibi çeşitli terör örgütleri bulunuyor.
Ancak bu örgütlerin konuşlandıkları bölgeler dikkate alındığında saldırının Nijer, Mali ve Burkina Faso sınırında yoğunlaşan DEAŞ örgütü tarafından düzenlenmiş olma olasılığı artıyor. Bu terör örgütü, geçen yıl da Nijer-Mali sınırında pusu kurmuş, üç ABD’li askerin ölümüne sebep olmuştu. Ancak saldırıyı henüz kimse üstlenmedi.
Mali İletişim Bakanı ve Hükümet Sözcüsü Yaya Sangare, Twitter hesabından yaptığı açıklamada, ilk verilere göre 53 asker ve bir sivilin öldüğünü ve ciddi maddi kayıpların yaşandığını belirtti.
Cuma günü erken saatlerde başlayan saldırı, askeri bir üssü hedef aldı. Ordudaki askerler ile saldırganlar arasında şiddetli çatışmalar yaşandı.
Mali makamlar tarafından gönderilen takviye askerleri, bir yandan 54 kişinin cesediyle karşılaşırken diğer yandan ise birkaç yaralıyı kurtarmayı başardı. Ölü ve yaralılarını çekmiş olabilecekleri düşünülen saldırganların verdiği kayıplar hakkında ise henüz kesin bir bilgi yok.
Söz konusu askeri takviye, Fransız “Barkhane” kuvvetleriyle birlikte bölgedeki saldırganları araştırmak için geniş bir tarama çalışmaları başlattı. 2013 yılından beri Sahel bölgesinde 4 bin 500 askerini barındıran Fransız kuvvetleri, terör üyelerini kovuşturmada önemli bir istihbarat rolü oynuyor.
Saldırı, silahlı grupların Mali’nin kuzeyini ele geçirdiği 2012 yılından beri düzenlenen en şiddetli saldırıydı. Ocak ayında düzenlenen saldırıda ise 38 Mali askeri öldürülmüştü.
Mali askeri üsleri ve kışlalarına yönelik terör saldırıları, son zamanlarda artış gösterdi. Bu durum Mali halkının öfkelenmesine ve asker aileleri önderliğinde halk gösterilerinin düzenlenmesine neden oldu. Bu gösterilerde halk, terörizmle mücadele edilmesi ve askerleri korumak için çeşitli yöntemler geliştirilmesini talep ediyor.
Moritanya, Mali, Nijer, Çad ve Burkina Faso’yu içeren Sahel bölgesinde terörle mücadele stratejilerinin geliştirilmesi çağrısında bulunan gösterilerde, Mali’deki yabancı askerlerin varlığına da tepki gösterildi.
Göstericiler, Fransa ve Birleşmiş Milletler (BM) askerleri bölgede bulunduğundan beri saldırıların arttığı, terörle mücadelede başarısız olunduğunu ifade etti. Terörist gruplar orduya saldırmaya devam ettikçe, Mali hükümeti üzerindeki baskı artıyor.
Fransız kuvvetlerine ek olarak BM Barış Gücü’nün Mali’de 15 bin askeri bulunuyor. Sahel ortak askeri kuvvetleri ise burada 5 bin askerini bulunduruyor. Buna karşılık terörist gruplar, tekniklerini geliştirip genişletmeye devam ediyor.
G5 Sahel Ülkeleri Güvenlik ve Savunma Komiteleri’nin dokuzuncu toplantısı geçtiğimiz Ekim ayında Novakşot’ta yapmıştı. Fransa Genelkurmay Başkanı General Francois Lecointre aynı zamanda Fransız “Barkhane” kuvvetlerine de komutanlık ediyor.
Ankara Zirvesi, Avrupa’daki ABD varlığı konusunu yeniden gündeme getiriyorhttps://turkish.aawsat.com/d%C3%BCnya/t%C3%BCrkiye/5289522-ankara-zirvesi-avrupa%E2%80%99daki-abd-varl%C4%B1%C4%9F%C4%B1-konusunu-yeniden-g%C3%BCndeme-getiriyor
ABD Başkanı Donald Trump, Ankara’da düzenlenecek NATO zirvesi öncesinde Beyaz Saray’da NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile bir araya geldi, 24 Haziran 2026. (AFP)
Ankara Zirvesi, Avrupa’daki ABD varlığı konusunu yeniden gündeme getiriyor
ABD Başkanı Donald Trump, Ankara’da düzenlenecek NATO zirvesi öncesinde Beyaz Saray’da NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile bir araya geldi, 24 Haziran 2026. (AFP)
NATO’nun 7-8 Temmuz’da Ankara’da düzenlenecek zirvesi, ABD’nin Avrupa’daki askeri varlığını azaltabileceğine yönelik endişelerin gölgesinde gerçekleştirilecek. Yaklaşık 77 yıldır ABD ve NATO’nun güvenlik şemsiyesi altında bulunan Avrupa’da, Washington’ın izleyeceği yeni politika yakından takip ediliyor.
ABD Başkanı Donald Trump’ın Beyaz Saray’a dönüşünün ardından Avrupa’daki kaygılar daha da arttı. Trump, son dönemde ‘kâğıttan kaplan’ olarak nitelendirdiği NATO’dan çekilme tehdidini birden fazla kez dile getirdi. Trump’ın, İran’ın şubat ayı sonunda ABD-İsrail’in başlattığı savaşın ardından Hürmüz Boğazı’nı fiilen kapatması üzerine, seyrüsefer özgürlüğünün korunması için Avrupalı müttefiklerinden destek talep etmesine rağmen olumlu yanıt alamaması da Washington ile Avrupa başkentleri arasındaki gerilimi artırdı. Avrupalı liderler ise bu tutumlarını iki gerekçeyle savundu. İlk olarak, Trump’ın Avrupa’nın çıkarlarını doğrudan etkileyen bir savaşı başlatmadan önce müttefiklerine danışmadığını belirttiler. İkinci olarak ise NATO’nun görev alanının Körfez bölgesini kapsamadığını, ayrıca ittifakın beşinci maddesinin ancak üyelerden birine saldırı düzenlenmesi halinde işletilebileceğini, oysa bu savaşta ilk askeri adımı atan tarafın ABD olduğunu vurguladılar.
ABD kuvvetlerinin yeniden konuşlandırılması
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, 18 Haziran’da Berlin’de düzenlenen NATO savunma bakanları toplantısı sırasında, ABD’nin Avrupa’daki askeri varlığının kapsamlı şekilde gözden geçirileceğini açıkladı. Hegseth, söz konusu değerlendirmenin altı ay süreceğini belirtti. Açıklama, Washington’ın NATO’dan çekilmeyi ya da Avrupa’daki tüm askerlerini geri çekmeyi planladığına işaret etmese de Avrupa’da yeni bir endişe dalgasına yol açtı. Zira böyle bir adımın ittifakın fiilen sona ermesi anlamına geleceği değerlendiriliyor. ABD yönetiminin hedefinin, Avrupalı müttefiklerin güvenliği için üstlendiği yükü hafifletmek ve kuvvet konuşlanmasını yeniden düzenleyerek Avrupa ülkelerinin kendi savunmalarında daha fazla sorumluluk üstlenmesini sağlamak olduğu belirtiliyor.
ABD Başkanı Donald Trump, Fransa’nın doğusundaki Evian’da düzenlenen G7 Zirvesi’nde Starmer ve Macron ile birlikte (AFP)
Hegseth’in planına ilk tepkilerden biri, Fransa Silahlı Kuvvetler Bakan Vekili Alice Rufo’dan geldi. Rufo, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin Washington’da Trump ile görüşmek üzere yola çıkmasından önce kendisiyle yaptığı görüşmenin ardından Politico Europe’a verdiği röportajda, “ABD’nin askeri varlığının azaltılmasının, Avrupalılar için yeni sorunlar yaratmayacak şekilde planlı, koordineli ve etkili biçimde gerçekleştirilmesini istiyoruz” dedi. Uzun yıllar Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un danışmanlığını yapan ve kendisine yakın isimlerden biri olarak bilinen Rufo, “Atlantik ötesi ilişkilerde yaşanan büyük dalgalanmalar dikkate alındığında ne abartıya ne de inkâra kapılmalıyız” ifadesini kullandı.
Rufo’ya göre Avrupa’nın karşı karşıya olduğu en büyük sınama, büyük ölçüde ABD tarafından sağlanan stratejik destek unsurlarının yerini doldurmak olacak. Bunlar arasında hava ve deniz taşımacılığı, havada yakıt ikmali, istihbarat kapasitesi ve uzay tabanlı imkânlar bulunuyor. Avrupa içindeki görüş ayrılıklarına da dikkat çeken Rufo, Avrupalı ülkeleri birbirlerini suçlamaktan kaçınmaya çağırarak, “Önemli olan sadece rakamlar değil, gerçek askeri sonuçlardır” değerlendirmesinde bulundu.
Kayıp şeffaflık
ABD’den daha fazla ‘şeffaflık’ talep eden tek ülke Fransa değil. Almanya da Savunma Bakanlığı aracılığıyla, Washington’ın Avrupa’daki askeri varlığını azaltma planına ilişkin ayrıntılı bir ‘yol haritası’ sunmasında ısrar ediyor. Berlin, bu sayede ABD ile Avrupa arasında güvenlik sorumluluklarının devrinin planlı şekilde yürütülmesini amaçlıyor.
Bu süreçten en fazla etkilenecek ülkelerin başında Almanya geliyor. Washington, Avrupa’daki en büyük Amerikan askeri varlığına ev sahipliği yapan Almanya’dan 5 bin askerini çekmeyi planladığını açıkladı. Almanya’da yaklaşık 35 bin ABD askeri bulunurken, Ortadoğu ve Afrika operasyonları açısından Amerikan ordusunun en önemli üslerinden biri olan Ramstein Hava Üssü de burada yer alıyor. Almanya’daki ikinci önemli ABD üssü olan Wiesbaden Hava Üssü ise ABD Avrupa ve Afrika Komutanlığı’na ev sahipliği yapmasının yanı sıra, Ukrayna’ya yönelik askeri yardımların koordinasyonunda kilit rol üstleniyor.
2025 yılında Lahey’de düzenlenen NATO zirvesi sırasında NATO liderlerinin toplu fotoğrafı (DPA)
ABD yönetiminin kapsamlı değerlendirme sürecini tamamlaması beklenirken, basına yansıyan bilgilere göre Washington’ın Avrupa’daki stratejik bombardıman uçaklarının sayısını yarıya, savaş uçaklarının sayısını ise üçte bire indirmeyi planladığı belirtiliyor. Ayrıca Reaper tipi insansız keşif hava araçlarının sayısının azaltılması, NATO Kuvvet Modeli kapsamında İttifak için tahsis edilen denizaltı ve savaş gemilerinin kademeli olarak düşürülmesi de planlar arasında yer alıyor. NATO ülkeleri, bu sistem çerçevesinde olası bir savaş durumunda tahsis edecekleri asker ve askeri teçhizatı düzenli olarak belirliyor.
Rutte son günlerde, Washington’ın attığı adımların ‘sürpriz olmadığını’ söyleyerek Avrupalı müttefikleri rahatlatmaya çalıştı. Ancak yaşanan gelişmeler bunun aksini gösteriyor ve ABD yönetiminin karar alma sürecindeki tutarsızlıklara işaret ediyor. Nitekim Almanya’dan asker çekme kararı, Almanya Başbakanı Friedrich Merz’in Trump’ın İran savaşını yönetme biçimine yönelik eleştirilerinin ardından geldi. Benzer şekilde, ABD’nin Polonya’da konuşlandırmayı planladığı birlikleri aniden iptal etmesi, ardından bu karardan geri adım atması da müttefikler arasında şaşkınlık yarattı. Romanya’dan bin ABD askerinin çekilmesi de aynı kapsamda değerlendiriliyor.
Tüm bu gelişmeler, Avrupalı müttefikler arasında ABD’nin gerçek niyetine ilişkin belirsizliği artırırken, Washington’ın uzun vadeli stratejisine yönelik soru işaretlerini de beraberinde getirdi.
Yüklerin devri
Bugüne kadar Avrupa savunma kaynaklarına göre Paris’te net olan husus, ABD’nin ‘yüklerin devri’ olarak adlandırılan süreci hızlandırmak istediğidir. Bu konu, Ankara’da düzenlenecek zirvenin ana gündem maddelerinden biri olacak.
Bu kavram, Avrupa kıtasının savunmasında daha büyük yükün Avrupalı ülkelere bırakılmasını ifade ediyor. Washington ise bu süreçte odağını, başta Çin ile sistemsel rekabet olmak üzere diğer stratejik önceliklere yöneltmek istiyor. Öte yandan Avrupalı ülkeleri en çok endişelendiren konu, Rusya’nın gelecekte atabileceği olası adımlar. Fransa ve Almanya başta olmak üzere birçok Avrupa ülkesindeki üst düzey askeri yetkililer, Rusya’nın Ukrayna’nın ardından, on yılın sonuna doğru Avrupa’da yeni bir askeri maceraya girişebileceği uyarısında bulunmayı sürdürüyor.
ABD Başkanı Donald Trump, Haziran 2025’te Lahey’de düzenlenen NATO Zirvesi’nin oturum aralarında Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy ile yaptığı görüşme sırasında (DPA)
Genel anlayışa göre Washington, Avrupalıların ‘konvansiyonel savaş’ olarak adlandırılan alanda kendi savunmalarını üstlenmesini, buna karşılık ABD’nin ‘nükleer caydırıcılığı’ elinde tutmasını istiyor. ABD’nin Almanya, İtalya, Belçika ve Hollanda’da nükleer silahları bulunuyor. Buna karşılık Fransa ve Birleşik Krallık ise kendi bağımsız nükleer caydırıcılık kapasitesine sahip.
Trump’ın, ilk başkanlık döneminden bu yana Avrupalı müttefiklerine savunma harcamalarını artırmaları yönünde baskı yaptığı biliniyor. Bu baskılar sonuç verdi; NATO müttefikleri savunma harcamalarını 2035 yılına kadar gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 5’ine çıkarma konusunda uzlaştı.
Halihazırda Avrupa ülkelerinin savunma harcamaları yüzde 2 ile 3 arasında değişirken, Polonya gibi bazı ülkeler yüzde 4’ün üzerine çıktı. Rutte, bu verileri Trump’ı ittifak içinde tutmak için kullanıyor. Bununla eş zamanlı olarak Avrupalılar, savunma sanayilerini geliştirmeye ve yeni iş birliklerini hızlandırmaya çalışıyor. Bu çabalar, Fransa’nın Avrupa Birliği (AB) dönem başkanlığı sırasında Mart 2022’de Versay’da kabul edilen savunma planı çerçevesinde yürütülüyor.
Ukrayna savaşının başlaması ve Avrupa’da yarattığı güvenlik endişelerinin ardından, Avrupa liderleri savunma harcamalarını artırma, savunma sanayi ve teknoloji altyapısını güçlendirme, enerji kaynaklarını çeşitlendirme ve ‘stratejik özerklik’ hedefini geliştirme kararı aldı.
Buna karşın bazı değerlendirmelere göre, NATO’nun Avrupa kanadı hem Avrupalılara hem de ABD’ye hizmet ediyor. ABD, 30 Avrupa ülkesinden oluşan bu yapı sayesinde ‘sabit bir uçak gemisi’ avantajı elde ediyor. Bu nedenle Washington’ın ne Avrupa’dan ne de NATO’dan tamamen çekileceği görüşü de savunuluyor.
Mutabakat zaptı, İran ile ABD arasındaki ilk askeri çatışmayla karşı karşıyahttps://turkish.aawsat.com/d%C3%BCnya/5289500-mutabakat-zapt%C4%B1-i%CC%87ran-ile-abd-aras%C4%B1ndaki-ilk-askeri-%C3%A7at%C4%B1%C5%9Fmayla-kar%C5%9F%C4%B1-kar%C5%9F%C4%B1ya
Mutabakat zaptı, İran ile ABD arasında 17 Haziran’da imzalanmasının ardından iki ülke arasında yaşanan ilk doğrudan askeri çatışmayla sarsıldı. İran, resmi medya organlarının dün aktardığına göre, ABD’nin kendi topraklarına düzenlediği saldırılara misilleme olarak Körfez’deki Amerikan noktalarını hedef aldığını açıkladı. Bu gelişme, Washington’ın Tahran’ı Hürmüz Boğazı’nda bir ABD ticaret gemisine saldırmakla suçlamasının ardından yaşandı.
Taraflar arasındaki bu karşılıklı saldırılar, Washington ile Tahran arasında mutabakat zaptının imzalanmasından bu yana bilinen ilk doğrudan çatışma niteliğini taşıyor. Gelişme, Washington ile Tahran’ın 28 Şubat’ta ABD-İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan savaşı sona erdirecek nihai bir anlaşmaya yönelik müzakereleri sürerken, stratejik su yolunun açık tutulmasına yönelik çabaların geleceğine ilişkin soru işaretlerine yol açtı.
Saldırılar, İran ile ABD’nin nihai bir anlaşmaya ulaşmak amacıyla geçici bir uzlaşı sağlamasına rağmen, çatışmanın yeniden kontrolden çıkma riskinin sürdüğünü ortaya koydu.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran’a ait füze ve insansız hava aracı (İHA) depolama tesisleri ile kıyı radar noktalarını hedef alan son saldırıların, ‘İran güçlerinin ateşkesi açık şekilde ihlal eden ve ticari deniz taşımacılığına yönelik gerekçesiz saldırılarına’ karşılık düzenlendiğini açıkladı.
İran devlet televizyonu, ülkenin güneyindeki kıyı kenti Sirik’te görev yapan muhabirine dayandırdığı haberinde, cuma gecesi geç saatlerde Taheruyi İskelesi’nde şiddetli bir patlama sesi duyulduğunu bildirdi. Haberde, askeri bir kaynağın patlamanın bölgeye bir mühimmatın isabet etmesinden kaynaklandığını söylediği aktarıldı.
Patlamanın ardından Mehr Haber Ajansı, “Sirik Limanı’nın normal şekilde faaliyetlerini sürdürdüğünü, ekipman veya tesislerinde herhangi bir hasar meydana geldiğine dair bilgi bulunmadığını” duyurdu.
Bir ticari geminin hedef alınması
CENTCOM, operasyonu, “Cuma akşamı Hürmüz Boğazı'ndan geçiş yapan bir ticaret gemisini hedef alan saldırıya verilen güçlü bir karşılık” olarak nitelendirdi. ABD Başkanı Donald Trump da daha önce İran’a ait bir İHA’nın söz konusu gemiyi hedef aldığını öne sürerek, bunu iki ülke arasındaki mutabakatın ‘pervasızca ihlali’ olarak değerlendirmişti.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ise X platformunda yaptığı paylaşımda, İran’ın yeni saldırılar düzenlemesi halinde ‘şiddete şiddetle karşılık verileceği’ uyarısında bulundu. ABD’nin ateşkes anlaşmasına, diğer adıyla mutabakat zaptına bağlı kaldığını belirten Vance, çatışmaların yeniden başlaması halinde sorumluluğun İran’a ait olacağını söyledi. Vance, “İran ateşkes anlaşmasını imzaladı. Biz de buna bağlı kaldık. Mutabakat zaptının uygulanmasına ilişkin itirazları varsa bizi telefonla arayabilirler” ifadelerini kullandı. İran devlet televizyonu ise dün sabah, İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun (DMO) ABD’nin saldırılarına misilleme olarak Körfez bölgesindeki Amerikan noktalarını hedef aldığını duyurdu.
İran’da yeri açıklanmayan bir noktada bulunan insansız hava araçları (Arşiv – Reuters)
Devlet televizyonunun Telegram hesabında yayımlanan DMO açıklamasında, “Saldırıların tekrarlanması halinde vereceğimiz karşılık daha geniş kapsamlı olacaktır” denildi. İran, gemileri Körfez’e Hürmüz Boğazı üzerinden giriş ve çıkış yapmadan önce izin almaları konusunda uyarmasına rağmen, bazı gemilerin Tahran tarafından onaylanmayan rotaları kullanarak seyrini sürdürdüğü bildirildi.
Piyasalar üzerindeki etki
Savaş boyunca olduğu gibi gerilim, piyasaların kapalı olduğu hafta sonunda yeniden tırmandı. Bu durum, taraflara petrol fiyatlarında anlık bir yükselişe yol açmadan iki gün boyunca sert tutum sergileme ve karşılıklı saldırılar düzenleme imkânı sağladı. Önceki benzer durumlarda, son iki hafta sonu da dahil olmak üzere, cuma ve cumartesi günleri karşılıklı sert açıklamaların ardından tarafların, piyasaların pazartesi günü yeniden açılmasından hemen önce daha temkinli bir söyleme yöneldiği görülmüştü.
Son tırmanışa rağmen petrol fiyatları sert geriledi. Düşüşte, dünya petrol ve doğal gaz ihracatının yaklaşık beşte birinin geçtiği stratejik Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğinin normalleşmeye devam edeceğine yönelik beklentiler etkili oldu.
Bir gemiye daha saldırı
Bahreyn’in İran’ın kendisini hedef alan bir saldırı düzenlediğini açıklamasının ardından dün Hürmüz Boğazı’nda bir petrol tankeri saldırıya uğradı. Olayı doğrulayan İngiliz ordusuna bağlı Birleşik Krallık Deniz Ticareti Operasyonları Merkezi (UKMTO), gemi mürettebatının güvende olduğunu ve çevresel bir zararın bildirilmediğini açıkladı. Saldırıyı üstlenen olmadı. Deniz ulaşımının güvenliğini sağlamak amacıyla faaliyet gösteren çok uluslu deniz kuvvetlerinin yönettiği Ortak Deniz Bilgi Merkezi ise son dönemde yaşanan gelişmeler nedeniyle güvenlik tehdit seviyesini yükselttiğini duyurdu.
Petrol varilleri ve Hürmüz Boğazı haritası (Reuters)
İran devlet televizyonu, DMO’nun İran’ın onaylamadığı rotaları kullanarak boğazdan geçmeye çalışan kimliği açıklanmayan gemilere ‘uyarı ateşi’ açtığını bildirdi. Haberde, bu gelişmenin ardından diğer gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan geçmeden önce İran’dan izin almaya başladığı ifade edildi.
Savaşın başlamasından bu yana petrol yüklü tankerler de dahil olmak üzere yüzlerce gemi Körfez’de mahsur kalmıştı. Son iki haftada gemilerin boğazdan yeniden çıkış yapmaya başlamasıyla birlikte, arzın artacağı beklentisiyle petrol fiyatları savaş öncesi seviyelere yakın düzeye geriledi. Ancak analistler, küresel enerji krizinin tamamen aşılabilmesi için Hürmüz Boğazı’ndaki çift yönlü deniz trafiğinin savaş öncesi seviyelere dönmesi gerektiğini, bunun ise ancak denizcilik şirketlerinin geçiş güzergâhının güvenli olduğuna ikna olması halinde mümkün olabileceğini belirtiyor.
Seyir rotasının genişletilmesi
Washington, Umman kıyıları boyunca uzanan güney rotasını teşvik ederken, Tahran gemilerin kendi kara suları ve denetimi altındaki kuzey güzergâhını kullanmasını istiyor. İran’ın nihai hedefinin ise Hürmüz Boğazı’ndan geçişler için ücret uygulamak olduğu belirtiliyor.
ABD Donanması gözetiminde faaliyet gösteren Ortak Deniz Bilgi Merkezi dün yaptığı açıklamada, Umman yakınlarındaki deniz koridorunun gemilerin giriş ve çıkışlarını kolaylaştırmak amacıyla genişletildiğini duyurdu.
Umman’ın kuzeyindeki Musandam Yarımadası açıklarında, Hürmüz Boğazı yakınlarında demirlemiş teknelerin havadan çekilmiş fotoğrafı, 27 Haziran 2026 (AFP)
Ortak Deniz Bilgi Merkezi’nin açıklaması, ABD’nin Hürmüz Boğazı’nı yeniden tam kapasiteyle deniz trafiğine açma yönündeki girişimlerini sürdürdüğüne ilişkin İran’a verilen yeni bir mesaj olarak değerlendirildi. İran ise gemilerin kendi talimatlarına uyması gerektiğinde ısrar ederken, geçmişte küresel petrol ve doğal gaz sevkiyatının yaklaşık beşte birine ev sahipliği yapan Hürmüz Boğazı’ndan geçişler için ücret almaya başlayacağı uyarısını yineliyor. ABD ile Arap ülkeleri ise Tahran’ın bu talebini reddediyor. İran ve Umman’ın karasularında yer almasına rağmen uluslararası bir su yolu statüsüne sahip olan Hürmüz Boğazı’na ilişkin açıklama yapan İran Meclisi Ulusal Güvenlik Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi, ülkesinin boğazdaki seyrüsefere ilişkin İran talimatlarını ihlal eden her türlü girişime kararlı şekilde karşılık vereceğini söyledi.
Karşılıklı saldırılar Washington-Tahran mutabakatını tehdit ediyorhttps://turkish.aawsat.com/d%C3%BCnya/5289483-kar%C5%9F%C4%B1l%C4%B1kl%C4%B1-sald%C4%B1r%C4%B1lar-washington-tahran-mutabakat%C4%B1n%C4%B1-tehdit-ediyor
Karşılıklı saldırılar Washington-Tahran mutabakatını tehdit ediyor
Umman Sultanlığı'nın kuzeyindeki Musandam Yarımadası açıklarında, Hürmüz Boğazı yakınlarında demirlemiş teknelerin havadan çekilmiş bir fotoğrafı, 27 Haziran 2026 (AFP)
Mutabakat muhtırası, 17 Haziran'da imzalanan çerçeve anlaşmanın ardından ABD ile İran arasında ilk kez gerçekleşen askeri saldırılarla karşı karşıya kaldı. Her iki tarafın birbirini vurmasıyla varılan anlaşma şimdi yeniden başlayan saldırılar nedeniyle tehlikeye girdi.
İran, Washington'ın Tahran'ı bir önceki gece Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemisine saldırmakla itham etmesinin ardından ABD’nin kendi topraklarını hedef alan saldırılarına karşılık Körfez'deki Amerikan üslerini vurduğunu açıkladı.
Washington ve Tahran arasındaki karşılıklı saldırılar, iki tarafın savaşa nihai bir çözüm bulmak amacıyla yürüttüğü müzakereler sürecinde Hürmüz Boğazı'nın açık tutulmasına yönelik çabalara ilişkin soru işaretleri doğurdu. Çeşitli diplomatik çevreler, saldırıların yeniden kontrolden çıkması halinde mutabakat muhtırasında öngörülen 60 günlük süre içinde nihai anlaşmaya ulaşma şansının tehlikeye gireceği kaygısını dile getirdi.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), ABD tarafından gerçekleştirilen saldırıların İran'ın füze ve insansız hava aracı (İHA) depo tesislerini ile kıyı radar mevzilerini hedef aldığını bildirdi.
Öte yandan İran devlet televizyonu, Devrim Muhafızları Ordusu’nun (DMO) ABD’nin saldırılarına misilleme olarak Körfez bölgesindeki Amerikan üslerini hedef aldığını aktardı.
Eş zamanlı olarak ABD Donanması'nın denetiminde faaliyet gösteren bir denizcilik kuruluşu olan Müşterek Deniz Bilgi Merkezi, Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğini kolaylaştırmak amacıyla Umman Sultanlığı yakınlarındaki deniz güzergahını genişlettiğini duyurdu.
لم تشترك بعد
انشئ حساباً خاصاً بك لتحصل على أخبار مخصصة لك ولتتمتع بخاصية حفظ المقالات وتتلقى نشراتنا البريدية المتنوعة
