عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
ARAP DÜNYASI

​General Ferec Filistin Başkan Yardımcısı olarak atandı mı?

Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas’ın yerine geçecek adayların meclis ve başkanlık seçimlerinin mümkün olan en kısa sürede yapılması gerektiğine dair konuşmaları (Reuters)
Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas’ın yerine geçecek adayların meclis ve başkanlık seçimlerinin mümkün olan en kısa sürede yapılması gerektiğine dair konuşmaları (Reuters)
    İstanbul/Şarku’l Avsat
TT
TT

​General Ferec Filistin Başkan Yardımcısı olarak atandı mı?

Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas’ın yerine geçecek adayların meclis ve başkanlık seçimlerinin mümkün olan en kısa sürede yapılması gerektiğine dair konuşmaları (Reuters)
Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas’ın yerine geçecek adayların meclis ve başkanlık seçimlerinin mümkün olan en kısa sürede yapılması gerektiğine dair konuşmaları (Reuters)

Amjad es-Said
Filistin İstihbaratı Başkanı Mecid Ferec'e yakın bir kaynak “İndependent Arapça” ya istifa etmek ve bayrağı teslim etmek istediğini söyleyen Devlet Başkanı Mahmud Abbas'tan sonra başkanlığı devralması amacıyla Mecid Ferec'in Filistin Yönetimi'nin başkan yardımcısı olarak atanma eğilimi olduğunu söyledi. Kaynak, El Fetih hareketi içinde bir ıslah ve Birleşik Arap Emirlikleri'nde yaşayan ve Fetih yönetimi, özellikle de Abbas ile derin fikir ayrılıkları olan Muhammed Dahlan da dahil olmak üzere mevcut lidere muhalefet edenleri veya hareketten ayrılanları geri döndürmek için yürütülen yoğun ve gözden uzak görüşmelere işaret etti.
Filistin seçimlerinin yapılması
Şarku’l Avsat’ın Independent Arabia’dan aktardığı habere göre el Fetih ve Hamas arasında yıllarca süren bölünmeler ve anlaşmazlıklar ve Gazze'nin Batı Şeria'dan ayrılması sonrasında yoğun istişarelerin Filistin seçimlerine duyulan ihtiyaç sonrasında geldiğini öğrendi. Edinilen bilgiye göre, Suudi Arabistan ve Mısır’ın da Filistini yeniden inşa etmek ve Arap dünyası ve uluslararası kapsamda İsrail ile yapılan anlaşmalar gereğince ona devredilen tüm toprakların kontrolünü genişletmek için gerçekleştirilen çabalara katkıda bulunuluyor.
Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas'ın yerine geçecek adaylar arasındaki görüşmeler, meclis ve başkanlık seçimlerinin mümkün olan en kısa sürede yapılması gereğini ele alıyor. El Fetih içindeki son hareketlenmeler ve FKÖ'nün merkeziliği, en güçlü şansın Filistin devlet başkanı, Fetih yönetimi ve FKÖ’nün desteğini alan General Majid için olduğunu gösterse de, her aday ya da kendisini aday olarak gören herkes, kendi tarafını şanslı görüyor. Ayrıca kendisine yakın olanlara göre Majid Ferec önemli Arap ve Körfez ülkeleri ve başta Avrupa Birliği olmak üzere Batılı ülkelerle köklü ve iyi ilişkilere bir yenisini ekledi.
Batı Şeria ve Gazze arasında
El Fetih'in Filistin yönetiminin topraklarını neredeyse tamamen kontrol ettiği için Batı Şeria'daki Filistin sahasındaki durum Gazze ile aynı değil, ancak İsrail zaman zaman Filistin yönetiminin nüfuz alanları içinde operasyonlar yürütüyor, ancak İsrail'in geri dönüşü veya Batı Şeria’nın yeniden işgaline yer olmadığına dair bir yarı-İsrail-Filistin anlaşması var. Bu da Filistin Yönetimine, Filistin topraklarının güvenlik, sosyal ve idari statüsü üzerinde az olmayan bir kontrol yetisi veriyor.
Adının açıklanmasını istemeyen üst düzey bir Filistinli kaynak, İsrail ile güvenlik koordinasyonunun Batı Şeria'daki Filistinlilerin çıkarına olduğunu, çünkü Hamas'ın İsraile zarar vermekten çok Filistin Yönetimi'ne saldırarak Batı Şeria'daki otoritenin kontrolünü  baltalamak için her fırsatı kullanmak istediğini söyledi. İsrail tüm dünyada Hamas'ı takip ediyor ve Filistin Yönetiminin kontrolündeki topraklardaki unsurlarını takip etmekten çekinmeyecektir. Filistin köy ve şehirlerine kaçanlar El Fetih'ten ya da Filistin Yönetimi'nden bilgiye ihtiyaç duymayan İsrail tarafından avlanıyor. Kaynağa göre, İnsanlar arasında Filistin Yönetimi’nin İsraile bilgi verdiği şüphesini yaymaya çalışanlar yanılıyorlar çünkü, Yönetime kimin zarar vermek istediğine dair bilgi veren İsrail'dir ve aynı kaynağa göre bunun birçok örneği vardır.
Abbas’ın yerine önerilen isimler
Bu bağlamda, Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas'tan sonra Filistin Yönetimi'nin liderliği için bir dizi aday var. Örneğin, Filistin Spor Federasyonu Başkanı Jibril Rajoub. Başkan, kapalı konuşmalarda Filistin Devleti'ni futbol milli takımı aracılığıyla kurduğunu söylüyor. Çünkü takıma her bölgeden oyuncular katılıyor. Ayrıca dönüş hakkını da bir gerçek haline getirdi. Çünkü, takım Filistin'den ve diasporadan ve hatta İsrail içindeki topraklardan oyuncuları içeriyor. Rajoub, Filistin’in gerçekten tanınması için yenilikçi bir yol benimsedi. Bu kapsamda, tüm maçların Kudüs yakınlarındaki Al-Ram şehrinde Faysal Hüseyni Stadyumu'nda yapılmasına ısrar etti. Jibril Rajoub kendi yakınları tarafından, Arap ve yabancı ülkelerle iyi ilişkileri olan çok güçlü bir Filistinli kişiliktir ve İbranice bilmektedir.
Bir diğer aday ise, kendisini Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas'a yakın gören Sivil İşler Bakanı Hüseyin el-Şeyh.  Yine El Fetih kadrolarıyla ayrıcalıklı bir ilişkisi olan ve genel olarak Filistin sokaklarında sevilen El Fetih başkan yardımcısı Mahmud el-Aloul da adaylar arasında. Genelde perde arkasında çalışır ve ön planda çok görülmez ama, özellikle Batı Şeria'nın kuzeyi olmak üzere Filistin topraklarında geniş bir popülerliği vardır.
Toplu yönetim
Konuştuğumuz Filistinli kaynaklar, Filistin yönetiminin çekirdeği olmak üzere adı geçen ve geçmeyen bütün liderlerle Filistinlilerin hakkını elde etmek ve devletini kurmak için silahlı mücadele ve güç kullanımını bir araç olarak gören Hamas, İslami Cihat vb. grupların aksine, silahsız halk direnişi sloganıyla Uluslararası ve yerel alanda İsrail’e karşı koymak için Devrim ve Oslo nesli ile Ebu Mazin(Mahmmud Abbas)’ den sonra gelecek aşamayı yönetecek kolektif bir yönetim kurma olasılığına dikkat çektiler.

Daha fazlasını oku

 
 
ARAP DÜNYASI

Meşal: Hamas silahlarını bırakmayacak ve Gazze’de yabancı yönetimi kabul etmeyecek

Hamas liderlerinden Halid Meşal (Arşiv – Reuters)
Hamas liderlerinden Halid Meşal (Arşiv – Reuters)
TT
TT

Meşal: Hamas silahlarını bırakmayacak ve Gazze’de yabancı yönetimi kabul etmeyecek

Hamas liderlerinden Halid Meşal (Arşiv – Reuters)
Hamas liderlerinden Halid Meşal (Arşiv – Reuters)

Hamas liderlerinden Halid Meşal bugün yaptığı açıklamada, Hamas’ın silahlarını bırakmayacağını ve Gazze Şeridi’nde ‘yabancı bir yönetimi’ kabul etmeyeceğini söyledi. Açıklama, ateşkes anlaşmasının, Hamas’ın silahsızlandırılmasını ve Gazze Şeridi’nin yönetimi için uluslararası bir komite kurulmasını öngören ikinci aşamasının başlamasının ardından geldi.

Hamas’ın yurt dışı sorumlusu ve eski Siyasi Büro Başkanı Meşal, 17. El Cezire Forumu’nda yaptığı konuşmada, “Direnişi, direnişin silahını ve direnişi gerçekleştirenleri suç saymak kabul edilemez” dedi.

Şarku’l Avsat’ın AFP’den aktardığına göre Meşal, “İşgal olduğu sürece direniş vardır. Direniş, işgal altındaki halkların bir hakkıdır; uluslararası hukukun, semavi dinlerin ve milletlerin hafızasının bir parçasıdır ve onunla gurur duyulur” ifadelerini kullandı.

İsrail ile Hamas arasında varılan ateşkes anlaşması, yıkıcı bir savaşın ardından, 10 Ekim’de yürürlüğe girdi. Anlaşma, Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi tarafından da desteklenen bir ABD planına dayanıyor.

Anlaşmanın ilk aşaması, 7 Ekim 2023’ten bu yana Gazze Şeridi’nde tutulan rehineler ile İsrail hapishanelerindeki Filistinli mahkûmların takasını, çatışmaların durdurulmasını, İsrail’in Filistin topraklarındaki yerleşim alanlarından çekilmesini ve Gazze Şeridi’ne insani yardımların girişini öngörüyordu.

İkinci aşama ise 26 Ocak’ta Gazze Şeridi’nde son İsrailli rehinenin cansız bedeninin bulunmasının ardından başladı. Bu aşama, Hamas’ın silahsızlandırılmasını, Gazze Şeridi’nin yaklaşık yarısını kontrol eden İsrail ordusunun kademeli olarak çekilmesini ve Gazze’nin güvenliğinin sağlanmasına ve Filistinli polis birimlerinin eğitilmesine yardımcı olmayı amaçlayan uluslararası bir istikrar gücünün konuşlandırılmasını içeriyor.

Plan kapsamında, Gazze Şeridi’nin yönetimini denetlemek üzere ABD Başkanı Donald Trump’ın başkanlığında, çeşitli ülkelerden isimlerin yer aldığı Barış Konseyi oluşturuldu. Ayrıca, Gazze Şeridi’nin günlük işlerini yürütmek üzere Filistinli teknokratlardan oluşan bir komitenin kurulması öngörüldü.

Meşal, Barış Konseyi’ne Gazze Şeridi’nin yeniden inşasını ve yaklaşık 2 milyon 200 bin nüfuslu bölgeye insani yardımların akışını mümkün kılacak ‘dengeli bir yaklaşım’ benimseme çağrısında bulundu. Meşal, aynı zamanda Hamas’ın Filistin topraklarında herhangi bir yabancı yönetimi kabul etmeyeceğini yineledi.

Meşal sözlerini şöyle sürdürdü: “Ulusal sabitelerimize bağlıyız; vesayet mantığını, dış müdahaleyi ve manda yönetimini kabul etmiyoruz… Filistinlileri Filistinliler yönetir. Gazze, Gazze halkınındır; Filistin, Filistinlilerindir. Yabancı bir yönetimi kabul etmeyeceğiz.”

Meşal’e göre bu sorumluluk yalnızca Hamas’a değil, ‘tüm canlı unsurlarıyla Filistin halkının liderliğine’ aittir.

İsrail ve ABD, Hamas’ın silahsızlandırılması ve Gazze Şeridi’nin askerden arındırılmış bir bölge haline getirilmesi talebini sürdürüyor. Hamas ise silahlarını gelecekte kurulabilecek bir Filistin yönetimine devretme ihtimalinden söz ediyor.

İsrailli yetkililer, Hamas’ın Gazze Şeridi’nde yaklaşık 20 bin savaşçıya sahip olduğunu ve hareketin elinde yaklaşık 60 bin kalaşnikof tüfek bulunduğunu öne sürüyor.

Ateşkes anlaşmasında öngörülen uluslararası gücü hangi ülkelerin oluşturacağı ise henüz netlik kazanmış değil.

ARAP DÜNYASI

Libya’da Yüksek Yargı Konseyi, Anayasa Mahkemesi kararlarına karşı muhalefetini artırıyor

BM destekli Libya Yapısal Diyalogunun yönetişim ayağının sonuçlandırıldığı toplantıdan bir kare (UNSMIL)
BM destekli Libya Yapısal Diyalogunun yönetişim ayağının sonuçlandırıldığı toplantıdan bir kare (UNSMIL)
TT
TT

Libya’da Yüksek Yargı Konseyi, Anayasa Mahkemesi kararlarına karşı muhalefetini artırıyor

BM destekli Libya Yapısal Diyalogunun yönetişim ayağının sonuçlandırıldığı toplantıdan bir kare (UNSMIL)
BM destekli Libya Yapısal Diyalogunun yönetişim ayağının sonuçlandırıldığı toplantıdan bir kare (UNSMIL)

Libya Yüksek Yargı Konseyi, Trablus'taki Yüksek Mahkeme Anayasa Dairesi'nin kararlarına karşı tavrını katılaştırarak, ‘yargıyı siyasallaştırma girişimlerine’ karşı sert bir uyarıda bulundu. Konsey, ‘bu hassas aşamada yargıya müdahale etme’ konusunda sert bir uyarıda bulundu. Ülke, yargıya da neredeyse ulaşan kronik siyasi ve askeri bölünmelerden mustarip durumda.

Yüksek Yargı Konseyi’nin bu tutumu, Anayasa Mahkemesi'nin Temsilciler Meclisi tarafından çıkarılan ve Yargı Sistemi Kanunu'nda değişiklikler içeren iki kanunu geçersiz kılma kararının ardından daha da belirginleşti. Bu durum, mevcut Yargı Yüksek Konseyi’nin kurulduğu anayasal dayanağın ortadan kalktığı ve bu kanundan kaynaklanan statüsünü kaybettiği anlamına geliyor. Dolayısıyla, önceki hükümlere uygun olarak yeniden oluşturulması gerekiyor.

Yüksek Yargı Konseyi tarafından cuma akşamı yapılan açıklamada ‘anayasal çevreden’ doğrudan bahsedilmeden yargı alanında yaşananlara, özellikle de bazılarının, kurumu zararlı bir kurum ile değiştirmek için anayasal olarak ilgili olduğunu düşündükleri araçları kullanarak yargının birliğini ve bağımsızlığını zayıflatma girişimlerine ilişkin duyulan üzüntü ifade edildi.

Konsey, bu kişilerin amacının, diğer tüm yetkileri elinden almak suretiyle, yalnızca siyasi ve dar bir kişisel çıkar olarak nitelendirilebilecek hedefleri gerçekleştirmek olduğunu değerlendirdi.

Yargının birliğini korumak, sorumlu davranmak ve ülkenin yararına hizmet etmek için, sonuçsuz kalacak bir fiili durum dayatmaya çalışanların devam eden uzlaşmaz tavırları karşısında bir süre en yüksek disiplin seviyesini uyguladığını da ekleyen Konsey, ülkenin tarihinde hassas ve tehlikeli bir dönemde, birliğin her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyulduğu bir zamanda yargıya müdahale etme girişimlerine işaret etti.

fdbfb
Libya Temsilciler Meclisi'nin önceki bir oturumundan bir kare (Libya Temsilciler Meclisi)

Bu gerginlik, Temsilciler Meclisi ile (yargı otoritesini oluşturan üç sütundan biri olan) Devlet Konseyi arasındaki hukuki ve siyasi çatışmanın bir parçası olarak görülüyor. Bu çatışma, siyaset koridorlarından yargının kalbine taşınırken Temsilciler Meclisi, bazı yasal değişikliklerle Yüksek Yargı Konseyi'ni yeniden yapılandırarak yargı üzerinde daha fazla etki sahibi olmaya çalışıyor. Devlet Konseyi bu hamleyi yargının ‘siyasileştirilmesi’ olarak değerlendirdi.

Bu turda, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri'nin Libya Özel Temsilcisi ve Libya'daki BM Destek Misyonu (UNSMIL) Başkanı Hanna Serwaa Tetteh, bu diyaloğun yeni bir hükümet seçmek için bir organ olmaktan ziyade, Libyalıların kendi ülkelerinin geleceği için kendileri tarafından formüle edilen pratik çözümler geliştirmek amacıyla yürütülen bir ‘Libyalılar arası’ süreç olduğunu teyit etti.

Seçim çerçevesine ilişkin görüşmeler de “6+6” komitesinin kuralları ve danışma komitesinin tavsiyeleri temelinde, mevcut farklılıkların altında yatan garantileri ve siyasi endişeleri anlamaya odaklanarak yürütüldü.

Katılımcı üyeler ise, görüşmelerin genel ilkelerden usul ayrıntılarına doğru ilerlediğini belirttiler. Komisyon Yönetim Kurulu'ndaki boş koltuk krizinin çözülmesinin, gelecekteki seçimlere olan güveni güçlendirmek ve seçimlerin itiraz edilmesini veya kesintiye uğramasını önlemek için temel bir unsur olduğunu vurguladılar.

ert6y
Önceki belediye seçim kampanyasından (Komisyon Yönetim Kurulu)

Turun sonunda üyeler, Berlin Süreci Siyasi Çalışma Grubu'nun büyükelçilerine ve temsilcilerine ana önerilerini sundular. Büyükelçiler ve temsilciler, sürecin mart ayında yeniden başlaması ve uzun vadeli istikrarı sağlayacak ulusal bir vizyon etrafında uzlaşma sağlanmaya devam edilmesi koşuluyla, UNSMIL tarafından kolaylaştırılan yol haritasına destek verdiklerini teyit ettiler.

Yapılandırılmış diyalogun yeni hükümetin seçimi konusunda kararlar alan bir organ olmadığını yineleyen USNMIL, devlet kurumlarını güçlendirmek amacıyla, seçimlere elverişli bir ortam yaratmak ve yönetişim, ekonomi ve güvenlik alanlarındaki en acil sorunları ele almak için pratik önerileri incelemekle ilgilendiğini belirtti. UNSMIL, bunun uzun vadeli çatışmanın nedenlerini ele almak için politika ve yasama önerilerini inceleyerek ve geliştirerek başarılacağının altını çizdi. Ayrıca, yapılandırılmış diyalogun istikrarın önünü açacak ulusal bir vizyon üzerinde uzlaşma sağlamayı amaçlayacağına da dikkati çekti.

Bu gelişme, cumartesi günü Tacura, Sayad ve el-Hashan belediyelerinde ve Tobruk'taki bir oy verme merkezinde, düzenli ve sakin bir atmosferde belediye meclisi seçimleri için oy kullanma işleminin başlamasıyla eş zamanlı gerçekleşti. Komisyon Yönetim Kurulu’nun ana operasyon odası, oy verme sürecinin disiplinli ve organize bir ortamda, önemli bir engel olmadan plana göre ilerlediğini belirtti.

Komisyon, 93 sandık merkezinden oluşan 43 merkezin tamamının açık olduğunu doğruladı. Bu tur, şeffaflığı artırmak ve her türlü sahtekarlık girişimini önlemek amacıyla Tacura belediyesinde elektronik doğrulama teknolojisi (parmak izi) kullanıldı.

u78ı9o
Huri, cumartesi günü belediye seçimlerinde bir oy verme merkezini ziyaret ederken (UNSMIL)

Öte yandan UNSMIL, sorumlu yerel yönetimin kurulmasına katkıda bulunmak için tüm kayıtlı seçmenleri oy kullanmaya çağırırken, misyonun başkan yardımcısı Stephanie Huri, Tacura'daki oy verme merkezlerini ziyaret ederek oy verme sürecini ve elektronik seçmen doğrulama sisteminin kullanımını yerinde gözlemledi.

Bu seçimler, oy vermeyi geciktiren bazı teknik ve hukuki engellerin aşılmasının ardından, Komisyonun ülke çapında belediye meclislerini seçme planını çerçevesinde gerçekleşirken söz konusu plan, son iki yılda uygulanan ve nihai sonuçların kabul edilmesi ve seçilmiş meclislerin oluşturulmasıyla sonuçlanan önceki aşamaların başarısının bir uzantısı olarak değerlendiriliyor.

ARAP DÜNYASI

Kasım, Hizbullah üzerindeki kontrolünü sıkılaştırıyor

Lübnan Başbakanı Nevaf Selam, ülkenin güneyine gerçekleştirdiği tarihi ziyareti sırasında Ayta eş-Şaab beldesinde konuşma yaparken (Şarku’l Avsat)
Lübnan Başbakanı Nevaf Selam, ülkenin güneyine gerçekleştirdiği tarihi ziyareti sırasında Ayta eş-Şaab beldesinde konuşma yaparken (Şarku’l Avsat)
TT
TT

Kasım, Hizbullah üzerindeki kontrolünü sıkılaştırıyor

Lübnan Başbakanı Nevaf Selam, ülkenin güneyine gerçekleştirdiği tarihi ziyareti sırasında Ayta eş-Şaab beldesinde konuşma yaparken (Şarku’l Avsat)
Lübnan Başbakanı Nevaf Selam, ülkenin güneyine gerçekleştirdiği tarihi ziyareti sırasında Ayta eş-Şaab beldesinde konuşma yaparken (Şarku’l Avsat)

Hizbullah Genel Sekreteri Naim Kasım, örgütün idari kurumları üzerindeki kontrolünü sıkılaştırmaya çalışıyor. Bu yüzden söz konusu kurumlara, eski Genel Sekreter Hasan Nasrallah'ın liderliği döneminde marjinalleştirilen yakın arkadaşları ve din adamı olmayan politikacıları getirdi.

Şarku’l Avsat’a konuşan kaynaklara göre yapılan en önemli değişiklikler arasında, eski bakan ve milletvekili Muhammed Fneyş’in Hizbullah’ın ‘hükümeti’ olarak kabul edilen yürütme organının başına geçmesi, milletvekili ve parlamento grubu başkanı Muhammed Raad'ın ise genel sekreter yardımcılığına atanmasının bekleniyor.

Kaynaklar, Kasım'ın, daha önce partinin yürütme organının sorumluluğunda olan ayrıntılara girmeden liderliği elinde tutan genel sekreterlik ile örgütün tüm kurumlarını birbirine bağlayarak Hizbullah’ı kontrol etmeye çalıştığına işaret etti.

Öte yandan, Başbakan Nevaf Selam, çok sayıda kişinin İsrail'in tekrarlanan saldırılarının ardından halen yeniden inşa edilmesini beklediği güney bölgesine tarihi bir ziyaret başlattı. Başbakan Selam'ın, Hizbullah tarafından kendisine karşı başlatılan ihanet kampanyasına rağmen tüm köylerde sıcak bir şekilde karşılanması dikkati çekti.