Türkiye ve Tunus Libya’da ateşkes olasılığını görüştü

Tunus Cumhurbaşkanı Kays Said, dün, başkent Tunus’ta Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı ağırladı (EPA)

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, dün, Tunus’a gerçekleştirdiği ziyarette bir araya geldiği Tunuslu mevkidaşı Kays Said ile Libya’da ateşkes olasılığını görüştü.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, başkent Tunus’ta bulunan Kartaca Sarayı’nda Tunuslu mevkidaşı ile düzenledikleri ortak basın toplantısında Libya’da mümkün olan en kısa zamanda ateşkesi sağlamak için atılabilecek adımları ve siyasi bir çözüm bulmaya yardımcı olacak potansiyel işbirliğini görüştüklerini söyledi. Libya’da siyasi görüşmelere başlamak için bir an önce ateşkes sağlanması gerektiğinin altını çizen Erdoğan, Tunus’u bölgedeki bir istikrar unsuru olarak gördüklerini ve beraber önemli adımlar atabileceklerini ifade etti.
Alman Haber Ajansı’nın (DPA) aktardığı açıklamalarında Erdoğan, “Libya'daki bu olumsuz gelişmeler sadece Libya'da kalmıyor, aynı zamanda başta Tunus olmak üzere komşu ülkeler buradan ciddi manada rahatsız oluyor. Libya'da istikrarın sağlanması yönündeki çabalara Tunus'un çok değerli ve yapıcı katkıları olacağı inancındayım” şeklinde konuştu.
Öte yandan Cumhurbaşkanı Erdoğan, Kays Said’in geçtiğimiz Ekim ayında Cumhurbaşkanı seçilmesi ve göreve gelmesinden bu yana Tunus’u ziyaret eden ilk lider oldu.
Ayrıca Fayiz es-Serrac başkanlığındaki Ulusal Mutabakat Hükümeti'nden (UMH) talep edilmesi halinde Libya’ya asker göndermeye hazır olduğunu ifade eden Erdoğan, “Türkiye böyle bir daveti aldığı zaman davete icabet de eder. Herhangi bir davet olursa tabi ki bunu değerlendiririz” şeklinde konuştu.
“Bundan sonraki süreci de bu istikamette devam ettireceğiz”
Erdoğan, Tunuslu mevkidaşı Said ile sürpriz bir ziyarette bulunduğu Tunus’ta düzenledikleri ortak basın toplantısında, Libya ile imzalanan Güvenlik ve Askeri İşbirliği Mutabakatı Muhtırası’nın Türkiye Büyük Millet Meclisi’nden (TBMM) geçtiğini söyledi. Erdoğan, “Bundan sonraki süreci de bu istikamette devam ettireceğiz” dedi.
Yunanistan’ın UMH ile Türkiye arasında imzalanan mutabakat muhtırasına yaptığı itirazlara değinen Erdoğan, “Yunanistan’ın burada herhangi bir söz sahibi olması diye bir şey söz konusu değildir” ifadelerini kullandı.
TRT’nin haberine göre Cumhurbaşkanı Erdoğan’a eşlik eden heyette Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar, Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Müsteşarı Hakan Fidan, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Prof. Fahrettin Altun, Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın ve diğer danışmanlar yer aldı.
Öte yandan Tunus Cumhurbaşkanı Said, Libyalı taraflar arasındaki bölünmeyi sona erdirmek amacıyla son iki hafta içinde UMH Başkanı Fayiz es-Serrac, Libya Aşiret Liderleri Konseyi’nden temsilciler ve diğer bazı Libyalı yetkililerle görüştü. UMH ile Türkiye arasında imzalanan güvenlik anlaşması, Libya ile 500 kilometrelik ortak sınıra sahip komşusu Tunus’ta bu konudaki tartışmaları da beraberinde getirdi.
Diğer yandan Cumhurbaşkanı Erdoğan, Tunus’taki açıklamalarında Libya’daki çatışmaların ele alınacağı ve önümüzdeki yılın başlarında yapılacak olan Berlin sürecinde Cezayir, Tunus ve Katar'ın olmayışını eksiklik olarak gördüğünü söyledi. Erdoğan, Almanya Başbakanı Angela Merkel ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüştüğünü, Berlin sürecinde Cezayir, Tunus ve Katar'ın olmayışının bir eksiklik olduğunu onlara da söylediğini belirtti.
Erdoğan, Libya'da Rus ve Sudan güçlerinin varlığına ilişkin gelen haberlerle ilgili olarak ise şunları söyledi;
“Fakat sormak lazım, acaba şu anda Libya'da bulunan ve bunun 5 bini Sudan'dan, 2 bini Rusya'dan Wagner diye gelenler oraya hangi sıfatla geldiler, orada ne işleri var, hangi bağlantıları var?”
Öte yandan Tunus Cumhurbaşkanı Kays Said, Türk mevkidaşı ile yaptığı görüşmeyle ilgili açıklamasında, Libya ve Türkiye arasında imzalanan Akdeniz’deki Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılmasına İlişkin Mutabakat Muhtırası’na değinmedi. Libya’daki son gelişmelerle ilgili çeşitli konuları görüştüklerini kaydeden Said, mutabakatla ilgili bir soruya, mutabakatın Tunus sınırlarıyla ilgili olmadığını ve bu nedenle görüşmelerde ele alınmadığı yanıtını verdi. Tunus Cumhurbaşkanı ayrıca Türkiye ile Libya arasındaki mutabakatın ülkesini etkilemediğinin altını çizdi.
Ortak basın toplantısında Libya’daki durumun daha da karmaşık bir hale geldiğini söyleyen Said, bu konudaki girişimine Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan destek bulduğunu ifade etti.
Bununla birlikte iki lider arasındaki görüşmeler, sağlık ve tarım sektöründe işbirliğini de içeriyordu. Cumhurbaşkanı Said, Türkiye’nin çeşitli alanlarda işbirliğinin yanı sıra Tunus’ta bir çocuk hastanesi inşa etme sözü verdiğini açıkladı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın gizli tutulan ziyaretine dün ilk tepki, Tunus muhalefetindeki Tunus Projesi Hareketi’nden geldi. Tunus Projesi Hareketi, Tunus Cumhurbaşkanlığı’nı Türkiye ve UMH ile aynı çizgide olmaktan kaçınılması ve Erdoğan’ın ziyaretinin arka planında ülkenin çıkarlarının zarar görmesine izin verilememesi uyarısında bulundu.
Tunus Projesi Hareketi’nden yapılan açıklamada, “Bu ziyarette ve ilgili toplantılarda Tunus’un, Arap ve Avrupa ülkelerinin birçoğunun karşı çıktığı bir anlaşma yapan Türkiye - UMH lehine resmi bir uyum sağladığını görüyoruz. Cumhurbaşkanlığı’nı Tunus'u bu kadrolardan uzaklaştırmaya çağırıyoruz” ifadeleri yer aldı.
UMH ile Türkiye arasında imzalanan Güvenlik ve Askeri İşbirliği Mutabakatı Muhtırası Libya ile yüzlerce kilometrelik ortak sınırı paylaşan Tunus’ta tartışmalara neden oldu.
Tunus Projesi Hareketi açıklamasında, Tunus’un kendi çıkarlarıyla çelişen, Arap ülkeleri ve uluslararası camia ile ilişkilerinin bütünlüğüne aykırı olan bir şekilde belirli bir uluslararası eksen için siyasi bir platform olarak kullanılmasını reddettiğini belirtti. Açıklamada ayrıca Türkiye'nin Tunus'u, Libya'da kendi lehine istihbarat, güvenlik veya askeri operasyon platformu olarak kullanmayı düşünebileceği uyarısında bulunuldu.