​Ruhani, ABD yaptırımlarının yenilenmesiyle 200 milyar dolar zarar ettiklerini açıkladı

İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani dün Tahran’nın batısındaki bir metro projesinin açılışına katıldı. (Cumhurbaşkanlığı Sitesi)

İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, ABD'nin nükleer anlaşmadan çekilerek yeniden uygulamaya başladığı yaptırımların ardından İran gelirlerinde yaklaşık 200 milyar dolar zararın ortaya çıktığını açıkladı.
Ruhani, dün bir metro projesinin açılışında yaptığı konuşmada ABD'nin yaptırımları sebebiyle İran'ın kaynaklarında azalma yaşandığını belirtti. 2018-2019 yıllarındaki yaptırımlar olmasaydı ülkenin elinde 200 milyar doların olacağına değinen Ruhani aynı zamanda düşmanlarını da eleştirerek “Böyle bir durumda bazıları da ‘Yaptırımlar ne yaptı, yönetimin daha güçlü olması gerekmez miydi? diye soruyor” ifadelerini kullandı.
Ruhani, ülke yönetiminin ekonomik yaptırımların baskısı altında çeşitli sıkıntılarla karşılaştığını ancak en kötü yaptırımlarla karşı karşıya olsa da İran halkının “her yerde düşmana ihtiyatla karşı koyabildiğini gördüğünü söyledi.
İran hükümetinin karşı karşıya kaldığı ekonomik kriz, Ruhani’nin yeni görev dönemine başladığı Ağustos 2017'den bu yana şiddetleniyor. Zirâ ABD Başkanı Donald Trump, Mayıs 2018'de ülkesinin nükleer anlaşmadan çekildiğini açıklamış ve yaptırımları yeniden başlatmıştı.
ABD söz konusu çekilmenin ilk yılında İran’a çok ciddi bir yaptırım uygulamış, bu da yabancı şirketlerin İran ile ticari sözleşmelerinden çekilmelerine yol açmıştı.
ABD yönetimi çekilme kararının ilk yılının bitimine günler kala İran petrolünü ithal eden sekiz ülkenin muafiyetlerini dondurmuştu. Bu adım, nükleer programına yeni kısıtlamalar getirecek anlaşmayı kabul ettirmek için İran’ın ihracatını tamamen önleme hedefini taşıyordu.
ABD yaptırımları öncesinde günde yaklaşık iki buçuk milyon varil petrol ihraç eden İran’ın ham petrol ihracatı, yaptırımların yeniden uygulanmasının ardından yüzde 80’den fazla oranda küçüldü.
Geçen ay meclise yaklaşık 39 milyar dolar değerinde bir bütçe taslağı sunan Cumhurbaşkanı Ruhani, bu bütçenin petrol ihracatına bağımlılığı azaltarak ABD yaptırımlarına direnmeye hazır olduğunu belirtmişti.
Yerel haber ajansları, bu bütçenin günde 500 bin ila bir milyon varil arasında değişen petrol satışıyla gerçekleştirilebileceğini kaydederken, analistler ise İran'ın ihracatının günde yaklaşık 400 bin varile, hatta altına düştüğü tahmininde bulunuyor.
Bütçe ve Planlama Kurumu Başkanı ve Cumhurbaşkanı Yardımcısı Muhammed Bakır Nobaht, geçen kasım ayında yaptığı açıklamada “Bu yıl ve gelecek yıl petrol ihracatından elde edilmesi beklenen gelir 10 ila 12 milyar dolar arasında değişiyor” demişti.
Söz konusu açıklama, Uluslararası Para Fonu'nun (IMF) konuyla ilgili açıklamasının ardından gelmişti. IMF, İran’ın ham ihracatındaki düşüş ışığında bütçe dengesini sağlayabilmesi için mevcut petrol fiyatlarını üç misline çıkarması gerektiğini bildirmişti.
İran'ın 2020-2021 bütçesini dengelemek için varil başına 194,6 dolar fiyat biçmesi gerekeceğini belirten IMF, İran’da 2019-20 bütçesinde gayrisafi yurt içi hasıladan yüzde 4,5 oranında, 2020-21’de ise yüzde 5,1 oranında bütçe açığı kaydedileceğini öne sürmüştü.
Analistler, İran'ın ABD yaptırımlarını ihlal etmekten endişe duyan alıcıları çekebilmesi için ham petrolü indirimli satmak zorunda kalacağı düşüncesinde.
Petrol tankerleri izleme şirketi Kepler tarafından kasım ayında yapılan açıklamada ihracatı gerileyen İran'ın en az petrol ihracatı yapan ülkeler arasında yer aldığı bildirilmişti.