Sultan Kabus’un vefatı sonrası Arap Dünyası yasta

Sultan Kabus, Ocak 2001'de merhum Filistin Devlet Başkanı Yaser Arafat ile birlikte (AFP)

Arap ülkeleri, Umman Sultanı Kabus bin Said’in vefatının ardından yas ilan etti. Yapılan açıklamalarda, Sultan Kabus bin Said’in bölgesel ve İslami meseleler konusundaki bilgece tutumunun yanı sıra yaklaşık 50 yıllık saltanatı boyunca ülkesini modernize etme yönündeki çabaları vurgulandı.
Arap Birliği Genel Sekreteri Ahmed Ebul Gayt, Arap ulusunun nevi şahsına münhasır bir hükümdarını kaybettiğini ifade ettiği açıklamasında, Sultan Kabus bin Said’in bölgeyi sarsan krizler ve çatışmalardan kaçınarak ülkesi için sürekli olarak ayrı bir çizgi benimsediğini söyledi. Sultan Kabus bin Said’in Arap diplomasisinde her zaman olumlu roller oynadığını ve geniş bir vizyon sahibi olduğunu dile getiren Ebul Gayt, onun bu vizyonunun kendisini küresel düzeyde çok saygın ve takdir gören bir lider haline getirdiği değerlendirmesinde bulundu.
Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Devlet Başkanı Şeyh Halife bin Zayed Al Nahyan, yeni Umman Sultanı Heysem bin Tarık'a taziye mesajı gönderdi ve Sultan Kabus için başsağlığı dileklerini iletti. Şeyh Halife, üç günlük yas ilan edilmesi, bayrakların yarıya indirilmesi ve akşam namazının ardından merhum için ülkenin tüm camilerinde gıyabi cenaze kılınması yönünde talimat verdi.
Öte yandan BAE Devlet Başkan Yardımcısı Şeyh Muhammed bin Raşit Al Maktum, Abu Dabi Veliaht Prensi Muhammed bin Zayed Al Nahyan ve BAE Yüksek Konseyi üyeleri Umman Sultanı’na başsağlığı dileklerini ilettiler. Şeyh Muhammed bin Raşit Al Maktum gönderdiği mesajda, “Vefa’nın, sevginin ve bilgeliğin sultanı vefat etti. Arap ve İslam milletinin başı sağ olsun” ifadelerini kullandı.
Bahreyn Kralı Hamad bin İsa Al Halife, Arap ve İslam dünyasının bilge bir liderini kaybettiğini belirttiği açıklamasında, Sultan Kabus’un Körfez Arap Ülkeleri İşbirliği Konseyi’nin (KİK) reformunda oynadığı rolü hatırlattı ve vermiş olduğu destekleri dile getirdi. Sultan Kabus’un Arap ve İslam dünyası meseleleri karşısında benimsediği asil tutuma işaret eden Al Halife, Umman’ın onun dönemi sırasında uluslararası arenada önemli bir konuma sahip olduğunu söyledi.
Kuveyt Sultan Kabus bin Said’in vefatı üzerine bayraklarını yarıya indirdi ve tüm devlet dairelerindeki çalışmaları 3 gün boyunca askıya aldı. Kuveyt Emiri Şeyh Sabah el-Ahmed el-Cabir es-Sabah ise ilettiği taziye mesajında, başsağlığı diledi ve oldukça yakın bir ilişkisinin bulunduğu değerli bir erkek kardeşini kaybettiğini söyledi. Sultan Kabus’un vefatının ardından dünyanın büyük adamlarından birini kaybettiği değerlendirmesinde bulunan Kuveyt Emiri, Arap ve İslam dünyasının hayatını ülkesine, halkına ve Arap ve İslam uluslarının meselelerine adayan bilge bir lideri kaybettiğini söyledi. Merhum Sultan Kabus’un Irak işgali sırasında Kuveyt’e yönelik olan tutumunu hatırlatan Şeyh Sabah, onun Kuveyt'i özgürleştirme sürecine katkılarını dile getirdi ve onun anısının “Kuveyt halkının hatırasında her daim taze kalacağını” ifade etti.
Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi, Sultan Kabus’un vefatı üzerine Arap ulusu ve kardeş Umman halkına başsağlığı dileklerini iletti. Sultan Kabus’un Umman Sultanlığı rönesansının öncüsü olduğunu dile getiren es-Sisi, onun Arap ve İslami meselelerin daimi destekçisi olduğunu belirtti.
Lübnan Başbakanı Saad Hariri, ülkede yas ilan etti. Cumhurbaşkanı Mişel Avn ise Lübnan'ın yaşadığı tüm zor koşullarda yanında olan bir dostunu ve kardeşini kaybettiğini söyledi.
Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas yaptığı açıklamada, Arap ve İslam ulusunun hayatını ülkesine ve insanlarına hizmet etmeye adamış en gözde liderlerinden birini kaybettiğini ifade etti.
Yemen Cumhurbaşkanı Abdurabbu Mansur Hadi ise kraliyet ailesine, hükümete ve Umman Sultanlığı halkına en içten taziye dileklerini iletti ve gönderdiği mesajda merhum Sultan Kabus’un Yemen'e karşı benimsediği tutumlarını dile getirdi.
Ürdün Kraliyet Divanı, Sultan Kabus’un vefatı üzerine ülkede yas ilan etti. Ürdün Kralı 2. Abdullah ise Twitter hesabı üzerinden yaptığı bir paylaşımda, Sultan Kabus’un bilge liderlerden biri olduğunu ifade ederek, onun kendisi için bir ağabey ve babası için sevgili bir dost ve Ürdün için bir müttefik olduğunu belirtti.
Irak Cumhurbaşkanı Berhem Salih, Sultan Kabus’un Ummanlıların gurur duyduğu modern bir Umman devletini kurmayı başardığını ve ülkesini bilgece dengeli bir konuma getirdiğini söyledi. Ayrıca bilgelik, ılımlılık ve anlaşmazlıkların üstesinden gelinmesine en çok ihtiyaç duyulan şu zamanlarda Sultan Kabus bin Said’in vefatının büyük bir kayıp olduğunu belirtti.
El Ezher Şeyhi İmam Ahmed Muhammed et-Tayyib, Sultan Kabus bin Said’in vefatı üzerine yas ilan etti ve onun insanlar arasında barış ve diyaloğun önde gelen savunucusu ve destekleyicisi olduğunu dile getirerek, tarihin onun bilge bir lider olduğuna tanıklık edeceğini söyledi.
Mısır Kıpti Kilisesi lideri Papa 2. Tavadros, Sultan Kabus bin Said’in Umman ve Arap dünyasında bilge bir lider olduğunu ifade ettiği açıklamasında, onun yarım yüzyıl boyunca Umman Sultanlığı'nın gücünün ve birliğinin sembolü haline geldiğini belirtti.
Öte yandan İngiltere Başbakanı Boris Johnson, Sultan Kabus bin Said’in bilge ve saygı duyulan bir lider olduğunu söyledi. Hindistan Başbakanı Narendra Modi, Sultan Kabus bin Said için başsağlığı dileklerini ifade etti ve onun dünya üzerinde barışın sembollerinden biri olduğunu söyledi. ABD’nin eski Başkanı George Bush, Sultan Kabus’un Ortadoğu'da dengeleyici bir güç olduğunu belirtti. Avrupa Komisyonu ve Avrupa Birliği'nin (AB) ortak açıklamasında ise Sultan Kabus’un eşsiz konumuna övgüde bulunuldu ve onun ‘halkının yaşam standartlarını iyileştiren eşi görülmemiş bir reform dönemi başlattığına’ dikkat çekildi.