Moritanyalı kadınların hünerli elleriyle şekillenen kadim şehirler

Dekoratörlük Moritanyalı kadınlar için bir geçim kaynağına dönüştü (Independent Arabia)
Dekoratörlük Moritanyalı kadınlar için bir geçim kaynağına dönüştü (Independent Arabia)
TT

Moritanyalı kadınların hünerli elleriyle şekillenen kadim şehirler

Dekoratörlük Moritanyalı kadınlar için bir geçim kaynağına dönüştü (Independent Arabia)
Dekoratörlük Moritanyalı kadınlar için bir geçim kaynağına dönüştü (Independent Arabia)

Ahmed Vild Sidi
Moritanya'nın Mali sınırı yakınlarında bulunan tarihi Walata (Oualata) şehri, evlerinde geçmişten günümüze yaygın olarak kullanılan geleneksel dekoratif süslemeleriyle tanınıyor. Bu kadim şehri ziyaret eden bir kişinin, bölge sakinleri için yerel bir kültür mirası olan süsleme ve çizimlerle bezenmemiş bir eve rastlaması neredeyse imkansız.
Şehrin önemli bir özelliği olan bu ev süsleme sanatı, kadınların hünerli elleri sayesinde yüzyıllar boyunca bölge halkı tarafından korunmuş eski bir mimari mirası temsil ediyor. Şehrin kadınları ve genç kızları, yine şehirde ürettikleri malzemeleri kullanarak duvarlara çizilen desenlerin ustaları olmaya devam ediyorlar.
Dekorasyon gelir kapısı oldu
Lal Binti Sidi Ahmed, Moritanya’nın kadim şehirlerinden biri olan Walata’da yeni inşa edilen evlerden birinde şehir sakinlerinin asırlardır evlerini dekore etmekte kullandığı kırmızı ve beyaz boyalarla duvarları süslüyor.
Binti Sidi Ahmed, Walata şehrindeki süsleme alanında çalışmanın, geleneksel dekorasyon ustalarıyla sınırlı kalmadığını, ülkedeki birçok el sanatları ve meslekte olduğu gibi bu alanda da kadınların hünerlerini gösterdiklerini ifade etti.
Dekoratörlüğün son dönemde çok sayıda işsiz kadın ve aile reisi için bir geçim kaynağı haline geldiğini vurgulayan Binti Sidi Ahmed, “Bazıları bildikleri cezp edici el sanatlarıyla ilişkili dekorasyon alanında çalışmayı tercih ettiler. Şehrin sakinleri, geleneksel yerli motiflerle bezeli bir evleri olmasını istiyorlar. Bu yüzden ev sahipleri, şehrin evlerinin önemli bir özelliği olan süslemeler için bu alanda çalışanların kapısını çalıyorlar” diye konuştu.
Şarkul Avsat’ın Independent Arabia’dan aktardığı habere göre, Binti Sidi Ahmed, yetkilileri bu geleneksel mirası koruyan ve bu mesleği geçim kaynağı haline getiren yoksul kadınlara yardımcı olacak sürekli eğitim ve materyal desteği vererek ev dekorasyonu alanında çalışan kadınları teşvik etmeye çağırdı. Binti Sidi Ahmed, kadınların modern zamanın getirileri karşısında bu önemli mirası yok olmaktan koruyan harika bir hizmet sunduklarının da altını çizdi.
Dekorasyon ve çizimler
Sivil toplum aktivisti Zeyneb Binti Muhammed, Walata’nın yüzyıllar boyunca duvar süsleme alanındaki bu öncü sanatın var olduğunu ortaya koyan farklı çizimler barındırdığını söyledi.
Bu alanda çalışan kadınları çeşitli iç ve dış çizimler ortaya çıkardıklarını belirten Zeyneb Binti Muhammed, “Bazıları evleri özellikle kırmızı ve beyaz renklerde boyuyor ve evin dış cephesinde farklı çizimler kullanıyorlar. Renkleri çeşitlendirmek ve evin içindeki renkte ilgi çekici bir değişiklik yapmak amacıyla beyaz ile kırmızıyı karıştırarak farklı tonlar elde ediyorlar” diye konuştu.

Moritanya'nın Walate şehrinde ev dekorasyon sanatı eski bir mimari mirası temsil ediyor (İndependent Arabia)

Walatalı kadınların hakim olduğu ev dekorasyonunu çok sevdiğini ve yaptıkları işleri yakından takip ettiğini söyleyen Binti Muhammed, süslemenin temelde duvara çizilen dairesel ve kare çizgilerden oluştuğunu, kadınların bu şekillere yarım dairesel şekiller eklediklerini ve ardından göz alıcı renklerle renklendirdiklerini belirtti.
Yerli üretim
Öte yandan Binti Sidi Ahmed, ev dekorasyonunda kullanılan yerli malzemelerin kadınlar tarafından üretildiğini ve ana madde olarak Arap Zamkı’nın (Akasya Sakızı) yanı sıra beyaz ve kırmızı kil kullanıldığını kaydetti.
Araştırmacı Mevlay el-Hasan Vild Mevlay Abdulkadir, Walata şehrinin sahip olduğu çeşitli ve zengin kültürel miras ile Chinguetti, Wadan (Ouadane) ve Tichit gibi diğer kadim şehirler arasında ön plana çıktığına ve şehir sakinlerinin birçok modern zaman tehdidinden etkilenmeden bu mirası korumayı başardıklarına dikkati çekti.

Bu alanda çalışan kadınlar evlerin iç ve dış dekorasyonlarında kullanılan çeşitli motifler ürettiler (İndependent Arabia)

Indepedent Arabia’ya konuşan Mevlay Abdulkadir, Walata şehrinin mimari yönünün çok sayıda geleneksel miras içerdiğini ve sadece ev dekorasyonuyla sınırlı olmadığını vurgulayarak, “Bu geleneksel mimari, bir yapı stilinin ötesinde bir sanattır. Şehir, sokaklarının planlanma biçimine ve Walata evlerinin birbirleriyle benzersiz bir şekilde kesişen girişlerine yansıyan özel bir mimari tarza sahiptir” ifadelerini kullandı.
Mevlay Abdulkadir ayrıca Walata evlerinin ünlü olduğu dekorasyon sanatının, başta Endülüs ve Fas tarzları olmak üzere İslami mimariden esinlendiğine işaret etti.



Hizbullah'a yönelik çağrı cihazı saldırısıyla ilgili en büyük soru: Neden şimdi?

Hizbullah'a yönelik çağrı cihazı saldırısıyla ilgili en büyük soru: Neden şimdi?
TT

Hizbullah'a yönelik çağrı cihazı saldırısıyla ilgili en büyük soru: Neden şimdi?

Hizbullah'a yönelik çağrı cihazı saldırısıyla ilgili en büyük soru: Neden şimdi?

Colin P. Clarke

Lübnan ve Suriye’nin bazı bölgelerinde salı günü gerçekleştirilen eş zamanlı bir saldırıda, Lübnan’daki Hizbullah Hareketi tarafından kullanılan yüzlerce çağrı cihazı peş peşe patladı. Saldırıda en az 10 kişi öldü, binlerce kişi yaralandı.

Birçok kişi saldırının neden şimdi düzenlendiğini ve saldırının zamanlamasının daha geniş bir anlamı olup olmadığını merak ediyor.

İsrail, ABD'nin daha geniş çaplı bir operasyonun, bölgede topyekûn bir savaşa yol açabileceği yönündeki uyarılarına rağmen, Hizbullah’ın saldırılarını önlemenin savaştaki hedeflerinden biri olduğunu açıkladı. Çağrı cihazı saldırısı İsrail'in Lübnan'da Hizbullah'a karşı yürüteceği uzun vadeli bir askeri harekatın başlangıcı olabileceği gibi, İsrail ile İran'ın vekilleri arasında uzun süredir devam eden gölge savaşının son gizli operasyonu da olabilir. İsrail, saldırıyı fark edilmeden gerçekleştirilebileceği zaman aralığı sınırlı olduğu için de böyle bir saldırı düzenlemiş olabilir.

İsrail'in istihbarat servisi Mossad için bu saldırı, 7 Ekim 2023 tarihinde Hamas'ın İsrail'e yönelik saldırısında yaşanan başarısızlıklar nedeniyle ciddi şekilde zedelenen itibarını iyileştirme yolunda atılan sağlam bir adım olabilir. Saldırı aynı zamanda bir casus romanından fırlamış gibi görünüyor. Mossad'ın böylesine büyük ve dramatik bir operasyonu nasıl gerçekleştirebildiğine dair çok sayıda hipotez ortaya atıldı. Patlayıcıların çağrı cihazlarına üretim aşamasında mı yoksa tedarik süreci sırasında mı yerleştirilmiş olabileceğini henüz bilmiyoruz.

Hizbullah, İsrail'in siber saldırılarına karşı önlem amacıyla çağrı cihazları gibi eski iletişim araçlarını kullanıyordu. Hizbullah Genel Sekreteri Hasan Nasrallah’ın alternatif iletişim araçları kullanmaya çağırdığı Hizbullah üyeleri 7 Ekim saldırısının ardından cep telefonu kullanmaktan büyük ölçüde kaçındılar.

Bazı kişiler cihazlara sızan kötü amaçlı yazılımın pillerin aşırı ısınmasına ve sonunda patlamasına neden olduğunu düşünüyor. Oysa saldırı titiz bir planlama ve ayrıntılara gösterilen özenle dikkatlice organize edildi. Saldırının anlık etkisi ne olursa olsun, ortaya çıkan tablo Hizbullah'ın paranoyasını arttıracak ve Mossad'ın gelecekte yapabileceklerine karşı daha fazla temkinli olmasına yol açacak. Hizbullah'ın bu saldırının ardından iç güvenlik aygıtında bir revizyona gidebilir, operasyonel güvenliğindeki boşlukları gözden geçirebilir ve üyelerinin yeteneklerini arttırmaya çalışabilir. Tüm bunlar aynı zamanda Hizbullah içinde kan dökülmesine yol açabilir ve içeride bir casus avı başlayabilir. Bu da İsrail istihbaratı için bir başka kazanç olacaktır.

Saldırı, titiz bir planlama ve ayrıntılara gösterilen özenle dikkatlice organize edildi.

Hamas Siyasi Büro Başkanı İsmail Heniyye’ye geçtiğimiz temmuz ayı sonlarında Tahran'da düzenlenen suikastta olduğu gibi çağrı cihazı saldırısının arkasındaki nedenlerden biri de Mossad'ın prestijini yeniden kazanma konusundaki kararlılığıydı. İsrail istihbaratı 7 Ekim 2023 saldırısından önce her şeye gücünün yetebileceği yönünde güçlü bir imaja sahipti. Mossad efsaneleri, Steven Spielberg yönettiği Münih ve Netflix yapımı Kaos gibi popüler casusluk filmleriyle ekranlara taşınmıştı.

İsrail'in hedef odaklı suikastlarında, geçtiğimiz ocak ayında Beyrut'ta Hamas'ın Siyasi Büro Başkan Yardımcı Salih el-Aruri, temmuz ayı sonlarında yine Beyrut'ta Hizbullah’ın üst düzey komutanlarından Fuad Şükür ve Şükür’den kısa bir süre sonra da İsmail Heniyye öldürüldü.

dfv fdev
Patlayan çağrı cihazlarından birinden geri kalanlar Beyrut'ta sergilendi, 18 Eylül (AFP)

İsrail'in gizli operasyonlarının Mossad'ın imajını iyileştirmenin yanı sıra daha pratik bir etkisi de var. Saldırı büyük olasılıkla Hizbullah'ın komuta ve kontrol merkezini yok etti. Bu da öngörülebilir gelecekte Hizbullah için büyük iletişim sorunlarına yol açacak. Dahası, salı günü gerçekleşen saldırıda yüzlerce Hizbullah üyesi yaralandı. Bazılarının parmaklarının ya da ellerinin koptuğu ya da geçici de olsa sahadan uzaklaşmalarına neden olan başka yaralanmalar gibi fiziksel bozukluklara sebep olduğu şüphesiz.

Yemen'deki Husiler, Irak ve Suriye'deki milisler ve İran'ın diğer vekilleri daha fazla önlem almaya başlayacaktır. Bu durum söz konusu grupların birbirleriyle iletişim kurma şekillerinde değişikliklere yol açarak koordinasyon düzeylerini doğrudan etkileyebilir ve saldırı düzenleme kabiliyetlerini engelleyebilir.