عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
DÜNYA

BM'den kara liste: Batı Şeria'daki Yahudi yerleşimleri ve şirketler

Batı Şeria’da Kudüs yakınlarında Yahudi yerleşim yeri (AFP)
Batı Şeria’da Kudüs yakınlarında Yahudi yerleşim yeri (AFP)
TT
TT

BM'den kara liste: Batı Şeria'daki Yahudi yerleşimleri ve şirketler

Batı Şeria’da Kudüs yakınlarında Yahudi yerleşim yeri (AFP)
Batı Şeria’da Kudüs yakınlarında Yahudi yerleşim yeri (AFP)

Uzun süredir yayınlanması ertelenen BM raporu yayınlandı. İsrail ise raporu jet hızıyla kınadı. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği'nin yayınladığı (OHCHR) raporda Batı Şeria’daki yerleşimcilerle ticari ilişkileri olan şirketlerin adı yer alıyor. Filistin ise raporu memnuniyetle karşıladı.
İsrail Dışişleri Bakanı Israel Katz, BM İnsan Hakları Ofisi’nin,  İsrail’e zarar vermek isteyen kuruluş ve ülkelerden gelen baskıya boyun eğerek şirketlerle ilgili kara liste hazırlamasının utanç verici olduğunu söyledi.
BM raporunda, uluslararası yasalara göre “yasa dışı” kabul edilen faaliyetleri yürüten 112 şirketin adını yayınladı. Bu şirketlerin içinde "Airbnb", "Expedia" ve "Trip Advisor" da bulunuyor.
BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Michelle Bachelet, bu raporun "gerçeklere dayalı" olduğunu vurgulayarak, “konunun tartışmalı bir konu olduğunu biliyorum” dedi ve çalışmanın karmaşık ve benzeri görülmemiş bir çalışma ile raporlandığını söyledi.
Rapor, 2016 yılında BM’de İnsan Hakları Konseyi tarafından yayınlanan ve "işgal altındaki Filistin topraklarındaki İsrail yerleşimleriyle ilgili özel faaliyetler yürüten tüm şirketlerin bir veritabanını isteyen bir karar nedeniyle hazırlandı. OHCHR Raporu, bu listenin "adli ya da yargısal süreç teşkil etmediğini belirtirken İsrail'e boykot aracı olarak kullanılmasıyla ilgili kaygılara da atıfta bulundu.
Konsey, listede adı geçen şirketlerin merkezlerini ABD, Fransa, Hollanda, Lüksemburg, Tayland ve İngiltere olarak açıkladı. Bu listenin içinde ABD merkezli şirketler arasında internet üzerinden kiralama işi yapan Airbnb de yer alıyor.
Bu bağlamda, Filistin Dışişleri Bakanı Riyad el-Maliki, BM raporuna övgüde bulundu ve uluslararası toplumu bu şirketlere yerleşimcilerle bağlarını kesmeleri için baskı yapmaya çağırdı. Al-Maliki bürosu tarafından yayınlanan açıklamada, "yerleşim yerlerinde faaliyet gösteren şirketler ve kuruluşlar listesinin yayınlanması, uluslararası hukuk için bir zaferdir” ifadelerine yer verildi.  Bakan, BM üye devletlerini ve uluslararası örgütün İnsan Hakları Konseyi'ni "bu şirketlere yerleşimcilerle çalışmalarını hemen bitirmeleri için talimat vermeye çağırdı.
İsrailli yetkililer söz konusu “kara liste”nin ülkedeki özel sektörün yaygın olarak boykot edilmesini haklı çıkarmak için kullanılacağını söyleyerek İnsan Hakları Konseyi’nin meşruiyetini sorguladılar.
Söz konusu isimler arasında Airbnb, Altsom, Booking.com ve Motorola Solutions gibi uluslararası şirketler yer alıyor.
Bu şirketlerin 94'ü İsrail'de bulunurken 18'i ise farklı ülkelerde bulunuyor.
Bu raporun üç yıl önce yayınlanması gerekiyordu, ancak tekrar tekrar ertelendi. Bachelet ofisi, 300'den fazla şirketi gözden geçirdiğini ve sonunda Çarşamba günü yayınlanan 112 şirket listesinde karar kıldığını belirtti.
Nüfusu 3 milyonu bulan işgal altındaki Batı Şeria’da bulunan 150 yerleşim biriminde, yaklaşık 400 binden fazla İsrailli yerleşimci yaşıyor.
Öte yandan listede adı bulunan Airbnb şirketi, Kasım 2018'de Batı Şeria'daki İsrail yerleşimlerinde kiralık konut birimlerini listelerinden çıkaracağını açıklamıştı ancak kararından geri döndü ve ertesi yıl Nisan ayında, Siyonist yerleşim yerlerindeki konutları listeden çıkarmayacağını ve Filistin topraklarındaki gelirlerini uluslararası insani yardım kuruluşlarına bağışlayacağını açıkladı.
Şarku'l Avsat'ın ulaştığı OHCHR raporunda yayınlanan 112 şirketin tam listesi şöyle:
Uluslararası Şirketler:
1- Airbnb Inc. - ABD
2- Booking.com B.V. – Hollanda
3- Booking Holdings Inc. – ABD
4- TripAdvisor Inc.     - ABD
5- Motorola Solutions Inc.   - ABD
6- Expedia Group Inc.- ABD
7- eDreams ODIGEO S.A. -Lüksemburg
8- Egis Rail – Fransa
9- JC Bamford Excavators Ltd. –İngiltere
10- Opodo Ltd. – İngiltere
11- Tahal Group International B.V. - Hollanda
12- Alstom S.A. - Fransa
13- Altice Europe N.V. – Hollanda
14- Egis S.A. – Fransa
15- General Mills Inc. – ABD
16- Indorama Ventures P.C.L. – Tayland
17- Kardan N.V.    - Hollanda
18- Greenkote P.L.C. – İngiltere
İsrail Şirketleri:
19- Afikim Public Transportation Ltd.
20- American Israeli Gas Corporation Ltd.
21- Amir Marketing and Investments in Agriculture Ltd.
22- Amos Hadar Properties and Investments Ltd.
23- Angel Bakeries
24- Archivists Ltd.
25- Ariel Properties Group
26- Ashtrom Industries Ltd.  
27- Ashtrom Properties Ltd.  
28- Avgol Industries 1953 Ltd.
29- Bank Hapoalim B.M.
30- Bank Leumi Le-Israel
31- Bank of Jerusalem Ltd.   
32- Beit Haarchiv Ltd.
33- Bezeq, the Israel Telecommunication Corp Ltd.
34- C Mer Industries Ltd.    
36- Café Café Israel Ltd.
37- Caliber 3     
38- Cellcom Israel Ltd. 
39- Cherriessa Ltd.          
40- Chish Nofei Israel Ltd.        
41- Citadis Israel Ltd. 
42- Comasco Ltd.  
43- Darban Investments Ltd.  
44- Delek Group Ltd.    
45- Delta Israel  
46- Dor Alon Energy in Israel 1988 Ltd.
47- Egged, Israel Transportation Cooperative Society Ltd.  
48- Energix Renewable Energies Ltd.
49- EPR Systems Ltd.    
50- Extal Ltd.    
51- Field Produce Ltd.  
52- Field Produce Marketing Ltd.   
53- First International Bank of Israel Ltd.    
54- Galshan Shvakim Ltd.
55- General Mills Israel Ltd.
56- Hadiklaim Israel Date Growers Cooperative Ltd.   
57- Hot Mobile Ltd.     
58- Hot Telecommunications Systems Ltd.  
59- Industrial Buildings Corporation Ltd.
60- Israel Discount Bank Ltd.
67- Israel Railways Corporation Ltd.     
68- Italek Ltd.   
69- Jerusalem Economy Ltd.    G    
70- Kavim Public Transportation Ltd.
71- Lipski Installation and Sanitation Ltd.    
72- Matrix IT Ltd.
73- Mayer Davidov Garages Ltd.
74- Mekorot Water Company Ltd.
75- Mercantile Discount Bank Ltd.  
76- Merkavim Transportation Technologies Ltd.  
78- Mizrahi Tefahot Bank Ltd.
79- Modi'in Ezrachi Group Ltd.  
80- Mordechai Aviv Taasiot Beniyah 1973 Ltd.   
81- Motorola Solutions Israel Ltd. 
82- Municipal Bank Ltd.
83- Naaman Group Ltd.
84- Nof Yam Security Ltd.    
85- Ofertex Industries 1997 Ltd.   
86- Bank Otsar Ha-Hayal Ltd.   
87- Partner Communications Company Ltd.  
88- Paz Oil Company Ltd.
89- Pelegas Ltd.  
90- Pelephone Communications Ltd.  
91- Proffimat S.R. Ltd. 
92- Rami Levy Chain Stores Hashikma Marketing 2006 Ltd.    
93- Rami Levy Hashikma Marketing Communication Ltd.  
94- Re/Max Israel 
95- Shalgal Food Ltd.   
96- Shapir Engineering and Industry Ltd. 
97- Shufersal Ltd.
98- Sonol Israel Ltd.   
99- Superbus Ltd. 
100- Supergum Industries 1969 Ltd.  
101- Twitoplast Ltd.     
102- Unikowsky Maoz Ltd. 
103- YES           
104- Zakai Agricultural Know-how and inputs Ltd.
105- ZF Development and Construction
106- ZMH Hammermand Ltd. 
107- Zorganika Ltd.
108- Zriha Hlavin Industries Ltd.   
111- Alon Blue Square Israel Ltd.   
110- Amnon Mesilot Ltd.  
111- Ashtrom Group Ltd.  
112- Brand Industries Ltd.    
113- Delta Galil Industries Ltd.
114- Electra Ltd.  
115- Export Investment Company Ltd. 
116- Hadar Group   
117- Hamat Group Ltd.
118- Mayer's Cars and Trucks Co. Ltd.
119- Natoon Group  
120- Villar International Ltd.

Daha fazlasını oku

 
 
DÜNYA

İran savaşı, Trump ve Starmer'ın arasını açtı

Fotoğraf: Reuters
Fotoğraf: Reuters
TT
TT

İran savaşı, Trump ve Starmer'ın arasını açtı

Fotoğraf: Reuters
Fotoğraf: Reuters

ABD Başkanı Donald Trump'ın bir dizi sert açıklaması sonrasında Sör Keir Starmer, Trump'la ilişkisinin onarılamaz şekilde zarar görebileceği konusunda uyarıldı.

Eski ulusal güvenlik danışmanı ve Britanya'nın eski ABD büyükelçisi Kim Darroch, Birleşik Krallık (BK) Başbakanı'nın "Trump'ın İran'a yönelik 'tercih ettiği savaş'ına doğrudan katılmaya direnmekte haklı olduğunu" söyledi.

Darroch, Guardian'a, "Ancak bu, Trump'la kişisel ilişkisine şüphesiz önemli ölçüde zarar verdi" diye konuştu ve "zarar görmüş bir Trump'ın" daha fazla gümrük vergisiyle "saldırabileceğini" ekledi.

Bu yorum, Trump'ın Beyaz Saray'da yaptığı bir konuşmada Ortadoğu çatışmasına verdiği yanıt nedeniyle Sör Keir'ı taklit etmesinin ardından geldi. Trump, Sör Keir'ın Ortadoğu'ya "iki eski, harap uçak gemisi" gönderme meselesini ekibine danışmak zorunda olduğunu söylediğini aktarmıştı.

Çarşamba günü öğle yemeğinde konuşan Trump, "En iyi dostumuz olması gereken BK'ye sordum" dedi.

Aslında Kral iki hafta içinde buraya geliyor, Kral Charles iyi biri. Bizim en yakınımız olmaları gerekirdi ama öyle davranmadılar. Dedim ki, 'İki tane eski, harap olmuş uçak geminiz var, bunları oraya gönderebilir misiniz?'"

Sör Keir'i taklit ederek zayıf bir sesle konuşan Trump şunları ekledi:

Ah, ekibime sormam gerekecek. Dedim ki, 'Başbakansınız, sormak zorunda değilsiniz'. Hayır, hayır, hayır, ekibime sormam gerekiyor. Ekibim toplanmalı, gelecek hafta toplanıyoruz. Ama savaş zaten başladı. Gelecek hafta savaş bitmiş olacak… Üç gün içinde.

Özel bir öğle yemeğinde yapılan ancak Beyaz Saray tarafından sosyal medya kanalında yayımlanan açıklamalar, daha sonra silindi.

Görsel kaldırıldı.
Başbakan, "Britanya halkının en iyi çıkarları doğrultusunda hareket etmeyi sürdüreceğini" söyledi (AP)

Downing Sokağı kaynakları, Trump'ın BK'den gemi talebinde hiçbir zaman bulunmadığını ve Britanya'nın da bunları göndermeyi teklif etmediğini söyledi.

Trump'ın eleştirileri karşısında BK Dışişleri Bakanı Yvette Cooper, "Bizim işimiz BK'nin ulusal çıkarları doğrultusunda kararlar almak" dedi.

Cooper perşembe günü televizyon kanallarına şunları söyledi:

Başından beri ABD'den farklı bir görüş benimsedik ve Ortadoğu'da saldırgan eylemlere kapılmadık çünkü gerilimin tırmanma riskleri, ekonomi üzerindeki de dahil etkiler ve ayrıca sağlam bir plana duyulan ihtiyaç konusunda somut endişeler olduğunu düşündük.

Cooper, Washington'ın hâlâ müttefik olup olmadığı sorusundan kaçınarak şunları söyledi:

Çatışmanın mümkün olan en kısa sürede çözülmesini, sonuçlanmasını istiyoruz çünkü açıkçası bu, BK'deki yaşam maliyeti için en iyisi.

Bu hafta Başbakan, İran'la savaşa girmeme kararlarının arkasında duracağını yineleyerek şunları söyledi:

Benim ve diğerlerinin üzerindeki baskı ne olursa olsun, gürültü ne olursa olsun, aldığım tüm kararlarda Britanya'nın ulusal çıkarları doğrultusunda hareket edeceğim. Dolayısıyla bunun bizim savaşımız olmadığını ve içine sürüklenmeyeceğimizi net bir şekilde belirttim.

Independent Türkçe

DÜNYA

Zelenskiy, Suriye’de Şara ile görüştü

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy (Ukrayna Cumhurbaşkanı’nın hesabı)
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy (Ukrayna Cumhurbaşkanı’nın hesabı)
TT
TT

Zelenskiy, Suriye’de Şara ile görüştü

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy (Ukrayna Cumhurbaşkanı’nın hesabı)
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy (Ukrayna Cumhurbaşkanı’nın hesabı)

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile Suriye Cumhurbaşkanı Ahmet el- Şara ile Şam’da bir araya geldi.

Reuters’a konuşan kaynaklar hükümet danışmanı, görüşmelerin Ortadoğu’daki savaş bağlamında savunma konularına odaklandığını belirtti.

Ukrayna, Aralık 2024’te Esad’ın devrilmesinin ardından Suriye’deki yeni yetkililerle iletişim kurmaya çalıştı. Zelenskiy, Aralık 2024’te Dışişleri Bakanını Şam’a göndererek Suriye’nin yeni yönetimiyle görüşmeler yaptı ve Rusya’nın ülke topraklarındaki varlığını sonlandırması çağrısında bulundu.

Geçen Eylül ayında ise Zelenskiy, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu çerçevesinde yapılan görüşmede iki ülkenin ilişkilerini resmen yeniden tesis ettiğini duyurmuştu.

DÜNYA

Avrupa’nın Hürmüz Boğazı’ndaki seçenekleri sınırlı ve risklerle dolu

11 Mart’ta Umman kıyıları açıklarında, Hürmüz Boğazı yakınlarında seyreden bir yük gemisi (Reuters)
11 Mart’ta Umman kıyıları açıklarında, Hürmüz Boğazı yakınlarında seyreden bir yük gemisi (Reuters)
TT
TT

Avrupa’nın Hürmüz Boğazı’ndaki seçenekleri sınırlı ve risklerle dolu

11 Mart’ta Umman kıyıları açıklarında, Hürmüz Boğazı yakınlarında seyreden bir yük gemisi (Reuters)
11 Mart’ta Umman kıyıları açıklarında, Hürmüz Boğazı yakınlarında seyreden bir yük gemisi (Reuters)

Bu hafta 40 ülkeden üst düzey yetkililer, Hürmüz Boğazı’nda deniz trafiğinin yeniden başlatılmasını görüşmek üzere çevrim içi bir toplantıda bir araya geldi. Toplantıda İtalya Dışişleri Bakanı, yoksul ülkelere giden gübre ve temel malların güvenli geçişini sağlayacak bir “insani koridor” oluşturulmasını önerdi.

Toplantının ardından Roma tarafından açıklanan bu öneri, savaş nedeniyle gıda güvenliği riskinin artmasını önlemeye yönelik Avrupa ve uluslararası girişimlerden biri olsa da katılımcılardan destek görmedi. Toplantı, boğazın askerî ya da başka yollarla yeniden açılmasına yönelik somut bir plan olmadan sona erdi.

Avrupalı liderler, Donald Trump’ın İran’ın boğazı kapatmasına son vermek ve büyüyen küresel enerji ile ekonomi krizini kontrol altına almak için derhâl askerî varlık konuşlandırmaları yönündeki baskısıyla karşı karşıya. Ancak liderler, şu aşamada savaş gemisi gönderme çağrısına yanıt vermedi; bunun yerine savaş sonrası bu kritik geçidin nasıl yeniden açılacağı konusunda yoğun tartışmalar yürütüyor. Buna rağmen ortak bir eylem planı üzerinde uzlaşmakta zorlanıyorlar.

Bu durum, Avrupa diplomasisinin yavaş işleyişini ve Körfez ülkeleri dâhil olmak üzere savaş sonrası boğazın güvenliğinden sorumlu tarafların çokluğunu yansıtıyor. İtalya ve Almanya’nın da aralarında bulunduğu bazı ülkeler, herhangi bir uluslararası girişimin Birleşmiş Milletler onayıyla yürütülmesi gerektiğini savunuyor; bu da süreci daha da yavaşlatabilir. Konunun önümüzdeki hafta askerî liderler tarafından ele alınması bekleniyor.

Ancak tüm bunların ötesinde, mevcut çıkmaz, kırılgan bir barış ortamında boğazın güvenliğini sağlamanın ne kadar zor olduğunu ortaya koyuyor. Ana çatışmalar sona erse bile, masadaki seçeneklerin hiçbiri kesin çözüm olarak görülmüyor.

Deniz eskortu

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron başta olmak üzere Fransız yetkililer, savaş sonrası ticari gemilere boğazdan geçişlerinde savaş gemilerinin eşlik etmesini önerdi. ABD ise ülkelerin kendi bayraklarını taşıyan gemilere refakat etmesi yönünde baskı yapıyor.

Ancak deniz eskortu yüksek maliyetli bir seçenek. Ayrıca hava savunma sistemlerinin, İran’ın saldırıları yeniden başlatması hâlinde insansız hava araçları gibi tehditlere karşı yeterli olmayabileceği belirtiliyor. Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius, “Dünya ya da Donald Trump, ABD donanmasının tek başına başaramadığını birkaç Avrupa fırkateyninin Hürmüz Boğazı’nda gerçekleştirmesini mi bekliyor?” diyerek şüphelerini dile getirdi.

Mayın temizleme
Almanya ve Belçika, savaş sonrası boğazın temizlenmesi için mayın avlama gemileri göndermeye hazır olduklarını bildirdi.

Ancak Batılı askerî yetkililer, İran’ın gerçekten mayın döşediğinden emin değil. Nitekim bazı İran gemilerinin hâlen boğazdan geçiş yapabildiğine dikkat çekiliyor. Bu nedenle mayın temizleme operasyonlarının etkisinin sınırlı kalabileceği ifade ediliyor.

Hava desteği
Bu seçenek, gemilere yönelik İran saldırılarını önlemek amacıyla savaş uçakları ve insansız hava araçlarının konuşlandırılmasını öngörüyor.

Ancak bu yöntem de maliyetli ve kesin sonuç garantisi sunmuyor. İran’ın hızlı botlar gibi basit araçlarla dahi saldırı düzenleyebileceği, sınırlı sayıda başarılı saldırının bile sigorta şirketlerini ve armatörleri caydırarak geçişleri durdurabileceği değerlendiriliyor.

Askerî ve diplomatik kombinasyon
Bu yaklaşım, İran’ı caydırmak için diplomatik ve ekonomik baskının askerî unsurlarla birlikte kullanılmasını öngörüyor. Almanya, Çin’e nüfuzunu “yapıcı” şekilde kullanarak çatışmanın sona ermesine katkı sağlama çağrısında bulundu.

Ancak bu seçenek de hem maliyetli hem de belirsiz. Zira diplomatik çabalar şu ana kadar çatışmaları durdurmada başarılı olamadı. Yine de mevcut koşullarda en gerçekçi çözüm olarak görülüyor.

Tüm seçenekler başarısız olursa?
İranlı yetkililer, savaş sonrasında da boğazdaki deniz trafiğini kontrol etmeye devam edeceklerini ve gemilerden geçiş ücreti alma planları bulunduğunu açıkladı. Oysa uluslararası hukuka göre boğazın açık bir geçiş yolu olması gerekiyor.

Boğazın kapalı kalması, küresel ekonomi açısından ciddi bir tehdit oluşturuyor. Pek çok ülke, yakıt, gübre ve temel malların taşınması için bu deniz yoluna bağımlı. Bazı bölgelerde kıtlık sinyalleri ortaya çıkarken, Avrupa’da petrol, gaz ve gübre fiyatlarındaki artış; yüksek enflasyon ve ekonomik yavaşlama endişelerini artırıyor.

Berlin merkezli Aurora Energy Research Direktörü Hans Koenig, “Şu anda en büyük tehdit stagflasyon… Fiyatlardaki artış, bu yıl için zaten zayıf olan büyümeyi daha da baskılıyor” değerlendirmesinde bulundu.

New York Times servisi