Avrupa, ABD ve Çin’in BMGK’daki çekişmesi nedeniyle arada kaldı

ABD Başkanı Donald Trump ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping (Reuters-Arşiv)

Avrupa, ABD ve Çin’in Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde (BMGK) yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınıyla mücadele için 90 gün boyunca küresel ateşkes talep eden iki tasarı konusunda yarıştığı güç testi nedeniyle arada kaldı.
Fransa, koronavirüs nedeniyle dünya genelindeki çatışmalara ara verilmesi konusunda Tunus ile birlikte iki ay önce sunduğu tasarıyla ilgili ABD ve Çin arasındaki anlaşmazlığı gidermeye çalışırken, Almanya ve Estonya'dan ABD’nin tutumuna yakın olan yeni bir tasarı geldi.
ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, geçtiğimiz Salı günü Estonyalı mevkidaşı Urmas Reinsalu ile görüşürken, isminin açıklanmasını istemeyen ve ikinci tasarıyı eleştiren bir diplomat, “Herkes yeni taslağın arkasında kim olduğunu biliyor” dedi.
Uluslararası Kriz Grubu'ndan Richard Gowan, “Estonya ve Almanya sadece ABD'nin bozduğu şeyleri düzeltmeye çalışıyor” yorumunda bulundu.
Fransa ve Tunus’un sunduğu tasarı metninde Dünya Sağlık Örgütü'ne (WHO) ilişkin ifadelerin yer alması nedeniyle veto hakkına sahip Çin ve ABD temsilcileri arasında tartışma yaşandı.
BMGK'nin dönem başkanlığını üstlenen Estonya, yaşanan anlaşmazlıktan çıkmak için Almanya ile birlikte ABD’nin istediği gibi WHO’ya dair herhangi bir ibare bulunmayan tasarıyı sundu.
Gerçek şu ki, ne Çin ne de ABD, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'in 23 Mart'ta dünyadaki çatışmaların sona ermesi için yaptığı ateşkes çağrısını destekleyen bir karar istemiyor.
Diplomatik bir görüşe göre, her iki ülke de, kontrol altında tutmak istediği BM Genel Sekreteri’ne geniş nüfuzunun büyük kısmını vermek istemiyor.
Bazı kaynaklar, BMGK’da Fransa gibi daimi üyeler ile Almanya ve Estonya da gibi daimi olmayan üyeler arasındaki çatışmayı Avrupa’nın bölünmesinin bir göstergesi olarak görüyor.
Richard Gowan, üç Avrupa ülkesinin olayları farklı bir perspektiften gördüğünü dile getirerek, “Fransa'nın beş daimi üyeden oluşan grup içinde kendi konumunu koruması gerekiyorken, Almanya Güvenlik Konseyi’ne salgınla mücadelede gerçek bir oyuncu olduğunu kanıtlamak istiyor” dedi.