Körfez ülkeleri ‘yeni normal’e geçiş yapıyor

Sosyal mesafe kuralları ‘yeni normale’ geçişte önemli bir unsur. Körfez bölgesi aşamalı olarak normal hayat akışına dönüyor (AFP)

Arap dünyası ve özellikle Körfez ülkeleri arasında ilk yeni tip koronavirüs (Kovid-19) vakası, 29 Ocak'ta Birleşik Arap Emirlikleri’nde (BAE) görüldü. Vaka, küresel bir sağlık krizine dönüşen koronavirüs pandemisinin ortaya çıktığı Çin'in Vuhan şehrinden gelen bir ailedeydi.
Sonraki günlerde diğer Körfez ülkelerinde de vakalar görülmeye başladı. Suudi Arabistan, 2 Mart’ta vakaların görülmeye başlandığı son Körfez ve Arap ülkesi oldu. Ancak Suudi Arabistan umre ziyaretlerinin askıya alınması da dahil olmak üzere birkaç gün önceden ihtiyati önlemler almıştı.
Körfez ülkelerinin yönetimleri, son dört aydır, iş yerlerinin çalışmalarını durdurarak, camileri, ibadet yerlerini ve insanların toplandığı noktaları kapatarak ve daha fazla ihtiyati tedbirler alarak dengeyi sağladılar. Körfez ülkelerinin, bölgede ve dünyada önemli bir yer işgal eden ekonomisinden daha fazla fedakarlık yapıldı.
Körfez ülkelerinde alınan koronavirüs tedbirleri farklılık göstermezken, aksine daha da fazla önlemler alındı. Körfez ülkeleri, güçlü ekonomileriyle bu krizle yüzleşmek için güçlü bir eğilimi takip ettiler. Büyük mali rezervleri, kapatma ve karantina uygulama konusunda daha gerçekçi adımlar atmalarını sağlarken sert yaşam koşullarında ister vatandaşlar ister ülke sakinleri olsun, hayatı insanlar için daha da yaşanabilir hale getirdiler.
Bununla birlikte dün bazı Körfez ülkeleri, çok sayıda vaka kaydedilen ülkelerin varlığının gölgesinde uygulamadaki farklılıklarla parlayan ilk ışık olan ve yeni normal hayata hızla adapte olma umudunu taşıyan adımlar açıkladılar. Bir salgını kontrol etmek ve konumlarını bilmek böyle bir duyuruyu yapabilmeyi kolaylaştırır.
Belki de Suudi Arabistan Sağlık Bakanı Dr. Tevfik er-Rabia’nın konuşması, önümüzdeki aşamaya hazırlanmak için görevi bireysel sorumluluk çerçevesine yerleştirebilir. Bu duyuru, Suudileri yeni normal hayata iki aşamalı olarak geçiş planı başlatmaya itti. Salgının ortaya çıkmasından beş ay sonra, küresel sağlık sistemleri bu krizle mücadelede büyük zorluklarla karşılaştı. Bugün toplumlar virüs karşısında daha bilinçli ve sosyal mesafe uygulamalarına aşina bir haline geldi. Bu herkes için yeni bir deneyim.
Suudi Arabistan 21 Haziran'da iki aşamalı olarak yeni normal hayata geçiş yapacak. Birincisi, bugün yaklaşık 400’e ulaşan durumu kritik vakaların kavranması, ikincisi, kontrollerin artırılması ve vakalara erkenden ulaşılmasıdır.
Suudi Arabistan, kamu ve özel sektörde çalışanlarının önümüzdeki hafta işe dönmesi ile prosedürleri uygulama aşamasına geçecek. Benzer şekilde, Mekke’deki özel önlemler uygulanmaya devam ederken, aşamalı plana göre Haziran ayından önce diğer şehirler arasında seyahate izin verildi.
Suudi Arabistan Sağlık Bakanı Dr. Rabia, dikkatle yapılan bir sağlık değerlendirmesine göre ülkesinin bir aşamadan diğerine geçeceğini söyledi. Bu durumun ülkesine ‘müfredatı ayarlama ve gerektiğinde dersi gözden geçirme hızı’ vereceğini söyleyen Bakan, ancak uygulanacağı temelin, yani sosyal mesafe kuralına uyumun altını çizdi.
Öte yandan Dr. Musab el-Temimi’ye göre koronavirüs, karşısında güçlü bir eylem olmadan gerilemez. Cidde'deki Kral Abdülaziz Hastanesi’ndeki epidemiyoloji (salgın bilim) uzmanı olan Dr. Temim, “Ülkelerin böyle önlemler alması, halk sağlığı alanında bir boşluk oluşmaması içindir. Kararlar, virüsle birlikte gelecekteki eğilimler için sağlık sisteminin uygunluğu ölçülerek alınır” ifadelerini kullandı. Körfez ülkeleri gelişmiş bir sağlık sistemine sahip olduğunu belirten Dr. Temim, bu nedenle vakalarda düşüş görüldüğünü vurguladı.
Şarku’l Avsat’a telefon aracılığıyla verdiği demeçte Dr. Temim, Körfez ülkelerinin sağlık sistemlerini kontrol etmedeki başarısıyla ilgili olarak şunları söyledi:
“Salgını önleme ilkesi ve sağlık sisteminin güçlendirilmesi, devletin aldığı kararların temelini oluşturur. Çünkü epidemiyoloji, küresel olarak meydana gelen vaka ve ölüm oranlarına dayanan tahminler yoluyla prosedürleri açıklar. Epidemiyolojiyle önceki dönemle bugün arasında yapılan herhangi bir karşılaştırmanın farklı çıkması faydalıdır.”
Körfez ülkelerinden Kuveyt, Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Enes es-Salih’in dün yaptığı açıklamalarına göre 10 Mayıs’ta başlayan kapsamlı dışarı çıkma yasağının süresini uzatmama ve cumartesi gününden itibaren kısmi yasaklamaya geçme kararı aldı.
BAE ve Dubai Emirliği genelinde, bugün (Çarşamba) itibariyle 06.00 ila 23.00 saatleri arasında ekonomik faaliyetlerin yeniden başlayacağı duyuruldu. Duyuruda, kurumların ve bireylerin kamu güvenliğini sağlamak amacıyla gerekli önleyici tedbirlere ve talimatlara uymaları gerektiği vurgulandı.
Umman Sultanlığı da hızla yeni normale uyum aşamasına geçen bir başka Körfez ülkesi oldu. Körfez Sağlık Konseyi Halk Sağlığı Direktörü Dr. Ahmed el-Ammar yaptığı açıklamada, Umman Sultanlığı'nın ‘sürü bağışıklığı’ ifadesini ‘toplum bağışıklığı’ olarak değiştirdiğini ve bunun yeni normal hayata uyum için daha umutlu beklentilere işaret ettiğini söyledi.
Körfez devletleri, genel olarak, geniş planlarla salgınla mücadele etme mekanizmalarını yoğunlaştırdı ve bunun için milyarlarca dolar harcadı. Bu konuda öne plana çıkan ise Suudi Arabistan oldu. Suudi Arabistan koronavirüs salgınıyla ve etkileriyle mücadele için 30 milyar doları aşkın harcama yaptı.
Birleşmiş Milletler (BM) Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) iki ay önce dünyadaki bazı ülkelerin koronavirüs salgını nedeniyle Nisan ve Mayıs aylarında gıda kıtlığı yaşayabileceği konusunda uyarırken Körfez ülkeleri, koronavirüs salgınının getirebileceği en küçük gıda kriziyle bile mücadele etme ve bu konuda gerekli önlemleri alma açısından hazırlıklıydılar. Bu da başarılarının göstergesiydi.
Koronavirüs vakalarının hızlı artması ve yüksek rakamların kaydedilmesiyle Körfez ülkeleri herhangi bir gıda krizi olasılığına karşı gerekli tüm hazırlıklarını yaptı ve hiçbiri gıda tedariki sıkıntısı çekmedi. Aksine teknolojik uygulamalarla karantina uygulanan şehirlerde gıda erişimi daha da kolaylaştırıldı.