İnternet kafeler ve elektronik oyun salonları 1 Temmuz'da açılacak

İnternet kafeler ve elektronik oyun salonları 1 Temmuz'da açılacak
TT

İnternet kafeler ve elektronik oyun salonları 1 Temmuz'da açılacak

İnternet kafeler ve elektronik oyun salonları 1 Temmuz'da açılacak

İçişleri Bakanlığı, 81 il valiliğine “İnternet Kafeleri, Salonları ve Elektronik Oyun Yerleri” konulu genelge gönderdi. Genelgede 17 Mart tarihinde faaliyetleri durdurulmasına karar verilen internet kafeleri, salonları ve elektronik oyun yerlerinin belirtilen tedbirlerin alınması kaydıyla 1 Temmuz tarihinden itibaren faaliyetlerine başlayabileceği belirtildi.
İçişleri Bakanlığı tarafından gönderilen genelgede, korona virüs (Covid-19) salgınının görüldüğü andan itibaren Sağlık Bakanlığı ve Koronavirüs Bilim Kurulunun önerileri, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın talimatları doğrultusunda salgının/bulaşmanın toplum sağlığı ve kamu düzeni açısından oluşturduğu riski yönetme, sosyal izolasyonu temin, güvenli mesafeyi koruma ve yayılım hızını kontrol altında tutma amacıyla birçok tedbir kararı alınarak uygulamaya geçirildiği anımsatıldı. Kontrollü sosyal hayat döneminde salgınla mücadelede uyulması gereken temel esaslar olan temizlik, maske ve mesafe şartlarının yanı sıra her faaliyet, iş kolu veya mekan için alınması gereken tedbirlerin Koronavirüs Bilim Kurulunun önerileri doğrultusunda ilgili bakanlıklarca kararlaştırıldığı ifade edilen genelgede, 17 Mart tarihinden itibaren faaliyetlerinin durdurulmasına karar verilen internet kafeleri/salonları ile elektronik oyun yerlerinin kontrollü sosyal hayat döneminde hangi koşullara bağlı olarak faaliyet gösterebileceklerinin Koronavirüs Bilim Kurulu tarafından tespit edilerek İçişleri Bakanlığına bildirildiği kaydedildi.
İlgili bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşlarıyla yapılan görüşmeler ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan‘ın talimatları doğrultusunda internet kafeleri/salonları ve elektronik oyun yerlerinin faaliyetlerine izin veren mevzuat hükümleri (İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik vb.) ile iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin tedbirlere ilave olarak genelgede belirtilen tedbirlerin alınması kaydıyla 1 Temmuz tarihinden itibaren faaliyetlerine başlayabilecek.

İnternet kafe ve elektronik oyun yerlerinin alması gereken genel esaslar şu şekilde belirtildi:
"İş yerlerinin işletmecileri temizlik, maske, mesafe önlemleri başta olmak üzere bu genelgede yer alan ve Koronavirüs Bilim Kurulu tarafından belirlenen kurallarla ilgili tedbirleri eksiksiz şekilde almakla yükümlü olacak. Bu çerçevede işletmeciler tarafından, genel kullanım alanlarına ve oturum düzenine ilişkin mesafe planı hazırlanacak, internet kafeleri/salonları ve elektronik oyun yerlerinin müşteri kapasitesi mesafe kuralına göre belirlenecek, kapasite bilgisi işletmenin girişinde görülebilir bir yere asılacak ve bu kapasiteye uygun sayıda müşteri kabul edilecek. Temizlik, maske ve mesafe kuralları ile uyulması gereken diğer kurallara ilişkin bilgilendirme afişleri internet kafeleri/salonları ve elektronik oyun yerlerinin girişlerine ve içerisinde uygun yerlere asılacak. İnternet kafeleri/salonları ve elektronik oyun yerleri içerisinde aynı anda bulunabilecek kişi sayısına ilişkin planlama (çalışan ve müşteriler dâhil edilerek hesaplanacak şekilde) kişi başına 4 metrekareden az olmayacak şekilde yapılacak. Aynı anda içeride bulunacak kişiler ve masalar/üniteler arasında en az 1 metre mesafe kuralına uyulacak, bu mesafe yer işaretleriyle belirlenecek. Tek ünitede iki ve daha fazla kişiyle oynanan oyunlarda her bir kişi arasında en az 1 metre mesafe olacak. Masa/üniteler arasında şeffaf branda, cam bölme, ahşap kenarlık gibi unsurlarla teması azaltıcı tedbirler alınacak. İnternet kafeleri/salonları ve elektronik oyun yerlerine maskesiz müşteri ya da çalışan alınmayacaktır. İçeride bulunulan süre boyunca da maske takmaya devam edilecek. Kullanılmış maskeler kapaklı çöp kutusuna atılacak ve düzenli olarak boşaltılacak. Bahse konu işyerlerinin içerisinde kontrolsüz şekilde kalabalık oluşmasını engellemek için giriş kapısında tedbir alınacak. Bu kapsamda, dış kapıya içeriye girilmesini engelleyecek basit bir uyarıcı/engelleyici (kapının her iki tarafından tutturularak asılabilecek basit bir kırmızı renkli kordon ya da şerit vb.) konulacak. İçeride ortak kullanım amacıyla gazete, dergi vb. bulundurulmayacak. Müşterilerden tercihen temassız ödeme yapmaları istenecek. Ödeme terminali (POS cihazı) sık sık yüzde 70'lik alkol ile temizlenecek. Müşterilere kartla temassız ödeme yapabilecekleri hatırlatılarak mümkün olduğunca nakit ödemeden kaçınılması sağlanacak, müşterilerin temas ettiği/edeceği ödeme terminali (POS cihazı vb.) her müşteriden sonra mutlaka yüzde 70'lik alkol ile temizlenecek/dezenfekte edilecek. Masa/sandalyeler, bilgisayar ekranı, klavye ve mouse, oyun konsolu vb. ekipman ve malzemeler her müşteri kullanımından sonra yüzde 70'lik alkolle silinecek. Yiyecek/içecek servisi işletme personeli tarafından mesafe kuralına uygun olarak yapılacak olup kişilerin yiyecek ve içeceklerini kendilerinin almasına müsaade edilmeyecek. Çay/kahve ve diğer içeceklerin servisinde tek kullanımlık malzemeler kullanılacak. İnternet kafeleri/salonları ve elektronik oyun yerlerinde bulunan mutfak, çay ocağı ve servis alanları, Bakanlığımızın 30.05.2020 tarihli ve 8556 sayılı genelgesi hükümlerine ve Covid-19 kapsamında Sağlık Bakanlığı Koronavirüs Bilim Kurulu tarafından kafe ve restoranlar için hazırlanan kurallara göre düzenlenecek."

Genelgede "Personele Yönelik Önlemler" başlığı altında ise personellerin alması gereken önlemler şöyle aktarıldı:
"Personelin Covid-19'un bulaşma yolları ve korunma önlemleri hususunda bilgilenmesi sağlanacak. Personelin giriş/çıkışlarında vücut ısısı ölçümleri termal sensörlerle ya da temassız ateş ölçerlerle yapılacak ve bu veriler günlük olarak kayıt altına alınacak ve asgari 14 gün süreyle saklanacak. Personel, kendisinde veya birlikte yaşadığı kişilerde Covid-19 semptomlarını görmesi halinde bu durumu vakit kaybetmeksizin işletme yöneticisine bildirecek. Ateş, öksürük, burun akıntısı, solunum sıkıntısı belirtileri olan personel, tıbbi maske takılarak Covid-19 yönünden değerlendirilmek üzere sağlık kurumuna yönlendirilecek. Covid-19 tanısı alan ve temaslısı personel il/ilçe sağlık müdürlüğü tarafından Sağlık Bakanlığı Covid-19 Rehberindeki kurallara göre yönetilecek. Personelin tümü kuralına uygun maske takacak, maske nemlendikçe ya da kirlendikçe değiştirilecek, değiştirilmesi öncesinde ve sonrasında el antiseptiği veya en az yüzde 70'lik alkol içeren kolonya kullanacak. Personelin el hijyenine dikkat etmesi sağlanacak ve bu konuda personel sürekli uyarılacak. Personelin iş kıyafetleri günlük olarak değiştirilecek. Bu iş yerlerindeki personelden temizlik yapan ve bulaşık yıkayan haricindeki çalışanlar (sahte güven hissi uyandırmamak adına) eldiven kullanmayacak. Dinlenme alanlarında da personel arasında en az 1 metrelik mesafe korunacak ve maske takılacak."

"Müşterilere Yönelik Önlemler" başlığı altında ise müşterilerin alması gereken tedbirler şöyle sıralandı:
"İçeriye girmeden görünür bir yere asılmış olan içeride uyulması beklenen kuralları açıklayan bilgilendirme okunacak ve belirtilen kurallara uyulacak. Müşterilerin girişlerde mutlaka ateş ölçümleri yapılacak, vücut ısısı 38 dereceden yüksek olan kişilerin en yakın sağlık kuruluşuna yönlendirilmesi sağlanacak.Ateş ölçen personel/sorumlu tıbbi maske ve yüz koruyucu kullanacaktır. Ateş, öksürük, burun akıntısı, solunum sıkıntısı belirtileri olan, Covid-19 vakası veya temaslısı kişiler internet kafeleri/salonları ve elektronik oyun yerlerine alınmayacak. Müşterilerin diğer müşteriler ve çalışanlar ile aralarındaki en az 1 metre mesafeyi korumaları hususunda uyarılması sağlanacak. İnternet kafeleri/salonları ve elektronik oyun yerlerine girmeden önce ağız ve burnu tamamen kapatacak şekilde kuralına uygun maske takılacaktır. İnternet kafe sahiplerince girişlerde yeterli miktarda maske bulundurulacak, maskesiz müşterilere girişte maske dağıtılacaktır. İçeride maske çıkarılmayacak. İnternet kafeleri/salonları ve elektronik oyun yerlerine girerken el antiseptiği veya en az yüzde 70'lik alkol içeren kolonya kullanılacak."

1 Temmuz'da yeniden hizmet vermeye başlayacak olan internet kafeler/salonları ve elektronik oyun yerlerinde alınacak "Temizlik ve Hijyen" esaslarına ilişkin de genelgede şu ifadelere yer verildi:
"İnternet kafeleri/salonları ve elektronik oyun yerlerinde her gün düzenli olarak temizlik yapılacak. Sık kullanılan alan ve malzemeler daha sık temizlenecek. Yer ve yüzeylerin temizliğinde nemli silme-paspaslama tercih edilecektir. Toz çıkaran fırça ile süpürme işlemlerinden kaçınılacak. Bu iş yerlerinin temizliğinde özellikle sık dokunulan yüzeylerin (bilgisayar klavyeleri, mouselar, oyun konsolları, kapı kolları, telefon ahizeleri, masa yüzeyleri gibi) temizliğine dikkat edilecek. Bu amaçla, su ve deterjanla temizlik sonrası dezenfeksiyon için 1/100 sulandırılmış (5 litre suya yarım küçük çay bardağı) çamaşır suyu (Sodyum hipoklorit Cas No: 7681-52-9) kullanılacak. Klor bileşiklerinin uygun olmadığı yazar kasa, bilgisayar klavyeleri, telefon ve diğer cihaz yüzeyleri yüzde 70'lik alkolle silinerek dezenfeksiyon sağlanacak. Yüzey temizliği ve dezenfeksiyonu için virüslere etkinliği gösterilmiş etken maddeleri içeren ve Sağlık Bakanlığı tarafından verilen ‘Biyosidal Ürün Ruhsatı' bulunan yüzey dezenfektanları kullanılabilecek. Temizlik bezleri kullanım alanına göre ayrılacak ve her kullanım sonrası uygun şekilde temizlenecek. Yıkanabilen, tekrar kullanılan temizlik malzemelerinin en az 60oC'da yıkanması sağlanacak. Tuvaletlere el yıkama ile ilgili afişler asılacak. Tuvaletlere tuvalet kâğıdı ve tek kullanımlık kâğıt havlu konulacaktır. Hava ile el kurutma cihazları çalıştırılmayacak. Tuvaletlerde sıvı sabun bulundurulacak ve devamlılığı sağlanacak. Tuvaletlerdeki bataryalar ve sabunluklar mümkünse fotoselli olacak. Tuvalet dezenfeksiyonu için 1/10 sulandırılmış çamaşır suyu (Sodyum hipoklorit Cas No: 7681-52-9) kullanılacak. Temizlik yapan personelin tıbbi maske ve eldiven kullanması sağlanacaktır. Temizlik sonrasında personel maske ve eldivenlerini çıkarıp çöp kutusuna atacak, ellerini en az 20 saniye boyunca su ve sabunla yıkayacak. Merkezi havalandırma sistemleri bulunan iş yerlerinin havalandırması doğal hava sirkülasyonunu sağlayacak şekilde düzenlenecek, havalandırma sistemlerinin bakımı ve filtre değişimleri üretici firma önerileri doğrultusunda yapılacak. Klima ve vantilatör kullanılması halinde Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanan 'Salgın Yönetimi ve Çalışma Rehberi'nde yer alan 'Covid-19 Kapsamında Klima/İklimlendirme Sistemlerinde Alınacak Önlemler'e uygun hareket edilecek. İnternet kafeleri/salonları ve elektronik oyun yerlerinin kapı ve pencereleri açılarak yeterli hava dolaşımı sağlanacak şekilde sık havalandırılması sağlanacak."
Genelgede alışveriş merkezleri içerisinde bulunan elektronik oyun merkezlerinin de (kaydırak, salıncak, kum/top havuzu vb. çocuk oyun alanları hariç) bu genelgede belirtilen usul ve esaslar dahilinde hizmet verebileceği belirtilirken, bu kapsamda valilik ve kaymakamlıklarca internet kafeleri/salonları ve elektronik oyun yerlerinin faaliyetlerini belirtilen kurallara göre sürdürmeleri için Umumi Hıfzıssıhha Kanunu'nun 27 ve 72'nci maddeleri uyarınca gerekli kararların alınacağı kaydedildi. İl/İlçe Umumi Hıfzıssıhha Kurulları kararları doğrultusunda faaliyete başlayacak olan internet kafeler/salonlar ve elektronik oyun yerlerinin ayda en az iki kere denetlenerek, uygulamanın belirtilen çerçevede eksiksiz bir şekilde yerine getirilmesinin sağlanacağı vurgulandı. Tedbirlere uymayanlarla ilgili Umumi Hıfzıssıhha Kanunu'nun 282'nci maddesi gereğince idari para cezası verileceği belirtilen genelgede, aykırılığın durumuna göre Kanun'un ilgili maddeleri gereğince işlem yapılacağı aktarıldı. Konusu suç teşkil eden davranışlara ise Türk Ceza Kanunu'nun 195‘inci maddesi kapsamında gerekli adli işlemlerin başlatılacağı bildirildi.



İran Cumhurbaşkanı: ABD ile görüşmeler ‘ileriye doğru bir adım’

Tahran’daki bir meydanda bulunan binanın üzerinde yer alan ABD karşıtı afişin önünden geçen İranlılar
Tahran’daki bir meydanda bulunan binanın üzerinde yer alan ABD karşıtı afişin önünden geçen İranlılar
TT

İran Cumhurbaşkanı: ABD ile görüşmeler ‘ileriye doğru bir adım’

Tahran’daki bir meydanda bulunan binanın üzerinde yer alan ABD karşıtı afişin önünden geçen İranlılar
Tahran’daki bir meydanda bulunan binanın üzerinde yer alan ABD karşıtı afişin önünden geçen İranlılar

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan bugün yaptığı açıklamada, cuma günü ABD ile gerçekleştirilen görüşmelerin ‘ileriye doğru bir adım’ olduğunu belirtti. Pezeşkiyan, Tahran’ın herhangi bir tehdide tolerans göstermeyeceğini vurguladı. Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise ülkesinin uranyum zenginleştirme konusundaki kararlılığını yineleyerek, Tahran’ın ABD’nin müzakereleri sürdürme konusundaki ciddiyetine ilişkin ‘şüpheleri’ olduğunu açıkladı.

Pezeşkiyan, X platformunda yaptığı paylaşımda, “Bölgedeki dost ülkelerin yürüttüğü takip çabaları sayesinde gerçekleşen İran-ABD görüşmeleri, ileriye doğru bir adım teşkil etti” ifadesini kullandı.

Pezeşkiyan, görüşmelerin her zaman barışçıl çözümler bulma stratejisinin bir parçası olduğunu belirterek, nükleer konusundaki yaklaşımlarının Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması’nda açıkça yer alan haklara dayandığını söyledi. Pezeşkiyan, İran halkının her zaman saygıya saygıyla karşılık verdiğini ancak güç diline hiçbir şekilde tolerans göstermediğini kaydetti.

Arakçi bugün yaptığı açıklamada, Tahran’ın uranyum zenginleştirme konusunda kararlı olduğunu ve savaşla tehdit edilse dahi bu tutumundan geri adım atmayacağını söyledi. Arakçi, hiçbir tarafın İran’a ne yapması gerektiğini dikte etme hakkına sahip olmadığını vurguladı.

Arakçi, Tahran’da düzenlenen Ulusal Dış Politika ve Dış İlişkiler Tarihi Konferansı’nda yaptığı konuşmada, “Görüşmeler, İran’ın haklarına saygı duyulup bu haklar tanındığında sonuç verir. Tahran dayatmaları kabul etmez” dedi.

Arakçi, hiçbir tarafın İran’dan uranyum zenginleştirmeyi sıfırlamasını talep etme hakkı olmadığını belirterek, buna karşın Tahran’ın nükleer programına ilişkin her türlü soruya yanıt vermeye hazır olduğunu ifade etti.

Diplomasi ve müzakerelerin temel yol olduğunu belirten Arakçi, “İran hiçbir dayatmayı kabul etmez. Çözümün tek yolu müzakerelerdir. İran’ın hakları sabittir. Bugün hedefimiz, İran halkının çıkarlarını korumaktır” diye konuştu.

Arakçi, bazı taraflarda ‘bize saldırdıklarında teslim olacağımız’ yönünde bir kanaat bulunduğunu belirterek, “Bu asla gerçekleşmez. Biz diplomasinin de savaşın da (her ne kadar savaşı istemesek de) ehliyiz” uyarısında bulundu.

Arakçi, daha sonra düzenlenen bir basın toplantısında, “Karşı tarafın uranyum zenginleştirme konusunu kabul etmesi gerektiğini, bunun müzakerelerin temeli olduğunu” söyledi. Arakçi, görüşmelerin devamının ‘karşı tarafın ciddiyetine bağlı’ olduğunu belirterek, Tahran’ın barışçıl nükleer enerji hakkından asla geri adım atmayacağını vurguladı.

Arakçi, “İran’a yeni yaptırımların uygulanması ve bazı askerî hamleler, karşı tarafın ciddiyeti ve gerçek müzakerelere hazır olup olmadığı konusunda şüpheler uyandırıyor” dedi. Ayrıca, Tahran’ın ‘tüm göstergeleri değerlendireceğini ve müzakerelerin sürdürülüp sürdürülmeyeceğine karar vereceğini’ ifade etti.

Arakçi, karşı tarafla dolaylı görüşmelerin olumlu sonuç elde etmeye engel teşkil etmediğini belirterek, müzakerelerin yalnızca nükleer dosya çerçevesinde yürütüleceğini, İran’ın füze programının hiçbir zaman görüşmelerin ana konusu olmadığını söyledi.

Yeni müzakere turunun tarihi henüz belirlenmedi; bu konuda Umman Dışişleri Bakanı ile istişare edileceği kaydedildi.

İran ve ABD, cuma günü Umman’da nükleer görüşmeler gerçekleştirdi. Arakçi, bu önemli müzakerelerin başarısızlığının Ortadoğu'da yeni bir savaşı tetikleyebileceğine dair endişelerin artması üzerine, görüşmelerin iyi bir başlangıç olduğunu ve devam edeceğini söyledi.

Arakçi, Umman’ın başkenti Maskat’ta yapılan görüşmelerin ardından, “Tehditlerden ve baskılardan vazgeçilmesi, herhangi bir diyalog için şarttır. Tahran yalnızca kendi nükleer konusunu görüşür… ABD ile başka bir konuyu tartışmayacağız” dedi.

Taraflar, uzun süredir devam eden Tahran-Batı nükleer anlaşmazlığının çözümü için diplomasiyi yeni bir şansa kavuşturma konusunda istekli olduklarını ifade ederken, ABD Dışişleri Bakanı Marko Rubio, çarşamba günü yaptığı açıklamada, Washington’un görüşmelerin nükleer programın yanı sıra balistik füze programı, İran’ın bölgede silahlı gruplara verdiği destek ve ‘kendi halkıyla ilişkisi’ konularını da kapsamasını istediğini söyledi.

İranlı yetkililer ise defalarca, bölgedeki en büyük füze stoklarından birine sahip olan ülkenin füze konusunu müzakerelerde gündeme getirmeyeceklerini belirtti. Daha önce, Tahran’ın uranyum zenginleştirme hakkının tanınmasını talep ettiği açıklanmıştı.

Washington açısından ise İran içinde yürütülen uranyum zenginleştirme faaliyetleri, potansiyel olarak nükleer silah üretimine yol açabilecek bir süreç olarak görülüyor. Tahran ise uzun süredir nükleer yakıtın silah amaçlı kullanılmasına dair herhangi bir niyetinin bulunmadığını yineliyor.


Moskova’nın Güney Kafkasya'daki duruma ilişkin tavrında değişiklik

Beyaz Saray'da Bakü ve Erivan arasında imzalanan anlaşma sırasında ABD Başkanı Donald Trump, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan objektiflere imzalarını gösterirken (AFP)
Beyaz Saray'da Bakü ve Erivan arasında imzalanan anlaşma sırasında ABD Başkanı Donald Trump, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan objektiflere imzalarını gösterirken (AFP)
TT

Moskova’nın Güney Kafkasya'daki duruma ilişkin tavrında değişiklik

Beyaz Saray'da Bakü ve Erivan arasında imzalanan anlaşma sırasında ABD Başkanı Donald Trump, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan objektiflere imzalarını gösterirken (AFP)
Beyaz Saray'da Bakü ve Erivan arasında imzalanan anlaşma sırasında ABD Başkanı Donald Trump, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan objektiflere imzalarını gösterirken (AFP)

Rusya’nın Ermenistan Büyükelçisi Sergey Kuperskin, Rusya’nın Ermenistan ile ABD arasındaki ‘Trump'ın Uluslararası Barış ve Refah Yolu’ projesini yakından takip ettiğini ve bu girişime katılma olasılığını görüşmeye hazır olduğunu açıkladı.

Bu açıklama, yüzyıllardır Moskova'nın hayati etki alanı ve Rusya'nın zayıf noktası olarak kabul edilen Güney Kafkasya bölgesinde artan Amerikan faaliyetlerine ilişkin Rusya'nın tutumunda bir değişiklik olduğunu gösterdi. Bu bölge, defalarca dalgalanmalara ve Rusya'nın etkisine yönelik tehditlere tanık oldu.

edrft
Ermenistan ve Azerbaycan arasında anlaşmanın imzalanmasının ardından Beyaz Saray'da Donald Trump, İlham Aliyev ve Nikol Paşinyan tokalaşırken, 8 Ağustos 2025 (Reuters)

Azerbaycan'ı güney Ermenistan üzerinden Nahçıvan bölgesine (Ermenistan'ın adlandırmasına göre Nahichevan) bağlayan tartışmalı ‘Zengazur Koridoru’ kara projesine atıfta bulunan Kuperskin, ülkesinin ‘projeyle ilgili gelişmeleri takip ettiğini ve diğer hususların yanı sıra, Ermenistan Cumhuriyeti'ndeki demiryolu sektörünün bakımı ve geliştirilmesinde Rusya ile Ermenistan arasındaki yakın işbirliğini de dikkate alarak, müzakerelere katılmaya ve bu girişime katılma olasılığını görüşmeye hazır olduğunu’ söyledi.

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov daha önce bu konuyu belirsiz ifadelerle ele almıştı. Lavrov, “Bu projenin somut pratik detayları henüz şekillenmeye başladı ve projenin başlatılması biraz zaman alacak” dedi.

tvrfv
Soldan sağa: Azerbaycan, Kazakistan, Rusya, Beyaz Rusya, Özbekistan, Tacikistan ve Ermenistan liderleri 10 Ekim'de Duşanbe'deki BDT zirvesinin yapıldığı binaya doğru ilerlerken (EPA)

Rusya Dışişleri Bakanlığı Enformasyon ve Basın Dairesi Başkanı Mariya Zaharova da Rusya'nın, Rusya Demiryollarının benzersiz uzmanlığından yararlanmak da dahil olmak üzere, projeye katılım seçeneklerini araştırmaya hazır olduğunu duyurdu.

Moskova, geçtiğimiz yıl ağustos ayında Washington'da Ermenistan ve Azerbaycan arasında varılan anlaşmanın bazı ayrıntılarına ilişkin çekincelerini daha önce dile getirmişti. Bakü ve Erivan arasındaki barış çabalarından duydukları memnuniyeti dile getiren Rus yetkililer, ABD'ye bölgede doğrudan varlık gösterme hakkı verilmesine ilişkin ayrıntılara açıkça memnuniyetsizliklerini ifade ettiler.

Azerbaycan ve Ermenistan tarafları, ABD'nin himayesinde düzenlenen ve onlarca yıldır taraflar arasında doğrudan arabuluculuk yapan Moskova'nın davet edilmediği bir toplantıda, barış ve on yıllardır süren çatışmanın sona ermesi için bir ön anlaşma imzaladı. İki ülke arasında barışın tesis edilmesi ve ilişkilerin güçlendirilmesine ilişkin anlaşma, Azerbaycan ile Ermenistan üzerinden Nahçıvan Özerk Bölgesi'ni birbirine bağlayan bir koridorun oluşturulmasına ilişkin bir madde içeriyordu. Bu konu, iki ülke arasında önemli bir anlaşmazlık noktasıydı.

dcfgtyhu
Dağlık Karabağ'daki Azerbaycan kontrol noktası, Ağustos 2023 (AFP)

Erivan, ‘Trump'ın Uluslararası Barış ve Refah Yolu’ olarak adlandırılan koridorun kurulması için ABD ve üçüncü taraflarla iş birliği yapmayı kabul etti. Bu gelişme, özellikle projeyi uygulamak için Amerikan şirketlerinin davet edilmesi konusundaki tartışmaların artmasıyla, Rusya ve İran’ın bölgedeki çıkarlarına doğrudan bir tehdit oluşturdu ve ABD’nin uzun vadeli ekonomik, ticari ve güvenlik varlığının kurulması anlamına geliyordu. Moskova, Washington'u doğrudan eleştirmekten kaçınırken, bazı yetkililer sadece dolaylı olarak memnuniyetsizliklerini dile getirdiler. İran ise, bu koridorun kendisini Kafkasya'dan izole edeceği ve sınırlarına yabancı bir varlık getireceği endişesiyle, koridorun kurulmasına şiddetle karşı çıktı.

Birkaç gün önce, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Ermenistan Dışişleri Bakanı Ararat Mirzoyan ile yaptığı görüşmede, Erivan'ın Washington'a kendi topraklarındaki koridorda bir pay vereceğini doğruladı. ABD Dışişleri Bakanlığı, yüzde 74'ü ABD'ye ait olacak şekilde, bu arazide demiryolu ve karayolu altyapısının inşasından sorumlu olacak bir şirket kurulacağını açıkladı. Dışişleri Bakanlığı'nın çerçeve metninde belirtildiği üzere, projenin ABD'nin yatırımlarına ve ‘kritik ve nadir minerallere’ ABD pazarına erişimine olanak sağlaması bekleniyor. Rubio, toplantı sırasında “Anlaşma, egemenlik ve toprak bütünlüğünden ödün vermeden ekonomik faaliyete ve refaha nasıl açılabileceğimizi gösteren, dünya için bir model olacak” dedi. “Bu, Ermenistan için, ABD için ve ilgili herkes için iyi olacak” diye ekleyen Rubio, Trump yönetiminin artık ‘anlaşmayı uygulamak için’ çalışacağını vurguladı.

sdfrgth
Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan (sağda), Erivan'da İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile yaptığı görüşmede imzalanan anlaşma belgelerini değiş-tokuş ederken (EPA)

Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan ise Azerbaycan'ı Nahçıvan'a bağlayan koridorun güvenliğinin ‘üçüncü bir ülke değil, Ermenistan tarafından’ garanti edileceğini vurguladı.

Rusya'nın projeye ilişkin tutumundaki gelişme ve projeye katılma isteği konusunda görüşmelerin başlamasına, Moskova'nın Avrupa ile daha geniş bir iş birliğine yönelmeden önce Rusya'nın yakın müttefiki olan Ermenistan'a gönderilen mesajlar eşlik etti.

Bakan Lavrov, birkaç gün önce Ermenistan Ulusal Meclisi Başkanı Alen Simonyan ile yaptığı görüşmede şunları söyledi:

"Ermenistan'ın, Avrupa Birliği (AB) ve Avrupa Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO) üyelerinin Rusya'ya stratejik bir yenilgi yaşatmak amacıyla açıkça savaş ilan ettiği bu durumun arkasındaki nedenleri tam olarak anladığını, şüphe ve hatta yalanlar saçan bir anlatının iki ülkemizin kamuoyunu domine etmemesini içtenlikle umuyorum.”

Ülkesinin ‘hiçbir ortağının herhangi bir yönde dış ilişkiler geliştirmesine asla itiraz etmediğini’ vurgulayan Lavrov, ancak Rusya’nın AB’deki muhataplarının, söz konusu ülkeyi sürekli olarak ‘ya bizimle ya da onlarla’ şeklindeki iki seçenek arasında seçim yapmaya zorladığını belirtti.


Netanyahu, İran ile müzakereleri görüşmek üzere çarşamba günü Washington'da Trump ile bir araya gelecek

Trump ve Netanyahu'nun Washington'da gerçekleşen daha önceki bir görüşmeden (Reuters)
Trump ve Netanyahu'nun Washington'da gerçekleşen daha önceki bir görüşmeden (Reuters)
TT

Netanyahu, İran ile müzakereleri görüşmek üzere çarşamba günü Washington'da Trump ile bir araya gelecek

Trump ve Netanyahu'nun Washington'da gerçekleşen daha önceki bir görüşmeden (Reuters)
Trump ve Netanyahu'nun Washington'da gerçekleşen daha önceki bir görüşmeden (Reuters)

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun ofisinden dün yapılan açıklamada, Netanyahu'nun çarşamba günü Washington'da ABD Başkanı Donald Trump ile bir araya gelerek İran ile müzakereleri görüşeceği bildirildi.

Reuters'ın aktardığı açıklamada, Netanyahu'nun ‘(İran ile) yapılacak herhangi bir müzakerede balistik füzelerin sınırlandırılması ve İran'ın bölgedeki vekillerine verilen desteğin durdurulmasının yer alması gerektiğine inandığı’ belirtildi.

Reuters'a göre çarşamba gün  yapılacak görüşme, ABD Başkanı Trump’ın geçtiğimiz yıl ocak ayında göreve dönmesinden bu yana Netanyahu ile Trump arasında yapılacak yedinci görüşme olacak. Öt yandan İsrail basınına göre Netanyahu, Trump'a İsrail'in İran'ın nükleer programını tamamen yok etme kararlılığını vurgulayacak.

İran ile ABD arasında geçtiğimiz cuma günü Umman'da nükleer dosyasına ilişkin görüşmeler gerçekleştirdi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, bu önemli müzakerelerin başarısızlığının Ortadoğu'da yeni bir savaşı tetikleyebileceği yönündeki endişelerin artması üzerine, görüşmelerin iyi bir başlangıç olduğunu ve devam edeceğini söyledi. Ancak Umman'ın başkenti Maskat'ta yapılan görüşmelerin ardından, ‘tehditlerin ve baskının kaldırılması herhangi bir diyalogun başlaması için şart’ olduğunu vurgulayan Arakçi, “(Tahran) sadece nükleer meselesini görüşecek... ABD ile başka hiçbir konuyu görüşmeyeceğiz” dedi.

Öte yandan her iki taraf da Tahran ile Batı arasında uzun süredir devam eden nükleer anlaşmazlığı çözmek için diplomasiye yeni bir şans vermeyi kabul ettiklerini belirtti. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, geçtiğimiz çarşamba günü yaptığı açıklamada, Washington'ın müzakerelerin İran'ın nükleer programı, balistik füze programı ve bölgedeki silahlı gruplara verdiği desteğin yanı sıra ‘kendi halkına davranış biçimini’ de kapsaması istediğini söyledi.

İranlı yetkililer, bölgedeki en büyük füze programlarından biri olan İran'ın füze programını tartışmayacaklarını defalarca kez belirtmiş ve Tahran'ın uranyum zenginleştirme hakkının tanınmasını istediğini söylemişlerdi.

Diğer taraftan Washington’a göre nükleer bombaya giden potansiyel bir yol olan İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetleri kırmızı çizgiyi oluşturuyor. Tahran ise uzun süredir nükleer yakıtı silah amaçlı kullanma niyetinde olmadığını vurguluyor.