Koronavirüs ABD Bağımsızlık Gününü’nü tehdit ediyor

Trump görüşmelerinde ve toplantılarında maske takmayı ısrarla reddediyor (AFP)
Trump görüşmelerinde ve toplantılarında maske takmayı ısrarla reddediyor (AFP)
TT

Koronavirüs ABD Bağımsızlık Gününü’nü tehdit ediyor

Trump görüşmelerinde ve toplantılarında maske takmayı ısrarla reddediyor (AFP)
Trump görüşmelerinde ve toplantılarında maske takmayı ısrarla reddediyor (AFP)

ABD Salgın Hastalıkları Kontrol ve Önleme Merkezi’ndeki (CDC) sağlık uzmanları ve yetkilileri, 4 Temmuz ABD Bağımsızlık Günü kutlamaları sebebiyle koronavirüs (Kovid-19) vakalarında eşi görülmemiş bir artış yaşanabileceğine dair uyarıda bulunarak ABDlilerin sahillere gidip grup halinde toplanmasının bir felakete yol açabileceğine dikkat çektiler.
Sağlık yetkilileri koronavirüs (Kovid-19) vakalarındaki artış karşısında “hayal kırıklıklarını” dile getirerek vaka sayılarının hızlı bir şekilde artmasıyla birlikte salgını kontrol altına almanın şu an daha da zorlaştığına işaret ettiler.
Johns Hopkins Üniversitesi’nin istatistiklerine göre dün sabah itibariyle ABD’de kaydedilen toplam vaka sayısı 2 milyon 636 bine, ölü sayısı ise 127 bine ulaştı. Ulusal Alerji ve Bulaşıcı Hastalıklar Enstitüsü Başkanı Anthony Fauci salı günü kongre önünde ifade verirken şu anki rotanın ve vaka sayılarındaki büyük artışın ABD’nin tehlikeli bir yöne doğru gittiğinin habercisi olduğuna karşı uyarıda bulundu. Fauci insanların maske takmadan kalabalık ortamlarda bulunmaya ve eyaletlerin yeniden açılmaya ilişkin yönlendirici ilkeleri göz ardı etmeye devam etmesi halinde, günlük vaka sayısının 100 bine ulaşmasını beklediklerini duyurdu.
37’den fazla eyalette vaka sayılarında artış yaşandı ve bu da salgının kontrolden çıktığına ilişkin endişelerin artmasına yol açtı. 19 eyalet ekonomik faaliyetleri, ibadethaneleri, sinemaları, tiyatroları ve spor salonlarını yeniden açma aşamalarını erteledi. Buna ek olarak diğer birkaç eyalet, daha önce açılmış olan bazı plajları tekrar kapatma ve özellikle Bağımsızlık Günü tatili için yapılan hazırlıklardan dolayı insanların gittikçe kalabalıklaştığı yerlerdeki kısıtlamaları artırma kararı aldı.
Sağlık uzmanları ABD’lilerin 4 Temmuz Bağımsızlık Bayramı’nda kalabalık organizasyonlar yapma, havai fişek patlatma, kostümler giyme, parklarda ve sahillerde barbekü partisi verme ve piknik yapma gibi özel adetleri olduğu için bu tatilin virüsün büyük oranda yayılmasına ve vaka sayılarının benzeri görülmemiş bir şekilde yükselmesine zemin hazırlayacağına ilişkin oldukça endişeli olduklarını dile getirdiler.
CDC Direktörü Robert R. Redfield yaptığı açıklamada Bağımsızlık- Bayramı’nda güvenlik talimatlarına uyulması, maske takılması ve sosyal mesafe kurallarına riayet edilmesi gerektiğinin altını çizdi. Florida, Teksas ve Kaliforniya gibi eyaletlerde vaka sayılarında büyük bir artış görülmesi, özellikle de hastanelerdeki kapasitenin doluluk oranına ulaşması, valilerin karantina önlemlerinin yeniden uygulanmasına ilişkin müzakerelerde bulunmasına yol açtı. Diğer eyaletler tarafından kamuya açık alanlarda maske takılmasına zorunluluk getirildi ve maske takmayanlara 50 ila 500 dolar arasında para cezası verilmesine karar verilerek araba sürerken emniyet kemeri takmayan kişiler ile maske takmayanlar arasında bir benzetme yapıldı. Miami Belediye Başkanı Francis X. Suarez konuya ilişkin yaptığı açıklamada “Arabanızda emniyet kemeri takarsanız bir kaza geçirmeniz durumunda ciddi bir şekilde yaralanmanızı engeller ve aynı zamanda bu halka açık yerlerde maske takma zorunluluğu için de geçerli” ifadelerini kullandı.
Yüz maskesi takmak siyasi tartışma ve ihtilaf noktalarından biri haline geldi. ABD Başkanı Donald Trump bütün toplantılarda, etkinliklerde ve görüşmelelerde maske takmamakta ısrar ederken Demokrat Parti’nin başkan adayı Joe Biden maske takılması gerektiğini vurgulamak için maskeyle dışarı çıkıyor.
Goldman Sachs şirketi tarafından yapılan yeni bir araştırma, maske takma zorunluluğunun koronavirüs (Kovid-19) salgınının büyümesini yavaşlatacağına ve gayri safi yurt içi hasıla (GSYİH) kaybını yüzde 5 oranında engelleyeceğine işaret etti. Goldman Sachs şirketinde çalışan analistler yüz maskesi kullanmanın enfeksiyon azaltma düzeyinde önemli bir etkisi olduğunu ve ABD eyaletlerinin tümünde, özellikle de Florida ve Teksas gibi maske takma zorunluluğu olmayan eyaletlerde maske takma zorunluluğu getirilmesinin günlük yeni vakaların artışını yüzde 1’den yüzde 0,6’ya düşüreceğini ortaya koydu.
Kısıtlamaları kaldıran ilk eyaletlerden biri olan Florida’da geçen hafta koronavirüs (Kovid-19) vaka sayısında büyük bir artış yaşanmıştı. Bu yüzden eyaletin güneyindeki birçok şehrin, barın, restoranın ve plajın kapatılmasına karar verilmişti. Kaliforniya’da benzer bir yol izledi. Tennessee Valisi Bill Lee önümüzdeki Ağustos ayının sonuna kadar iki aylığına Olağanüstü Hal (OHAL) süresini uzattı ve New Jersey ve Michigan eyaletlerinin her biri de valilerin kısıtlamaları yeniden getirmesine olanak sağlayan benzer adımlar attı.
Bazı eyaletler Bağımsızlık Bayramı tatilinden önce yeni güvenlik tedbirleri aldı. Kaliforniya eyaletinde bulunan Los Angeles şehri virüsün yayılmasına yol açan kalabalığı önlemek için bayram boyunca sahillerini kapatmaya karar verdi. Bir aydan uzun bir süre önce ekonomik faaliyetlerini açan Arizona eyaleti de kısıtlamaların yeniden getirileceğini duyurdu. Bir günde üç binden fazla vaka görülen eyalette koronavirüs (Kovid-19) vaka sayılarında görülen büyük artışla birlikte geçtiğimiz pazartesi gecesi tüm spor salonları, sinemalar ve su parkları kapatılmıştı.
Arizona Valisi Doug Ducey sayıları “acımasız” olarak nitelendirerek “en kötüsü henüz gelmedi” uyarısında bulundu. Ducey gazetecilere verdiği demeçte “Gelecek hafta rakamlarımızın daha kötü olmasını bekliyoruz” ifadelerini kullandı.
Her ne kadar New York ve New Jersey gibi eyaletlerde yeni vaka sayıları azalmış olsa da, Kongre üyeleri diğer eyaletlerdeki yüksek artışlar karşısında endişelerini dile getirdi ve vaka sayılarında istikrarlı giden ya da düşüşe geçen eyaletlerde bile kısıtlamaların kaldırılması ve ekonomilerin yeniden açılma planlarının gözden geçirilmesi gerektiği vurguladılar.



İran'da reformist harekete yönelik tutuklamalar sürüyor

Tahran'da düzenlenen hükümet karşıtı protestolardan bir kare (AP)
Tahran'da düzenlenen hükümet karşıtı protestolardan bir kare (AP)
TT

İran'da reformist harekete yönelik tutuklamalar sürüyor

Tahran'da düzenlenen hükümet karşıtı protestolardan bir kare (AP)
Tahran'da düzenlenen hükümet karşıtı protestolardan bir kare (AP)

İran’da reform yanlısı medya kuruluşları dün akşam, ülke çapında haftalardır süren yaygın protesto gösterilerinin ardından, reformist hareketin önde gelen isimlerini hedef alan tutuklama kampanyası kapsamında Reform Cephesi Başkanı ve İran Birlik Partisi Genel Sekreteri Azer Mansuri'nin tutuklandığını bildirdi.

Reform Cephesi’ne yakınlığıyla bilinen ‘İmtidad’ adlı haber sitesi, Mansuri'nin Tahran'ın yaklaşık 20 kilometre güneydoğusundaki Karçak ve Ramin semtindeki evine yapılan baskın sırasında Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) istihbarat servisi üyeleri tarafından adli emirle tutuklandığını aktardı.

Bu haberin ardından DMO'ya yakınlığıyla bilinen haber ajansı Fars, güvenlik ve adli kaynaklara dayandırdığı haberinde Mansuri'nin, eski milletvekili, önde gelen reformist figür ve Reform Cephesi Siyasi Komite Başkanı İbrahim Asgerzade ve asli üye eski Cumhurbaşkanı Muhammed Hatemi hükümetinde Dışişleri Bakan Yardımcısı olan Muhsin Eminzade ile birlikte tutuklandığını doğruladı.

drvgf
İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, 2025 yılının ağustos ayında İsrail ile savaşın sona ermesinden birkaç gün sonra cumhurbaşkanlığı görevine geldikten sonra Reform Cephesi üyeleriyle üçüncü kez bir araya geldiğinde (İran Cumhurbaşkanlığı)

Aynı kaynaklara göre tutuklulara yöneltilen suçlamalar arasında ‘ulusal uyumu bozmak, anayasaya aykırı tutumlar sergilemek, düşman propagandasıyla iş birliği yapmak, teslimiyet politikasını teşvik etmek, grupların siyasi yollarını saptırmak ve yıkıcı nitelikte gizli mekanizmalar kurmak’ yer alıyordu.

Konuya hakim bir yetkili, yetkililerin ‘önceki eleştirel tutumlarını hoş görmesine rağmen, güvenlik karşıtı faaliyetlerini sürdürmeleri nedeniyle bu gruba yasaya uygun şekilde müdahale ettiğini’ söyledi.

İran'daki reformist partiler için en geniş koordinasyon çerçevesini oluşturan Reform Cephesi, son seçimlerde Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın en önde gelen destekçilerinden biri oldu.

Yine DMO'ya yakınlığıyla bilinen bir diğer haber ajansı Tesnim, kısa ve belirsiz bir açıklamayla yayınladığı haberde Tahran Savcılığı'nın bazı önde gelen siyasi isimleri ‘Siyonist İsrail rejimini ve ABD'yi desteklemekle’ suçladığını bildirdi. Ocak ayındaki olaylarla ilgili soruşturmalar çerçevesinde ilgili kişilerin isimleri, parti bağlantıları veya tutuklanma koşullarına dair herhangi bir bilgi ise verilmedi.

Tesnim’in haberine göre bu ‘terör olayları’, şiddet eylemlerini meşrulaştırmak ve iç güvenliği etkilemek için perde arkasında ve siber uzayda çalışan bir organizasyon ve medya ağı aracılığıyla ‘İsrail’ ve ‘kibirli’ taraflarla pratik ve operasyonel bir bağlantı olduğunu gösterdi.

Ajans, ABD ve İsrail’in tehditlerinin doruk noktasına ulaştığı bir dönemde reformist hareketin önde gelen politikacılarının davranışlarını izlemenin, savcının onları ‘siyasi ve sosyal durumu bozmak ve saha terörizmi olarak nitelendirdiği eylemleri meşrulaştırmak için faaliyetler düzenlemek ve yönetmekle’ suçladıktan sonra dosyalarını açmasına neden olduğunu da ekledi.

Tesnim, prosedürlerin tamamlanmasının ardından, bir siyasi partiye bağlı dört kişiye suçlamada bulunulduğunu, bunlardan bazılarının İsrail ve ABD için çalıştıkları gerekçesiyle tutuklandığını, diğerlerinin ise ulusal uyumu bozmak ve kışkırtmakla suçlandıkları bir davada soruşturma için çağrıldıklarını bildirdi.

dfghyju
Aktivist Azer Mansuri ve Eminzade solda, Asgerzade sağda (Jamaran News)

İran Yargı Erki’nin haber ajansı Mizan, kimliklerini açıklamadığı bazı siyasi isimlerin tutuklandığını ve haklarında dava açıldığını doğruladı.

Mansuri (60), daha önce reformist çizgiden eski Cumhurbaşkanı Muhammed Hatemi'nin danışmanlığını yapmıştı. Aralık ayı sonlarında İran'da protestolar patlak verdikten sonra, Instagram hesabında “Sesinizi duyurmanın tüm yolları kapandığında, protesto sokaklara taşınır” diye yazmıştı.

Fransız Haber Ajansı AFP’ye göre Mansuri, ‘baskının, protestocularla başa çıkmanın en kötü yolu’ olduğunu belirtirken, protestolar sırasında binlerce kişinin hayatını kaybetmesine atıfla, “Medyaya ulaşamıyoruz, ancak yaslı ailelere ‘Yalnız değilsiniz’ diyoruz” mesajına “Hiçbir güç, hiçbir gerekçe, hiçbir zaman bu büyük felaketi telafi edemez” diye ekledi.

Mansuri, 2009 yılındaki cumhurbaşkanlığı seçimleri sonrası düzenlenen protestoların ardından tutuklanmış ve ‘kamu düzenini bozmak ve devlete karşı propaganda yapmak’ gibi suçlamalarla üç yıl hapis cezasına çarptırılmıştı. Aynı şekilde 2022'de ‘başkalarına zarar vermek ve çevrimiçi kamuoyunu kışkırtmak amacıyla yalan yaymak’ suçlamasıyla yargılanan Mansuri, bir yıl iki ay hapis cezasına çarptırıldı. Mansuri, 2023 yılının haziran ayından bu yana, daha fazla sosyal özgürlük ve sivil toplumun daha güçlü bir rol oynamasını talep eden reformist partiler ve grupların çatı koalisyonu olan Reform Cephesi'nin başkanlığını yapıyor.

Yargı uyarıları

Bu tutuklamalar, 28 Aralık'ta İran genelinde yaşam koşulları nedeniyle başlayan ve kısa sürede yaygın bir hükümet karşıtı protesto hareketine dönüşen ve 8-9 Ocak'ta zirveye ulaşan protestoların ardından gerçekleşti.

Protestoların barışçıl bir şekilde başladığını, ancak daha sonra cinayet ve vandalizmin de dahil olduğu ‘ayaklanmalara’ dönüştüğünü belirten İranlı yetkililer, ABD ve İsrail'i ‘terör eylemi’ olarak nitelendirdikleri olayların arkasında olmakla suçladı. Ardından gelen baskılar, 1979'dan bu yana rejime yönelik en büyük siyasi meydan okuma olarak kabul edilen protestoları sona erdirdi.

Tutuklamalardan önce, Yargı Erki Başkanı Gulam Hüseyin Muhsini Ejei, protestolar sırasında reformlar ve gerçekleri araştırma komitelerinin kurulması çağrısında bulunan yerli şahsiyetleri sert bir şekilde eleştirdi. Ejei, Velayet-i Fakih’in yanında yer almayanların, ‘savaş sırasında Saddam Hüseyin'e sığınan ve bugün suçlu Siyonistlere sığınanlarla’ aynı kaderi paylaşacakları uyarısında bulundu.

Yargı Erki Başkanı, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bir zamanlar devrimde yer alan ve şimdi açıklamalar yapanlar, zavallı ve sefil insanlardır.”

ABD merkezli insan hakları örgütü HRANA’ya göre protestolar sırasında 6 bin 971 kişinin öldürüldüğü belgelendi, bunların çoğu göstericiydi, ayrıca 51 binden fazla kişi gözaltına alındı.

Reformistlere yönelik parlamento tehdidi

Tutuklama kampanyası, Reform Cephesi'nin eski başkanı ve eski Milletvekili Ali Şakuri-rad'ın, güvenlik güçlerini protestolar sırasında ‘kendi saflarında cinayetler uydurmak’ ve ‘camileri yakmakla’ suçladığı açıklamalarıyla tırmanan tartışmalarla eş zamanlı gerçekleşti.

Şakuri-rad ne demişti?

Geçtiğimiz hafta Şakuri-rad’ın bir ses kaydı sızdırıldı. Bu kayıtta, 8-9 Ocak olaylarını ayrıntılı olarak anlatan Şakuri-rad, üyelerinin gerçekleştirdiği cinayetlerin ayaklanmayı bastırmak için yapılan bir proje olduğunu söyledi. Cami, türbe ve Kuran'ların yakılması ile Besic üyeleri ve güvenlik güçlerinin öldürülmesinin baskı için bahane olarak kullanıldığını da ekleyen Şakuri-rad, Mossad ve dış operasyon ekiplerini bu olayların arkasında olmakla suçlayan resmi açıklamayı reddettiğini ifade etti. Diğer açıklamalarında Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan’ın protestocuları ‘sorun çıkaranlar’ olarak nitelendirmesini eleştiren Şakuri-rad, bunun ‘merkezci bir güç olarak rolünü yaktığını’ ve merkezci gücün ‘krizlerde temel sosyal sermayeyi temsil ettiğini’ söyledi.

rgthy
İran'ın Meşhed kentinde hükümet karşıtı protestocular toplanırken duman yükseliyor, 10 Ocak 2026'da (Reuters)

Aynı bağlamda Şakuri-rad, Birlik Partisi'nin kısa bir süre önce düzenlenen konferansına atıfla, konferansın oturumlarından birinde İran'ın Dini Lideri Ali Hamaney'in mevcut durumu ele almak için bazı yetkilerini Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan’a devretmesi önerisinin gündeme getirildiğini ve bu önerinin parti içinde tartışıldığını, ancak kamuoyuna açıklanmadığını söyledi.

“Geçiş konseyi”

Iran International adlı televizyon kanalı, 20 Ocak'ta Reform Cephesi Merkez Konseyi'nin, Hamaney'in istifasını ve bir ‘geçiş konseyi’ kurulmasını talep eden bir taslak bildiriyi görüşmek üzere acil ve gizli bir toplantı düzenlediğini bildirdi.

Ancak kanalın aktardığına göre güvenlik güçleri müdahale ederek Reform Cephesi liderlerini tehdit etti ve bu da bildirinin yayınlanmasının askıya alınmasına ve herhangi bir kamuoyu çağrısının geri çekilmesine yol açtı.

Habere göre görüşmelerde ‘toplu istifalar’ ve ‘ülkenin dört bir yanında protesto gösterileri düzenlenmesi çağrısı’ önerileri de gündeme geldi, ancak yaygın tutuklamalarla ilgili uyarılar da dahil olmak üzere güvenlik güçlerinin baskısı, bu adımların atılmasını engelledi.

Kanalın aktardığı reformist harekete yakın kaynaklara göre, güvenlik güçlerinin tepkisi, yetkililerin en üst düzeylerdeki siyasi bölünme belirtilerine karşı duyarlılığını ve İran siyasi sahnesinde herhangi bir fikir birliği hali veya kamuoyu eyleminin oluşmasını önleme çabalarını yansıttı.


ABD Başkanı Trump, Japonya Başbakanı Takaiçi’yi seçim zaferinden dolayı tebrik etti

Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae, zaferinin ardından basın toplantısı düzenledi (AFP)
Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae, zaferinin ardından basın toplantısı düzenledi (AFP)
TT

ABD Başkanı Trump, Japonya Başbakanı Takaiçi’yi seçim zaferinden dolayı tebrik etti

Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae, zaferinin ardından basın toplantısı düzenledi (AFP)
Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae, zaferinin ardından basın toplantısı düzenledi (AFP)

ABD Başkanı Donald Trump, pazar günü sosyal medyada yaptığı bir paylaşımda, Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae'yi koalisyonunun seçim zaferinden dolayı tebrik etti ve ‘iktidar yoluyla barışa dayalı muhafazakar programını uygulamada büyük başarılar’ diledi.

Japonya'nın ilk kadın başbakanı olan Takaiçi, pazar günü yapılan seçimlerde ezici bir zafer elde ederek, finansal piyasaları tedirgin eden vergi indirimleri ve Çin'e karşı askeri harcamaları artırma vaatlerini yerine getirmesinin önünü açtı.

Gönderisinde “Sizi desteklemekten onur duyuyorum” diye yazan Trump, cuma günü Takaiçi’ye desteğini açıklamıştı.

ABD Başkanı, söz konusu paylaşımda şunları da yazdı:

“O (Takaiçi) çok saygın ve popüler bir lider ve seçim çağrısı yapma konusundaki cesur ve akıllıca kararı büyük bir başarıya ulaştı.”


Trump: Çin Devlet Başkanı "yılın sonunda" Amerika Birleşik Devletleri'ni ziyaret edecek

ABD Başkanı Donald Trump, geçen yıl Güney Kore'nin Busan kentinde Çinli mevkidaşı Şi Cinping ile görüşmeleri öncesinde tokalaşıyor (DPA)
ABD Başkanı Donald Trump, geçen yıl Güney Kore'nin Busan kentinde Çinli mevkidaşı Şi Cinping ile görüşmeleri öncesinde tokalaşıyor (DPA)
TT

Trump: Çin Devlet Başkanı "yılın sonunda" Amerika Birleşik Devletleri'ni ziyaret edecek

ABD Başkanı Donald Trump, geçen yıl Güney Kore'nin Busan kentinde Çinli mevkidaşı Şi Cinping ile görüşmeleri öncesinde tokalaşıyor (DPA)
ABD Başkanı Donald Trump, geçen yıl Güney Kore'nin Busan kentinde Çinli mevkidaşı Şi Cinping ile görüşmeleri öncesinde tokalaşıyor (DPA)

ABD Başkanı Donald Trump, dün yayınlanan bir röportajda, yıl sonuna doğru Çinli mevkidaşı Şi Cinping'i Beyaz Saray'da ağırlayacağını ve başta ticaret olmak üzere çeşitli konuları görüşeceğini söyledi.

NBC ile yaptığı ve dün yayımlanan röportajda Trump, "(Şi) yıl sonuna doğru Beyaz Saray'a gelecek (...) Bu iki ülke (Amerika Birleşik Devletleri ve Çin) dünyanın en güçlüleri ve çok iyi bir ilişkimiz var" diyerek nisan ayında Çin'i ziyaret edeceğini doğruladı.