BM, Şam ve Moskova’nın saldırılarını ‘savaş suçları’ olarak niteledi

İdlib kırsalındaki Nayrab kasabasında geçtiğimiz Nisan ayında meydana gelen yıkım (Reuters)

Birleşmiş Milletler (BM) müfettişleri dün yaptıkları açıklamada, Suriye ve Rus savaş uçaklarının İdlib’deki okullar, hastaneler ve pazarları hedef alan savaş suçları sayılabilecek kadar ölümcül hava saldırıları gerçekleştirdiğini bildirdi. BM tarafından yayınlanan raporda militanların saldırıları kınandı.
Reuters’in haberine göre BM müfettişleri, hükümet yanlısı güçlerinin, geçtiğimiz Mart ayında Türkiye’nin arabuluculuğuyla ilan edilen ateşkesten önce gerçekleştirdiği ‘gelişigüzel bombardımanın’ yüzlerce sivilin ölümüne neden olurken, yaklaşık bir milyon kişiyi göçe zorladığına işarette bulundu. Bunun da insanlık suçu olduğuna dikkat çekildi.
BM Suriye Soruşturma Komisyonu, ayrıca Suriye’nin bazı bölgelerini kontrol altına alan militan grubu Heyetu Tahriru’ş Şam’ı (HTŞ), görünüşte meşru bir askeri hedef olmayan sivil bölgelere ateş açmakla suçladı. HTŞ savaşçılarının, tutuklulara işkence yapıp idam ettiği ifade edildi.
Komisyon Başkanı Paulo Pinheiro, yaptığı açıklamada, “Askeri saldırı, BM tarafından terörist olarak nitelendirilen hükümete bağlı güçlerin savaş yasalarını ve Suriyeli sivillerin haklarını ihlal ettiğini açıkça ortaya koydu” dedi.
BM tarafından hazırlanan rapor, Kasım 2019-Haziran 2020 arasındaki dönemde gerçekleştirilen uçuşlar ve görgü tanıklarından elde edilen verileri temel alıyor.  Raporda, Suriye'nin kuzeybatısında Rus destekli Suriye hükümet güçlerine atfedilen 47 saldırı da dahil olmak üzere 52 ‘sembolik saldırı’ incelendi. Raporda Rus savaş uçaklarının tek başlarına 5 Mart'ta ölümcül bir saldırıya katıldıkları belirtildi. Bunlardan biri, 5 Mart'ta yerlerinden olmuş insanların barındığı Maa’rat Misrin yakınlarındaki tavuk çiftliğine düzenlenen saldırı iken diğeri ise 29 Haziran'da silahlı muhaliflerin yönetimindeki Eriha kentindeki bir hastane yakınlarına düzenlenen 3 saldırı.
Rusya son saldırıya karıştığı yönünde çıkan iddiaları reddetti. Bölge, çoğu Suriye'nin diğer bölgelerinden kaçan İslamcı militanlar ve muhalif grupların karışımından oluşuyor. Suriye rejim lideri Beşşar Esed, Rus desteği ile bu gruplardan Suriye topraklarını geri almak istiyor.
Raporda “Komisyon’un hükümete bağlı kuvvetler tarafından gerçekleştirilen ve sağlık personelleriyle tıbbi tesisleri hedef alan hava saldırılarını savaş suçu kabul etmek için yeterli gerekçeleri var” ifadeleri yer aldı.
Komisyon üyesi Karen Koning Abu Zayd, "Görüşmeler gerçekleştirdiğimiz kadın, erkek ve çocuklar bombalanmak ya da yaygın insan hakları ihlâllerinin olduğu HTŞ'nin kontrolü altındaki bölgelerin daha da derinliklerine kaçmak arasındaki korkunç seçimle karşı karşıya kaldılar. HTŞ üyelerinin eylemleri savaş suçu anlamına geliyor" ifadelerini kullandı.