Nahda Barajı müzakereleri devam ediyor

Sudan, Mısır ve Etiyopya arasında anlaşmazlıklara sebep olan Nahda Barajı. (AFP)

Nahda Barajı müzakereleri kapsamında oluşturulan teknik ve yasal komiteler, barajın doldurulması ve işletilmesi ile ilgili kuralları görüşmek ve anlaşmazlık noktalarını çözüme kavuşturmak için toplantılarına devam ediyor. Dün Afrika Birliği’nin (AfB) himayesinde gerçekleştirilen toplantılara Mısır, Sudan ve Etiyopya sulama bakanlarının yanı sıra ülke temsilcileri ve gözlemcileri de katıldı.
Mısır Su Kaynakları ve Sulama Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, toplantılar sırasında esnek bir öneride bulunulduğu ve teknik ve yasal düzeylerde tartışmaların devam edeceği kaydedildi.
Son yıllarda Mısır, Sudan ve Etiyopya arasında gerçekleşen müzakereler üç tarafın da üzerinde uzlaştığı herhangi bir anlaşma ile sonuçlanmadı. ABD Hazine Bakanlığı, Dünya Bankası'nın da katılımıyla Washington'da gerçekleştirilen müzakerelere arabuluculuk yapmıştı. 2019 yılının kasım ayında başlayan müzakereler, Etiyopya’nın yalnızca Mısır tarafından imzalan nihai anlaşmayı imzalamayı reddederek müzakerelerden çekilmesinin ardından son bulmuştu.
Güney Afrika’nın dönem başkanlığını yaptığı Afrika Birliği (AfB), üç taraf arasındaki müzakereler için yeni bir girişimde bulundu. Güney Afrika'nın arabuluculuğunda gerçekleştirilen müzakerelere ABD, Avrupa Birliği (AB), Güney Afrika, Afrika Birliği Ofisi ve Afrika Birliği Komisyonu’ndan temsilcilerinin ve gözlemcilerinin yanı sıra Afrika Birliği Ofisi'nden hukukçular da katıldı.
Mısır Su Kaynakları ve Sulama Bakanlığı önceki gün yaptığı açıklamada, Güney Afrika'nın müzakereler kapsamında şu ana kadar kaydedilen ilerlemelerle ilgili olarak taraflardan bir rapor hazırlamalarını talep ettiği mektubun bakanlar tarafından incelendiğini bildirdi. Açıklamada, perşembe akşamına kadar üç ülke arasında teknik veya hukuki konularda herhangi bir uzlaşmanın sağlanmadığı ve taraflar arasındaki anlaşmazlıkların devam ettiği kaydedildi.
Mısır Su Kaynakları ve Sulama Bakanı Muhammed es-Sibai, Etiyopya'nın bazı teknik ve yasal hususlar noktasında takınmış olduğu tutumun oldukça katı olduğunu ve bu katı tutumun bir uzlaşı fırsatını önemli ölçüde azalttığını söyledi. Anlaşmazlık noktalarının çözümünde herhangi bir ilerleme kaydedilmediğine işaret eden Sibai, bu noktalar üzerinde bir anlaşmaya varılmadığı takdirde nihai bir anlaşmaya varmanın güçlüğüne dikkat çekti. Mısır’ın müzakereler sırasında esnek bir öneride bulunduğunu ifade eden Sibai, barajın dolumu ve işletilmesi dönemlerinde yaşanacak kıtlık ve kuraklık gibi meselelerin Mısır'ı meşgul eden temel noktalar olduğunu vurguladı.
Sibai sözlerine şöyle devam etti:
“Etiyopya, anlaşmazlıkların çözümü mekanizması gibi bazı yasal hususları müzakerelere dahil etmeyi reddediyor. Ayrıca işletme ve idare kurallarını, diğer ülkelerle koordinasyon sağlamadan ve sorumluluk altına girmeden tek taraflı olarak belirlemeye ve düzenlemeye çalışıyor. Sudan, bir anlaşmaya varma ve baraj güvenliği çalışmaları ile ilgili teknik konulardaki anlaşmazlıkları çözmeye istekli. Mısır ve Sudan arasında yasal konularda bir fikir birliği var.”
Sudan Sulama ve Su Kaynakları Bakanlığı tarafından önceki akşam yapılan açıklamada, müzakerelerde hukuki açıdan bir dizi temel konunun tartışıldığı belirtildi. Bu temel noktalar arasında anlaşmaya bağlı kalma, anlaşmazlık çözme mekanizması ve bu anlaşmanın önceki su anlaşmalarıyla ilişkisi gibi hususlar mevcut. Mavi Nil'deki kalkınma projeleri ve bunun üç ülke arasındaki su kullanımıyla ilişkisiyle ilgili geniş çaplı tartışmaların yapıldığının ifade edildiği açıklamada mevcut müzakere turunun taraflar arasındaki anlaşmazlıkların aşılmasının ve bakış açılarının birbirine yakınlaştırılmasının hedeflendiği kaydedildi.