Gantz: Netanyahu onayım olmadan ilhak meselesini tartışamaz

Cumartesi günü Kudüs’teki Rabin Meydanı’nda ekonomik koşullara karşı düzenlenen gösteri. (EPA)
Cumartesi günü Kudüs’teki Rabin Meydanı’nda ekonomik koşullara karşı düzenlenen gösteri. (EPA)
TT

Gantz: Netanyahu onayım olmadan ilhak meselesini tartışamaz

Cumartesi günü Kudüs’teki Rabin Meydanı’nda ekonomik koşullara karşı düzenlenen gösteri. (EPA)
Cumartesi günü Kudüs’teki Rabin Meydanı’nda ekonomik koşullara karşı düzenlenen gösteri. (EPA)

İsrail hükümeti 12 Temmuz’da, hükümetin çalışma sistemleri ve ‘Likud Partisi Başkanı ve Başbakan Binyamin Netanyahu ile Mavi- Beyaz İttifak lideri ve Savunma Bakanı Benny Gantz arasında’ görev ve yetki dağılımına dair uzlaşı sağlayamadı.
Gantz, yeni hükümetin çalışma sistemlerinin “işgal altındaki Batı Şeria’yı İsrail’e ilhak eden planı araştırma yetkisi de dahil kendisine Netanyahu ile eşit güçler vermesi’ talebinde bulunmuştu. Bu durum, tek taraflı olmaması kaydıyla Netanyahu’nun ilhak planını destekleyen Gantz’ın onayı olmadan Netanyahu’nun ilhak planını hükümette oylamaya sunamayacağı anlamına geliyordu. Israel Hayom gazetesi konuya dair yayımladığı yazıda şu ifadeleri kullandı:
“Bu aşamada Netanyahu başbakan olsa bile Gantz hükümetin uzlaşamadığı konuları gündeme getirmesini engelleyebilir. Daha sonra rotasyon gerçekleşirse ve Netanyahu hükümetin alternatif başkanı olursa Gantz’ın kabul edilemez kararlar vermesini engelleyebilecektir.”
Gazete ayrıca Netanyahu ve Gantz arasındaki iki anlaşma ile hükümetle koalisyon anlaşması arasında bir tutarsızlık olduğunu belirtti. Koalisyon anlaşması, ilhak planını ikili uzlaşıdan uzak tutarken Netanyahu’nun Gantz’ın onayı olmadan hükümette ilhakı oylamaya sunabileceğini açıkça ifade ediyor. Bununla birlikte Gantz’ın onaylanması çağrısı yaptığı hükümet çalışması ilhak planına dokunmuyor.
İki taraf arasındaki anlaşmazlık, 12 Temmuz’da gerçekleşen hükümet oturumu sırasında patlak verdi. Söz konusu anlaşmazlıklar nedeniyle bu maddede ilişkin herhangi bir atıfta bulunulmadı. Anlaşmazlık, 2020- 2021 yıllarında iki yıllık tek bir bütçenin onaylanması hususunda, genel bütçeye ilişkin yaşandı. Netanyahu sadece 2020 bütçesinin gözden geçirilmesini ve onaylanmasını istiyordu. Gantz ise Netanyahu’nun gelecek sonbaharda hükümetin devrilmesine ve yeni seçimlerin düzenlenmesine yol açan manevralardan kendisini korumak için geri döndüğüne inanıyor. Bu nedenle bütçenin 1 yıl için onaylanmasını reddediyor. Hükümet oturumu, iki hususta uzlaşı sağlanmadan 12 Temmuz’da sona erdi.
Diğer yandan Tel Aviv’deki siyasi çevreler, ilhak meselesinin uluslararası muhalefet tarafından ciddi şekilde engellendiğini doğruladı. Bu çerçevede Netanyahu’nun geçen hafta bir telefon görüşmesinde, işgal altındaki Batı Şeria’daki Filistin topraklarını ilhak etme planından vazgeçmesini talep eden Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron gibi birçok uluslararası tarafın baskısı altında olduğu ifade edildi. Macron, Netanyahu’yu ilhakın barışı engelleyeceği konusunda uyarmıştı. Aynı şekilde İngiltere Başbakanı Boris Johnson da İngiltere’nin uluslararası forumlarda İsrail'e karşı duracağı imasında bulundu. ABD idaresi de Arap ülkeleriyle anlaşmalı olarak Yüzyılın Anlaşması’nı uygulamak isteyen Trump’ın danışmanı ve damadı Jared Kushner ile ilhakın tek taraflı ve hızlı uygulanmasını destekleyen ABD’nin İsrail Büyükelçisi David Friedman arasındaki anlaşmazlıklar sonrasında ilhakın uygulanması için Netanyahu’ya yeşil ışık yakmadı.



Netanyahu, İran ile müzakereleri görüşmek üzere çarşamba günü Washington'da Trump ile bir araya gelecek

Trump ve Netanyahu'nun Washington'da gerçekleşen daha önceki bir görüşmeden (Reuters)
Trump ve Netanyahu'nun Washington'da gerçekleşen daha önceki bir görüşmeden (Reuters)
TT

Netanyahu, İran ile müzakereleri görüşmek üzere çarşamba günü Washington'da Trump ile bir araya gelecek

Trump ve Netanyahu'nun Washington'da gerçekleşen daha önceki bir görüşmeden (Reuters)
Trump ve Netanyahu'nun Washington'da gerçekleşen daha önceki bir görüşmeden (Reuters)

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun ofisinden dün yapılan açıklamada, Netanyahu'nun çarşamba günü Washington'da ABD Başkanı Donald Trump ile bir araya gelerek İran ile müzakereleri görüşeceği bildirildi.

Reuters'ın aktardığı açıklamada, Netanyahu'nun ‘(İran ile) yapılacak herhangi bir müzakerede balistik füzelerin sınırlandırılması ve İran'ın bölgedeki vekillerine verilen desteğin durdurulmasının yer alması gerektiğine inandığı’ belirtildi.

Reuters'a göre çarşamba gün  yapılacak görüşme, ABD Başkanı Trump’ın geçtiğimiz yıl ocak ayında göreve dönmesinden bu yana Netanyahu ile Trump arasında yapılacak yedinci görüşme olacak. Öt yandan İsrail basınına göre Netanyahu, Trump'a İsrail'in İran'ın nükleer programını tamamen yok etme kararlılığını vurgulayacak.

İran ile ABD arasında geçtiğimiz cuma günü Umman'da nükleer dosyasına ilişkin görüşmeler gerçekleştirdi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, bu önemli müzakerelerin başarısızlığının Ortadoğu'da yeni bir savaşı tetikleyebileceği yönündeki endişelerin artması üzerine, görüşmelerin iyi bir başlangıç olduğunu ve devam edeceğini söyledi. Ancak Umman'ın başkenti Maskat'ta yapılan görüşmelerin ardından, ‘tehditlerin ve baskının kaldırılması herhangi bir diyalogun başlaması için şart’ olduğunu vurgulayan Arakçi, “(Tahran) sadece nükleer meselesini görüşecek... ABD ile başka hiçbir konuyu görüşmeyeceğiz” dedi.

Öte yandan her iki taraf da Tahran ile Batı arasında uzun süredir devam eden nükleer anlaşmazlığı çözmek için diplomasiye yeni bir şans vermeyi kabul ettiklerini belirtti. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, geçtiğimiz çarşamba günü yaptığı açıklamada, Washington'ın müzakerelerin İran'ın nükleer programı, balistik füze programı ve bölgedeki silahlı gruplara verdiği desteğin yanı sıra ‘kendi halkına davranış biçimini’ de kapsaması istediğini söyledi.

İranlı yetkililer, bölgedeki en büyük füze programlarından biri olan İran'ın füze programını tartışmayacaklarını defalarca kez belirtmiş ve Tahran'ın uranyum zenginleştirme hakkının tanınmasını istediğini söylemişlerdi.

Diğer taraftan Washington’a göre nükleer bombaya giden potansiyel bir yol olan İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetleri kırmızı çizgiyi oluşturuyor. Tahran ise uzun süredir nükleer yakıtı silah amaçlı kullanma niyetinde olmadığını vurguluyor.


Netanyahu, Trump'a İran nükleer projesinin tamamen ortadan kaldırılmasının gerekliliğini vurgulayacak

ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025'te Florida'da düzenledikleri basın toplantısında (Reuters)
ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025'te Florida'da düzenledikleri basın toplantısında (Reuters)
TT

Netanyahu, Trump'a İran nükleer projesinin tamamen ortadan kaldırılmasının gerekliliğini vurgulayacak

ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025'te Florida'da düzenledikleri basın toplantısında (Reuters)
ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025'te Florida'da düzenledikleri basın toplantısında (Reuters)

İsrail haber sitesi Ynet dün, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun ABD Başkanı Donald Trump'a İsrail'in İran nükleer projesini tamamen ortadan kaldırma kararlılığını teyit edeceğini bildirdi.

İnternet sitesi, iyi bilgilendirilmiş bir kaynağa atıfta bulunarak, "İsrail'in tutumu, İran nükleer programının tamamen ortadan kaldırılması, uranyum zenginleştirmenin durdurulması, zenginleştirme kapasitesinin durdurulması ve zenginleştirilmiş uranyumun İran topraklarından çıkarılması konusunda ısrar etmek olacaktır" dedi.

Şarku’l Avsat’ın Ynet’ten aktardığına göre kaynak, "İsrail, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı müfettişlerinin İran'a geri dönmesini ve şüpheli bölgelere sürpriz ziyaretler yapılmasını talep ediyor" ifadelerini kullandı.

Ynet haber sitesi, kaynağın şu sözlerini aktardı: "İran ile yapılacak herhangi bir anlaşma, İsrail'i tehdit edemeyeceklerinden emin olmak için füze menziline 300 kilometrelik bir sınır getirmelidir."

Ofisi dün yaptığı açıklamada, Netanyahu'nun önümüzdeki çarşamba günü Washington'da Trump ile görüşeceğini duyurdu.


Maskat’taki müzakereler uranyum zenginleştirme meselesi nedeniyle belirsizliğini koruyor

Arap Denizi'nde Nimitz sınıfı bir uçak gemisinin güvertesinde bulunan bir ABD askeri uçağı (AFP)
Arap Denizi'nde Nimitz sınıfı bir uçak gemisinin güvertesinde bulunan bir ABD askeri uçağı (AFP)
TT

Maskat’taki müzakereler uranyum zenginleştirme meselesi nedeniyle belirsizliğini koruyor

Arap Denizi'nde Nimitz sınıfı bir uçak gemisinin güvertesinde bulunan bir ABD askeri uçağı (AFP)
Arap Denizi'nde Nimitz sınıfı bir uçak gemisinin güvertesinde bulunan bir ABD askeri uçağı (AFP)

Maskat'ta Washington ve Tahran arasında yapılan ilk dolaylı müzakerelerin ertesi günü, ikinci turun kaderi uranyum zenginleştirme meselesinin çözülmesine bağlı gibi görünüyordu. ABD Başkanı Donald Trump dün yaptığı açıklamada, yeni bir müzakere turunun ‘önümüzdeki hafta’ yeniden başlayacağını duyurdu.

ABD yönetimi ‘sıfır zenginleştirme’ talep ederken, Tahran uranyum zenginleştirmeyi ‘egemenlik hakkı’ olarak nitelendirerek buna karşı çıkarak bunun yerine ‘güven verici’ bir zenginleştirme seviyesi önerdi.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, müzakerelerde ele alınan konuların genişletilmesine karşı çıktı. Füze programının ‘şimdi ve gelecekte müzakere edilemez’ olduğunu vurgulayan Arakçi, programı ‘tamamen savunma amaçlı’ olarak nitelendirdi.

İran’ın saldırıya uğraması halinde bölgedeki ABD üslerine saldıracağı yönünde yeni bir uyarıda bulunan İranlı bakan, ülkesinin ‘savaşı önlemeye olduğu kadar savaşa da hazır’ olduğunu vurguladı.

Öte yandan ABD'nin özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner, Arap (Umman) Denizi'ndeki Abraham Lincoln uçak gemisini ziyaret etti.

Diğer taraftan İsrail'de müzakerelerin sonuçlarına şüpheyle yaklaşılıyor. İsrailli yetkililer ‘anlaşmaya varılamayacağını’ söylerken Tel Aviv dün akşam, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun çarşamba günü Washington'da Trump ile İran meselesini görüşmek üzere bir araya geleceğini duyurdu.