Rusya ve İran yeni tehditlerle yüzleşmek için kapsamlı bir işbirliği anlaşması yapacak

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ve İranlı mevkidaşı Muhammed Cevad Zarif Moskova’da görüştü (AFP)

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, İranlı mevkidaşı Muhammed Cevad Zarif ile dün Moskova’da bir araya geldi.
İki bakanın görüşmesinin bir saat sürmesi bekleniyordu ancak toplantı iki buçuk saatten fazla sürdü.
Lavrov’a göre toplantının uzaması, iki tarafın ele alınan bölgesel ve uluslararası konuların kapsamlı ve ayrıntılı bir şekilde araştırılmasına verdiği önemi yansıtıyor.
Lavrov ve Zarif, görüşmenin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında iki ülkenin işbirliği alanlarını genişletme ve İran’ın nükleer anlaşmasını korumak için çalışma konusunda kararlı olduğunu vurguladı.
Lavrov’a göre Zarif, İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani’nin gönderdiği mesajın Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e iletilmesini istedi. Rus Bakan ise görüşmeler başlamadan önce Ruhani’nin mesajını telefonla Putin’e iletti.
İki ülke arasındaki ilişkilerin derinliğine vurgu yapan Lavrov, Rusya ve İran’ın gündemdeki konulara ilişkin tutumumun hemen hemen aynı olduğunu dile getirdi.
Özellikle enerji, ticaret ve ekonomik işbirliği alanlarında ilişkilerin geliştirilmesi konusunda mutabık olduklarına vurgu yapan Lavrov, önümüzdeki sonbaharda Ortak Hükümet Komitesi toplantısı yapılması konusunda karar aldıklarını belirtti.
Lavrov, iki ülke arasında mevcut olan kapsamlı işbirliği anlaşmasının yeni tehditlere karşı geliştirilmesine odaklandıklarını aktardı.
Rus bakan, ABD’nin İran’a yönelik silah ambargosunu süresiz hale getirme konusundaki girişimlerin hukuka aykırı olduğunu dile getirerek, bu girişimlerin başarılı olmayacağını vurguladı.
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin (BMGK), İran’a karşı tam olarak bir silah ambargosu uygulamadığını ve İran’a belirli silah türlerinin tedarikine izin veren bir düzenleme getirdiğini belirten Lavrov, “Bu düzenleme sınırlı bir süre için uygulanıyor ve bu süre Ekim’de sona eriyor. Bu düzenlemeyi uzatmanın, süresiz silah ambargosu uygulamak amacıyla mevcut durumdan herhangi bir şekilde yararlanmak için yapılan girişimlerin ne siyasi, ne de ahlaki bir yasal dayanağı var” dedi.
Rusya’nın Batı tarafından İran’a uygulanan tek taraflı yaptırımları reddettiğinin altını çizen Lavrov, “Amaçları İran’ı kuşatmak ve ticari ve ekonomik olarak izole etmek” dedi.
Rusya’nın İran’ın nükleer programı ile ilgili Kapsamlı Ortak Eylem Planı’nın (KOEP) korunması için her türlü çabayı göstermeye hazır olduğunu söyleyen Lavrov, “Anlaşma küresel istikrarın ve güvenliğin sağlanmasına gerçekten katkı sundu ve onu korumak için her türlü çabayı gösterme gerekliliği konusunda hemfikiriz” dedi.
Lavrov, Körfez bölgesindeki durum hakkında kendisine yöneltilen bir soruya ise şu şekilde yanıt verdi;
“Moskova, çıkar dengesi ilkesine dayanarak, herhangi bir tarafın yokluğu temelinde tartışmalı dosyaları ele almak için bölgesel taraflar arasında bir diyalog açma ihtiyacına bağlı kalıyor. Yabancı taraflar bu diyaloğu ilerletmede olumlu bir rol oynayabilir.”
Rus Bakan, BMGK, Avrupa Birliği (AB) ve Arap Birliği’nin böyle bir diyaloğun başarısı için gerekli koşulları sağlamasının önemine de dikkat çekti.
Zarif ise Rusya’nın İran nükleer programı konusundaki tutumuna övgüde bulunarak, özellikle Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı ve BMGK çerçevesinde Moskova ve Pekin’in pozisyonlarına atıfta bulundu.
İran’ın Rusya ve Çin ile çeşitli alanlarda işbirliğini geliştirme arzusunu vurgulayan Zarif, İran’ın Rusya ile işbirliği için yeni bir kapsamlı anlaşma formüle edilmesine verdiği önemi dile getirdi.
Rusya Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, iki bakanın görüşmesinde enerji, ulaştırma ve tarım alanındaki önemli ortak projelerin yanı sıra gündemdeki acil konular, özellikle İran nükleer anlaşması, Suriye ve Körfez’deki durum ele alındı.
İran’ın Moskova Büyükelçisi Kazım Celali, Zarif’in ziyaretinden önce Rusya merkezli Kommersant gazetesine yaptığı açıklamada, Tahran’ın savunma kapasitesini güçlendirmek için Rusya’dan yeni silahlar almak istediğini belirtti.
Celali konuya dair, “Savunma kapasitemizi güçlendirmek için ne yapmamız gerektiği konusunda Rus tarafı ile görüşeceğiz. Rusya, İran ile askeri işbirliği alanında ilk öncelikli ortağımızdır” dedi.