Suudi Arabistan ekonomisi Kovid-19 salgınına rağmen toparlanma sürecinde

Suudi Arabistan'da ekonomik toparlanmanın en önemli göstergelerinden biri turizm oldu. Suudi Arabistan’ın batısında bulunan gözde tatil beldesinden bir kare (Şarku’l Avsat)
Suudi Arabistan'da ekonomik toparlanmanın en önemli göstergelerinden biri turizm oldu. Suudi Arabistan’ın batısında bulunan gözde tatil beldesinden bir kare (Şarku’l Avsat)
TT

Suudi Arabistan ekonomisi Kovid-19 salgınına rağmen toparlanma sürecinde

Suudi Arabistan'da ekonomik toparlanmanın en önemli göstergelerinden biri turizm oldu. Suudi Arabistan’ın batısında bulunan gözde tatil beldesinden bir kare (Şarku’l Avsat)
Suudi Arabistan'da ekonomik toparlanmanın en önemli göstergelerinden biri turizm oldu. Suudi Arabistan’ın batısında bulunan gözde tatil beldesinden bir kare (Şarku’l Avsat)

Suudi Arabistan Maliye Bakanı Muhammed el-Cedan, ülkesinin ekonomisinin yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınına karşı alınan karantina önlemleri sonrası normale dönme süreciyle birlikte bu ay toparlanma işaretlerine tanık olmaya başladığını açıkladı. Bakan Cedan, ayrıca içinde bulunulan cari yılı (2020) için bütçede onaylanan harcama miktarının, acil önceliklere ayrılan mali tahsislerdeki değişikliklerle birlikte aynen korunduğunu vurguladı.
Bakan Cedan, Bloomberg TV’ye verdiği röportajda, Temmuz ayına ilişkin göstergelerin Suudi Arabistan ekonomisinde toparlanma olduğuna işaret ettiğini söyledi. Cedan, “Ancak halen çok fazla belirsizlik söz konusu” ifadelerini kullandı.
Suudi Arabistan ekonomisinin ihtiyaçlarının değerlendirildiğini ve toparlanmayı sağlamak için gerekli desteği sağlayacaklarını söyleyen Cedan, geçtiğimiz Aralık ayında açıklanan bütçede harcamalara ayrılan miktarda yılsonuna kadar bir değişiklik yapılmayacağını, aynı zamanda bazı sektörlere mali destek sağlanacağını söyledi.
Bakan Cedan’a göre borç piyasasından yararlanmaya yönelik çalışmalar devam edecek ve Suudi Arabistan’ın uluslararası borcu bu yıl için muhtemelen çıkarılacak. Ancak hangi para birimi üzerinden olacağına dair henüz bir karar alınmadı.
Bakan Cedan konuyla ilgili şunları söyledi:
“Bu yıl için planlanandan çok daha fazla iç borçlar çıkardık. Yerel olarak aylık teklif vermeye devam ediyoruz. Suudi Arabistan yine küresel borçlanma aracı yatırımcılarına yönelecek, ancak borçlanmanın hangi para birimi üzerinden yapılacağına henüz bir karar verilmedi.”
Bakan Cedan ayrıca Suudi Arabistan’ın uluslararası tahviller ihraç ederek yılın başından bu yana 12 milyar dolar toplaması ve iç borçlanma senedini mevcut planlara göre ‘önemli ölçüde’ artırmasının yararlı olduğunu kaydetti.
Bununla birlikte Suudi Arabistan ekonomisinde öne çıkmaya başlayan sektörlerden birinin turizm olduğunu belirten Bakan Cedan, ülkede iç talep sayesinde turizme olan talebin Temmuz ayında arttığına belirtti.  
Kamu Yatırım Fonu'nun (PIF) bol likiditeye sahip olduğuna dikkati çeken Bakan Cedan, bununla birlikte coğrafi tercihi bulunmadığını ve bu yüzden hangi yatırım fırsatı varsa ondan yararlanılacağını söyledi.
Dünkü açıklamasında PIF’in tamamen gelişmiş yatırımların geri dönüşümünü sağlamak için yerel varlıklarının bir parçası olarak ikincil teklifler yoluyla tahsislerde bulunacağını belirten Bakan Cedan, özel sektörün yatırım yapmakta zorlandığını, ancak bunun likidite ihtiyacından kaynaklanmadığını, çünkü bol miktarda likiditeye sahip olduklarını söyledi.
Özelleştirme çalışmalarının devam ettiğini aktaran Cedan, özellikle sağlık hizmeti şirketlerinin ve eğitim sektörünün özelleştirilmesine yönelik yeni fırsatlara dikkat çekerken borsaya açılması istenen birkaç şirketin olduğunu ancak 2020-2021'de açılacaklarını belirtti.  
Suudi Arabistan Maliye Bakanı Bloomberg’e verdiği röportajda ayrıca “Suudi Arabistan, daha önce özelleştirmeyi düşünmediği sektörlerdeki işletmeleri satmayı düşünüyor” dedi. Bakan Cedan ayrıca özelleştirme çalışmalarının önümüzdeki dört veya beş yıl içinde muhtemelen 50 milyar riyalin üzerinde (13,3 milyar dolar) gelir getireceğine dikkati çekti.
Devletin gelir vergileri de dahil olmak üzere daha fazla alanda vergilendirmeye yönelmesiyle ilgili olarak ise Bakan Cedan, hiçbir detayı göz ardı etmediklerini vurgulayarak, gelir vergisinin yürürlüğe girmek üzere hazır hale gelmesi için çok fazla zamana ihtiyaç olduğunu ve bu yüzden yakın bir tarihte yürürlüğe girmesine dair bir plan olmadığını açıkladı.
Bakan Cedan, G20 Liderler Zirvesi’nin yüz yüze mi yoksa telekonferans aracılığıyla mı yapılacağına dair henüz kesin bir karar alınmadığını ve konunun halen görüşüldüğünü de sözlerine ekledi.
G20 Liderler Zirvesi’nin önümüzdeki Kasım ayında yapılması planlanıyor. Suudi Arabistan da dünyanın en büyük ekonomilerinin temsilcilerinin katılacağı bu yılki zirveye ev sahipliği yapacak.



Kral Selman yağmur duası çağrısı yaptı

Suudi Arabistan Kralı Salman bin Abdulaziz (SPA)
Suudi Arabistan Kralı Salman bin Abdulaziz (SPA)
TT

Kral Selman yağmur duası çağrısı yaptı

Suudi Arabistan Kralı Salman bin Abdulaziz (SPA)
Suudi Arabistan Kralı Salman bin Abdulaziz (SPA)

Kral Selman bin Abdulaziz, yarın Suudi Arabistan genelinde yağmur duası yapılmasını istedi.

Suudi Arabistan Kraliyet Sarayı'ndan yapılan açıklamada, “Yağmur duası yapma konusunda Peygamberimiz Muhammed'in (sav) örneğini takip eden İki Kutsal Caminin Koruyucusu Kral Selman bin Abdulaziz, Ümmü'l-Kura takvimine göre 1447 H. Şaban ayı, 24. Günü, yani 12 Şubat 2026 tarihinde Krallık genelinde yağmur duası yapılmasını istedi.”

Kral Selman, herkese "tövbelerini artırmalarını, bağışlanma dilemelerini ve Yüce Allah'a dönmelerini, kullarına karşı nazik olmalarını ve sadaka vermek, namaz kılmak, dua etmek gibi gönüllü ibadetlerini artırmalarını" öğütledi. Ayrıca, Allah'ın kullarının yüklerini hafifletmelerini ve sıkıntılarını gidermelerini, böylece Allah'ın da bizim yüklerimizi hafifletmesini ve umduğumuz şeyleri bize vermesini istedi.

Ayrıca,"Her aklı başında insan, Allah'ın Resulü'nün -Allah ona salât ve selam versin- sünnetine uygun olarak namaz kılmaya gayret etmeli ve Allah'a olan ihtiyacını göstermeli, sürekli dua etmelidir; zira Allah, kullarının sık sık ve sürekli dua etmelerini sever" diye belirtti.

 


Suudi Arabistan ve Bahreyn veliaht prensleri ortak konuları görüştü

Prens Muhammed bin Selman, salı günü Diriye’de Prens Selman bin Hamad’ı kabul ederken. (SPA)
Prens Muhammed bin Selman, salı günü Diriye’de Prens Selman bin Hamad’ı kabul ederken. (SPA)
TT

Suudi Arabistan ve Bahreyn veliaht prensleri ortak konuları görüştü

Prens Muhammed bin Selman, salı günü Diriye’de Prens Selman bin Hamad’ı kabul ederken. (SPA)
Prens Muhammed bin Selman, salı günü Diriye’de Prens Selman bin Hamad’ı kabul ederken. (SPA)

Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman bin Abdülaziz, Bahreyn Veliaht Selman bin Hamad Âl Halife ile karşılıklı ilgi alanına giren bir dizi konuyu ele aldı.

Prens Muhammed bin Selman’ın salı günü Diriye’de Prens Selman bin Hamad’la bir araya geldi. Taraflar, iki ülke arasındaki tarihî ilişkileri ve çeşitli alanlarda ikili iş birliği fırsatlarını gözden geçirdi.

Görüşmede Suudi Arabistan tarafında; Enerji Bakanı Prens Abdülaziz bin Selman, Riyad Bölgesi Vali Yardımcısı Prens Muhammed bin Abdürrahman, Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Ferhan, Devlet Bakanı ve Ulusal Güvenlik Danışmanı Musaid el-Ayban, Maliye Bakanı Muhammed el-Cedan ve Manama Büyükelçisi Nayif es-Sudeyri hazır bulundu.

fvedvf
Suudi Arabistan Veliaht Prensi’nin, Bahreynli mevkidaşını salı günü Diriye’de karşıladığı törenden bir kare. (SPA)

Bahreyn tarafında ise; Başbakan Yardımcısı Şeyh Halid bin Abdullah Âl Halife, İçişleri Bakanı Şeyh Raşid bin Abdullah Âl Halife, Başbakanlık Divanı Bakanı Şeyh İsa bin Selman Âl Halife, Maliye ve Ulusal Ekonomi Bakanı Şeyh Selman bin Halife Âl Halife, Bakanlar Kurulu İşleri Bakanı Hamad el-Maliki ve Riyad Büyükelçisi Şeyh Ali bin Abdurrahman Âl Halife yer aldı.

fervgfrv
Prens Muhammed bin Abdürrahman’ın, Kral Halid Uluslararası Havalimanı’nda Prens Selman bin Hamad’ı karşıladığı an. (Riyad Emirliği)

Prens Selman bin Hamad ve beraberindeki heyet, iki ülkeyi birleştiren tarihî ve kardeşlik bağları çerçevesinde, ülkeler ve halklarının beklentilerine hizmet edecek şekilde kardeşçe bir ziyaret kapsamında salı günü Riyad’a geldi.

Bahreyn Veliaht Prensi’ni Kral Halid Uluslararası Havalimanı’nda; Prens Muhammed bin Abdürrahman, Nayif es-Sudeyri, Şeyh Ali bin Abdurrahman, Riyad Bölgesi Emniyet Müdürü Vekili Tümgeneral Mansur el-Uteybi ve Kraliyet Protokolü Başkan Yardımcısı Fahd es-Suhayl karşıladı.


Suudi Arabistan’da sanayi üretimi 2025 yılını yüzde 8,9’luk güçlü bir büyüme ile tamamladı

Aramco şirketine ait fabrikalardan biri (Aramco)
Aramco şirketine ait fabrikalardan biri (Aramco)
TT

Suudi Arabistan’da sanayi üretimi 2025 yılını yüzde 8,9’luk güçlü bir büyüme ile tamamladı

Aramco şirketine ait fabrikalardan biri (Aramco)
Aramco şirketine ait fabrikalardan biri (Aramco)

Suudi Arabistan Genel İstatistik Kurumu (GASTAT), 2025 yılı sonunda ülke sanayi sektörünün olağanüstü bir performans sergilediğini açıkladı. Kuruma göre, sanayi üretim miktarları endeksi, geçen yılın aralık ayına kıyasla yıllık bazda yüzde 8,9 oranında artış gösterdi.

Bu artış, özellikle madencilik ve imalat sanayii başta olmak üzere temel ekonomik faaliyetlerdeki toparlanmayı yansıtıyor ve sanayi sektörünün ulusal ekonomiye sağladığı katkının önemini güçlendiriyor.

Petrol üretimi

Madencilik ve taş ocakçılığı faaliyetleri, sanayi üretim endeksini yukarıya taşıyan başlıca etkenler arasında yer aldı. Endeks, aralık ayı itibarıyla yıllık bazda dikkat çekici bir şekilde yüzde 13,2 oranında büyüme kaydetti. Bu ivmenin temel nedeni, Suudi Arabistan’daki petrol üretiminin artarak günlük 10,1 milyon varile ulaşması olarak gösteriliyor. Geçen yılın aynı döneminde bu rakam 8,9 milyon varildi. Aylık bazda ise endeks, kasım ayına kıyasla yalnızca yüzde 0,3 oranında sınırlı bir artış göstererek nispeten istikrarlı seyretti.

Üretim endüstrisi

Buna paralel olarak imalat sanayi sektörü de yüksek bir esneklik göstererek yıllık bazda yüzde 3,2 oranında büyüdü. Bu büyüme, özellikle kimya ve gıda üretimi faaliyetlerindeki güçlü performansla desteklendi. Kimyasal maddeler ve kimyasal ürünlerin üretimi, sektördeki en güçlü itici unsurlardan biri olarak öne çıkarak yüzde 13,4 oranında artış kaydetti. Bunu yüzde 7,3 büyüme ile gıda ürünleri üretimi takip etti. Aylık bazda da endeks pozitif seyrini sürdürdü ve Kasım 2025’e kıyasla yüzde 0,3 oranında artış gösterdi. Söz konusu artışta gıda ürünleri üretimi yüzde 9,6, kimyasal ürünler üretimi ise yüzde 2,8 oranında yükseldi.

Su temini ve kamu hizmetleri

Kamu hizmetleri sektöründe, su temini, kanalizasyon hizmetleri ile atık yönetimi ve işleme faaliyetleri yıllık bazda güçlü bir artış göstererek yüzde 9,4 büyüdü. Buna karşın elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme hizmetleri faaliyetleri, 2024 Aralık ayına kıyasla yüzde 2,5 oranında azaldı. Aylık bazda ise her iki sektörde de Kasım 2025’e göre daralma gözlendi; su ve atık hizmetlerinde yüzde 7,2, elektrik ve gaz faaliyetlerinde yüzde 13,1 düşüş kaydedildi. Bu durum, üretimin mevsimsel dalgalanmalardan veya rutin bakım programlarından etkilendiğini gösteriyor.

Petrol ve petrol dışı faaliyetler arasındaki denge

Son olarak, veriler Suudi Arabistan ekonomisinin temel sektörleri arasında dengeli bir büyüme dağılımı olduğunu ortaya koyuyor. Petrol faaliyetleri yıllık bazda yüzde 10,1 oranında artarken, petrol dışı faaliyetler istikrarlı bir şekilde yüzde 5,8 büyüme kaydetti. Kısa vadeli performansa bakıldığında, petrol dışı sektörlerin aylık bazda yüzde 0,4 ile üstünlüğünü sürdürdüğü görülürken, petrol faaliyetleri ise aylık bazda yüzde 0,3 oranında hafif bir düşüş gösterdi. Bu durum, ülkedeki ekonomik çeşitlendirme stratejisinin sürdürüldüğünü yansıtıyor.