Husi darbecilerin işgali altında bulunan Yemen’in başkenti Sana’da bulunan kurum ve kuruluşlar, birçok vilayetin tanık olduğu şiddetli yağmurlar sebebiyle aralarında tarihi Sana bölgesinin de yer aldığı Yemen tarihi eserlerini ve 8 barajın kısmen veya tamamen çökme tehlikesiyle karşı karşıya olduğu konusunda uyarıda bulundu.
Söz konusu kurum ve kuruluşlar, Husilerin eylemsizliğine, ihmallerine, uyarıların ciddiyet boyutunu dikkate almadıklarına işaret ederek, devam eden restorasyon projelerinin ve periyodik bakımların askıya alınması ışığında kasıtlı ihmaller ve hızlı hareket edilmemesi konusunda uyardı.
Açıklamada, Yemen’deki tarihi anıtları ve arkeolojik alanları yağmur suyu tehlikesi ve ihmaller zincirinden kurtarmak için hızlı ve acil bir eylem çağrısında bulunuldu. Ayrıca, bakım çalışmalarında hızlı müdahaleye ihtiyaç duyan barajlar ve su setlerini iyileştirmenin yanı sıra artan seller nedeniyle çökmesini önlemek için tedbirler alınması gerektiği vurgulandı.
Sana’daki Yemenliler hala, kendilerini ve sahip oldukları malların yanı sıra, barajlar, şehirler ve tarihi eser alanlarında büyük yıkımlara sebep olan sel baskınlarından dolayı en çok zarar gören kesim olmaya devam ediyor. Milisler felaketin büyüklüğünü görmezden gelmeye ve enerjilerinin büyük bir kısmını vatandaşları bir sonraki mezhep etkinliğine katılmaları için harekete geçirmeye ve toplantılar düzenlemeye harcamaya devam ediyor.
Tehdit altındaki şehirler ve tarihi yerler arasında, “Eski Sana şehriyle Amran vilayetindeki Thila ve Hababah şehirleri, el-Mehvit’teki et-Tavile, Sana’daki Manakhah bölgesindeki el-Heccere, Sana bölgesindeki el-Haymah el-Hariciyye ilçesindeki Hısn es-Sabbar, Sana’daki et-Tayyal bölgesinde bulunan Tan’am ilçesi ve zarar gören diğer şehirler” arasında bulunuyor.
Uyarıların hemen öncesinde, eski Sana’da beş ev yıkılırken, diğer iki binada da çatlakların meydana gelmesinin ardından, binalar yıkılma olasılığı sebebiyle tahliye edildi. Buna, Sana’nın Main semtindeki Mezbah ve Asr el-Kadime mahallelerindeki iki eski binanın tamamen çöküşü, diğer 3 binanın ise kısmı olarak yıkılması eşlik ederken, bunların tamamına yağmur ve sel sularının sebep oldu.
İran’a bağlı milislerin, 2014 yılında meşru yönetime indirdiği darbeden bu yana, kurumlar, özel fonlar ve hükümet kurumlarının bütün mali tahsisatlarına yönelik devam eden yağma ve el koymaları sebebiyle, Eski Eserler ve Müzeler Genel Müdürlüğü’yle diğer kurum ve kuruluşlar, uluslararası ve yerel örgütler, zenginler ve hayırseverlerin desteğinden başka çalışmaları devam etmenin bir yolunu bulamadı. Kurum, yağmur ve sel sularının anıtlar, arkeolojik sit alanları, barajlar ve diğer alanlara verdiği hasarı gidermek için onlardan yardım eli uzatmalarını istedi.
Sana’daki parlamento raporları ve yerel haberlerde daha önceden, milislerin yolsuzlukları, devlet mallarına ve kurumlara tahsis edilen fonları sürekli olarak yağmalamasıyla bağlantılı olarak, darbeci milislerin özel fonlara ve kurum bütçelerine el koymaya devam ettiği açıklanmıştı. Ayrıca, yasalara ve yönetmeliklere aykırı olarak gruba özel organlar oluşturarak, darbecilerin saflarındaki nüfuzlu kişilere ait hesaplara aktarmaya, vilayet ve ilçelerdeki yerel yönetimlerin gelirlerinin elde etmeye devam ettiğini ortaya koymuştu.
Konuyla ilgili olarak, Sana’daki yerel haberlerde, Husi darbesi ve silahlı gruplarının devlet kurumlarını baskı altına almasından bu yana, “arkeolojik ve tarihi alanların korunması, restorasyonu ve bakımına katkıda bulunmak, kültürel gelişim, milli kültürel değerlerin desteklenmesi, kimliğinin ve özgünlüğünün korunmasını desteklemek, kültürel ve sanatsal mirasın toplanması ve belgelenmesi, kültürel uygarlık ve tarihi mirasın korunması ve sürdürülmesi” amacıyla 2002 yılında kurulan “Kültürel Miras ve Gelişim Fonu’nun” gelirlerine silah zoruyla el koyuyor.
Sosyal medya siteleri, başkent Sana’da ve diğer şehirlerdeki sokaklar ve mahallelerde sular altında kalan evlerini, ailelerini, şehirlerini ve tarihi eserlerini koruması için Yemen halkının fiili otoriteyi elinde tutan Husi yetkililere yaptığı çağrılarla dolu.
Buna ek olarak, beş yerel ve uluslararası insan hakları örgütü, özellikle Hudeyde, Marib, Sanaa ve Amran gibi vilayetlerde son zamanlarda meydana gelen şiddetli yağışların meydana getirdiği felaketler sebebiyle ağır hasar gören Yemenliler için yardım çağrısı yaptı.
“Sam Hak ve Özgürlükler”, “Amerikan Adalet Merkezi”, “Tamkeen Kalkınma ve İnsan Hakları”, “Hukuk ve Özgürlükleri Savunma”, “Yemen İçin Kadınlar” adlı kuruluşlar, inceledikleri öncelikli fotoğrafların medya tarafından yayınlandığını, Yemen’in benzeri görülmemiş bir sel felaketiyle karşı karşıya olduğunu teyit ettiler. Örgütler, bu durumun Yemenli sivillerin üzerinde fazladan bir yük oluşturduğunu, özellikle sel nedeniyle çadırları yıkılan evlerinden edilmiş Yemenlilerin yaşadığı insanlık krizini daha da kötüleştirdiğini ifade ettiler. Örgütler ayrıca, “halihazırda kötüye giden ülkedeki sağlık durumunun risklerini artırdığını, savaş yıllarında on binlerce kişinin kolera, kızamık, dang humması gibi salgın hastalıkların tehdidi altında olduğunu” belirtti.
Han Yunus’ta İsrail yanlısı bir milis grubuna liderlik eden Husam el-Esdal (Filistin Basın Ağı sayfası)
Gazze’deki Cibaliye Mülteci Kampı’nda Hamas’a bağlı Kassam Tugayları mensuplarının önünde duran Filistinli bir çocuk (Arşiv – EPA)