ABD'den Tayvan'a 40 yıl sonra ilk resmi ziyaret

ABD Sağlık Bakanı Alex Azar dün Taipei Havaalanı’nda (EPA)

ABD Sağlık Bakanı Alex Azar Tayvan’a giderek, 1979’dan bu yana ülkeye en üst düzey resmi ziyareti gerçekleştiren ilk ABD’li yetkili oldu.
Azar’ın, 3 günlük ziyaretinde Çin ile ilişkileri gergin olan Tayvan lideri Tsai Ing-Wen’in yanı sıra birçok üst düzey yetkili ile görüşmesi bekleniyor.
Azar, ABD’nin Pekin yönetimini Çin halkının tek meşru temsilcisi olarak tanıyarak, Tayvan ile diplomatik bağlarını kopardığı 1979’dan bu yana ülkeyi ziyaret eden en üst düzey ilk ABD’li yetkili oldu.
Ancak bununla birlikte, ABD biraz belirsiz bir şekilde de olsa adanın en sadık müttefiki ve en önde gelen silah ihracatçısı olmaya devam ediyor.
ABD Sağlık Bakanı’nın bu ziyareti, Pekin ve Washington arasında çeşitli konularda gerginliğin arttığı bir dönemde gerçekleşti.
Çin’in Hong Kong’a dayattığı katı Ulusal Güvenlik Yasası’na cevaben ABD yönetimi, aralarında Hong Kong İcra Kurulu Başkanı Carrie Lam’in de olduğu 11 kişiyi yaptırım listesine aldı.
Buna ilaveten ABD Başkanı Donald Trump, Çin merkezli şirketler TikTok’un sahibi ByteDance ve WeChat’in sahibi Tencent’in ülkesinde faaliyet göstermesini yasaklayan kararı imzaladı.
Trump’ın Çin’i yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınından sorumlu olmakla suçladığı bir dönemde, Azar’ın özellikle Tayvan’ın salgınını yönetmedeki başarısını övmesi bekleniyor.
ABD’li üst düzey bir yetkili gazetecilere verdiği demeçte, “Bu ziyaret, Tayvan’ın Kovid-19 ile mücadeledeki başarısının bir kabulüyle birlikte açık ve demokratik toplumların Kovid-19 gibi sağlık tehditleriyle savaşmak için daha donanımlı olduğuna dair ortak bir inancın bir kanıtıdır” yorumunda bulundu.
Salgının ortaya çıktığı Çin’e coğrafi ve ticari yakınlığına rağmen, Tayvan’da şu ana kadar 480 vaka ve sadece yedi ölüm kaydedildi.
Çin, Tayvan’ı kendi toprakları olarak görürken, Tayvan, Birleşmiş Milletler (BM) tarafından bağımsız bir devlet olarak tanınmıyor.
Pekin, Taipei’nin resmi bağımsızlık ilanı veya özellikle Washington tarafından dış müdahalede bulunulması durumunda güce başvuracağını vurguladı.
Çin hükümeti, ABD Sağlık Bakanı’nın Tayvan ziyaretine tepki göstererek, bu durumu ‘güvenlik ve istikrar için bir tehdit’ olarak nitelendirdi.
George W. Bush’un ABD başkanlığı sırasında Tayvan’daki Amerikan Enstitüsü’nün Direktörü olan Douglas Paal, “Trump yönetimi, Tayvan sorununa dair gerilimin tırmanma risklerinin farkında” dedi.
ABD’nin 1990’larda Tayvan’a düzenli olarak ticari yetkilileri gönderdiğini dile getiren Paal, “Ancak bu sefer ki fark bağlamında. Azar, ABD-Çin ilişkilerinin en alt düzeye indiği bir dönemde Tayvan’ı ziyaret ediyor. Bu Çin’i kışkırtır. Bu nedenle Ulusal Güvenlik Danışmanı’nı göndermemeyi tercih ettiler. Görünüşe göre kırmızı çizgiyi geçme niyetleri olmadan yakınlaşmaya çalışıyorlar” şeklinde konuştu.