Sudan'da Beşir’in yargılanmasının ertelenmesi reddedildi

Sudan'ın devrik lideri Ömer el-Beşir dün Hartum’da düzenlenen duruşma sırasında. (AFP)

Sudan'da 1989 askeri darbesi davası sanıkları devrik Cumhurbaşkanı Ömer el-Beşir ve 34 İslamcı ismin yargılanmasıyla ilgilenen Özel Ceza Mahkemesi Hakimi İsameddin Muhammed İbrahim, yargı prosedürlerini askıya almayı reddetti. Aynı zamanda koronavirüs salgınıyla mücadelede gerekli sağlık koşullarını sağlayan alternatif bir salon ayarlamayı değerlendirme sözü verdi.
Mahkeme Başkanı İbrahim, duruşmaya15 Eylül'de devam edilmesi kararı aldı. Zira savunma heyeti bir önceki oturumda mahkeme salonunun dar olduğu, salgına yönelik sağlık şartlarının yerine getirilmediğini, aynı zamanda oturumların Anayasa Mahkemesi kurulmadan düzenlendiği, ülkedeki siyasi koşulların henüz yetersiz olduğunu ve bunun da mahkemenin bağımsızlığını etkileyebileceğini öne sürerek duruşmanın ertelenmesi talebinde bulunmuştu. Hakim, sanıklardan 26'sının ifadesini dinledi. Kayıtlarda 3 numara olarak geçen sanık Ömer el-Beşir, eski görevinin cumhurbaşkanı olduğunu ve Kuzey Hartum’daki Kobar’da yaşadığını belirtti. Sudan’daki Müslüman Kardeşler’den Hasan Turabi'nin kurduğu Halk Kongresi Partisi Genel Sekreteri Ali Hac Muhammed ise aslen Sudanlı olup Alman vatandaşlığını elinde bulundurduğunu söyledi.
Daha uygun bir mahkeme salonu için tedbirlerin alınması yönündeki kararını açıklayan hakim, savunma komitesinin duruşmayı askıya alma talebini ise reddetti. Aynı zamanda yetkili Yargı Organı Başkanı ve Mahkeme Başkanı’ndan koronavirüs salgınıyla ilgili gerekli sağlık şartlarının sağlandığı alternatif bir duruşma salonu talebinde bulundu.
Yargılama işlemlerine daha iyi bir salon sağlanana kadar sağlık önleyici tedbirlerine özen  gösterilerek aynı mahkemede devam edileceğini belirten hakim, savunma heyetinin davayı askıya alma talebini haklı çıkaracak hiçbir hukuki dayanak ve mantıklı bir sebebin olmadığını vurguladı. Aynı zamanda bu mahkemenin kanunların anayasaya uygunluğunu tartışma yetkisi olmadığını kaydetti.
Ülkedeki siyasi durumun yargı prosedürleri üzerindeki etkisi ve sanıkların adil yargılanması hakkında ise ülkedeki geçiş dönemi anayasa belgesinde yer alan maddelere uygun olarak sadece yasanın uygulanmasıyla ilgilenildiğinin altını çizen hakim, mahkemenin siyasi iklimden olumsuz veya olumlu etkilenmeyeceğini vurguladı.
Halk Kongresi Partisi savunma heyetinden Avukat Barut Sandal, Yüksek Mahkeme Başkanı Nemat Abdullah’ın bu özel mahkemenin kurulması için verdiği karar doğrultusunda Mahkeme Başkanı’na temyizde bulunduğunu, yargı prosedürlerinin temyiz kararı verilene kadar durdurulmasını talep ettiğini belirtti. Zirâ Avukat Sandal, söz konusu mahkemenin bu dava üzerinde yargı yetkisi olmadığı görüşünde. Hakim ise mahkemenin bu talebi dikkate alacağını bildirdi.
İslami cephe liderlerinden Ali Osman Muhammed Taha, Bekri Hasan Salih, Nafi Ali Nafi, Halk Kongresi Partisi liderleri Ali el-Hac ve İbrahim es-Senusi, aynı zamanda devrik rejimi destekleyen bir dizi asker ve sivil, darbe davasının önde gelen sanıkları arasında bulunuyor.
Sudan Başbakanı Abdullah Hamduk geçen hafta, devrik rejimin aktörlerinin yargılanması prosedürlerini hızlandırma çağrısında bulunmuştu. Savunma heyeti ise yürütme makamının yargıya yönelik bu müdahalesini değerlendirdi. Beşir, Aralık 2019'da mali yolsuzluk suçlamasıyla özel bir mahkemede iki yıl süreli hapis cezasına çarptırılmış, Kobar Cezaevi'ndeki Toplumsal Islah Kurumu’na nakledilmişti. Beşir ve devrik rejim liderleri, Nisan 2019'da iktidarı deviren halk hareketi sırasında protestocuların öldürülmesi ve terörizm gibi faaliyetlere dahil olma suçlamalarıyla karşı karşıya.
Beşir’in Hasan Turabi’nin planlamasıyla 1989 yılında askeri darbeyle iktidara geçişi, Sudan İslami hareketinden askeri ve sivil onlarca kişinin plana iştirakiyle gerçekleşmişti.
Savunma heyetinde feshedilen Ulusal Kongre Partisi ve Halk Kongresi Partisi'nden devrik rejim liderlerinden Muhammed Hasan el-Emin, Kemal Ömer Abdusselam, Barud Sandal gibi avukatlar ve Beşir ile yardımcısı Muhammed Taha’yı savunan eski Adalet Bakanı Abdulbasit Sabderat yer alıyor.