Lavrov ve Pedersen Suriye diyaloğunu görüştü

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ve Birleşmiş Milletler (BM) Suriye Özel Temsilcisi Geir Pedersen Moskova’da bir araya geldi (EPA)

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Suriye Anayasa Komitesi’nin Cenevre’deki son toplantılarından çıkan sonuçları “oldukça olumlu” şeklinde niteleyerek övgüde bulundu. Lavrov, Moskova’da dün Birleşmiş Milletler (BM) Suriye Özel Temsilcisi Geir Pedersen ile görüşmesi sırasında, Suriye krizine son vermeyi hedefleyen kapsamlı bir siyasi süreç başlatma çabalarını ilerletmenin önemine vurgu yaptı. BM Temsilcisi Pedersen ise “Suriye’deki zorlukların arttığına” işaret ederek, ülkedeki durumu “oldukça karmaşık” diye niteledi. Bununla birlikte Pedersen, çözüm çabalarını ilerletmek için tüm Suriyeli taraflarla temasların sürdüğüne dikkat çekti.
Taraflar, uzun süren bir toplantılar gerçekleştirdi. Lavrov, görüşmeler sırasında Moskova’nın “Suriye’nin egemenlik ve birliğinin korunmasını ve ülkedeki çatışmayı sonlandırmak için siyasi sürecin başlatılmasını hedefleyen çabalara” bağlı olduğunu belirtti.
Suriye Anayasa Komitesi’nin Cenevre’deki 3’üncü tur toplantılarından çıkan sonuçlara övgüde bulunan Lavrov, “Tüm sorunlar çözülmedi. İlerideki çalışmalarla ilgili her konuda anlaşılamadı ancak genel olarak toplantıyı çok faydalı ve verimli buluyoruz” ifadesini kullandı.
Lavrov, Astana Formatı çerçevesinde ateşkesin garantörlerinden biri olan Rusya’nın, “anayasa reformuyla ilgili meselelerde Suriyeliler arasında bir anlaşma yapılmasını hedefleyen çabaları desteklemeye devam edeceğini” dile getirdi.
Lavrov, Rusya’nın siyasi çözümü ilerletme kapsamındaki çabaları güçlendirme eğilimine ek olarak, “sahadaki gelişmeleri tüm dikkatle takip ettiğini ve Astana formatındaki ortaklarıyla birlikte Suriye hükümetine ve Suriye halkının tamamına -Suriye Arap Cumhuriyeti’nin toprak bütünlüğünü ve egemenliğini güvence altına almakla beraber- uluslararası terörizmi topraklarından söküp atma misyonunu gerçekleştirmede yardımcı olduğunu” kaydetti.
Suriye’deki insani duruma da değinen Lavrov, uluslararası toplumun ülkedeki insani durum dosyasını ayrı ayrı ve merkezi bir şekilde takip etmesinin önemine işaret ederek, “Ülkedeki insani şartlar, özellikle koronavirüs salgını gölgesinde karmaşık ve somut zorluklarla karşı karşıya” dedi.
Uluslararası toplumun ve özellikle de batılı meslektaşların Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres’in koronavirüs salgını sürecinde Suriye’ye yönelik tek taraflı yaptırımları kaldırma çağrısına karşılık vermediğini söyleyen Lavrov, Moskova’nın bu çağrının kabulü için elinden geleni yaptığını belirtti.
Suriyeli göçmenler ve yerinden edilenler dosyasının “halen çok acil” olduğunu vurgulayan Lavrov, ülkesine dönmek isteyen Suriyelilere yardım etmeyi hedefleyen çabaların aktifleştirilmesinin gerekliliğine işaret ederek, bu çabaların Türkiye, Ürdün ve Lübnan başta olmak üzere göçmenleri kabul eden ülkelerin yükünü hafifleteceğini dile getirdi.
BM Temsilcisi Pedersen yaptığı açıklamada, müzakerelerle ilgili tüm meseleler hakkında görüşmelerin devam etmesi gerektiğinin altını çizerek, tüm Suriyeli taraflara temasları sürdürme çağrısında bulundu. Pedersen, BM’nin bütün Suriyeli gruplarla bu meseleleri görüşmeye devam etmeye çalıştığını kaydetti.
Önümüzdeki görüşmelerle ilgili gündemlerinin olduğunu ancak bu gündemler üzerinde uzlaşı sağlayamadıkları için Suriye Anayasa Komitesi’nin bir sonraki toplantılarının tarihinin belirlenemediğini aktaran Pedersen, “Bu alanda çalışmaya devam edeceğiz” diyerek, ofisinin tüm Suriyeli taraflarla temas halinde olduğunu söyledi.
“Suriyelilerin önüne çok sayıda zorluk çıkması ve koronavirüs salgının artması nedeniyle insani durum oldukça karmaşık” diyen Pedersen, BM’nin 2254 sayılı karar uyarınca mevcut sorunların çözümü ve insani yardımların sunulması konusunda çalıştığına işaret etti. Suriye’deki insani yardım çalışmalarında Rusya’nın “aktif ve önemli” rol oynadığını belirten Pedersen, “Başka zorluklar da var. İdlib'deki durumla ilgili Türkiye ile işbirliği yapıyoruz ve Suriye'nin kuzeydoğusundaki işler de karmaşık” ifadesini kullandı.
Rusya, Lavrov-Pedersen görüşmesinin basına açık bölümünün ardından tarafların yaptığı ikili görüşmelerin detaylarına ilişkin açıklama yapmadı.
Rus kaynakların aktardığına göre, Moskova, Cenevre sürecini ilerleterek, Anayasa Komitesi çalışmalarının sonuçları ve mekanizmaları hakkında kapsamlı görüşmeler gerçekleştirmek istiyor. Kaynaklar, Lavrov-Pedersen görüşmesinin merkezinde Suriye sahasındaki gelişmeler ve insani durumun olduğunu bildirdi.
Bir Rus kaynak, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, Lavrov’un, Moskova Platformu Başkanı Kadri Cemil öncülüğündeki Halkın İradesi Partisi ile Kürt oluşumu temsil eden Suriye Özerk Yönetimi’nin Moskova’da imzaladığı siyasi müzakerenin belgesini Pedersen’e verdiğini belirtti. Kaynak, Lavrov ve Pedersen’in “Kürt oluşumu siyasi sürece dahil etme mekanizmasını görüştüklerini” sözlerine ekledi.