Irak Başbakanı Kazimi’nin Erbil’deki görüşmesi uzun vadeli anlaşmalara zemin hazırlıyor

Kazimi, Eski Irak Cumhurbaşkanı Celal Talabani’nin anıt mezarında ziyaretçi defterini imzalarken (Rudaw)

Irak Başbakanı Mustafa el-Kazimi, önceki gün Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nin (IKBY) başkenti Erbil’de Kürt yönetimiyle gerçekleştirdiği ‘ciddi’ görüşmelerin akabinde buradaki temaslarını tamamlamak üzere dün Süleymaniye kentinde yerel hükümet temsilcileriyle bir araya geldi. Kazimi, dün Süleymaniye kentinde Irak Cumhurbaşkanı Berhem Salih başta olmak üzere Süleymaniye Valisi ve yerel hükümet yetkilileri ile görüştü.
Cumhurbaşkanlığı’ndan ziyarete ilişkin yapılan açıklamada, Salih’in, Kazimi ve beraberinde bakanlardan oluşan heyeti Süleymaniye’deki evinde karşıladığı belirtildi. Açıklamada ziyaret hakkında başka detay verilmedi. Kazimi’nin ofisinden yapılan açıklamada ise Süleymaniye’deki bazı yetkililer ile görüşmelerin yapıldığı ve yetkililerin şehirdeki hizmetler ve genel koşullarla ilgili öne çıkan dosyalar hakkında bilgi verdiği belirtildi.
Irak Meclisi’nin Süleymaniye Milletvekili Rezan Şeyh Diler, Şarku’l Avsat’a verdiği demeçte, “Başbakan Mustafa el-Kazimi’nin IKBY’yi ziyareti, yıllardır iki tarafın yaşadığı ihtilafların çözümü için genel olarak büyük önem taşıyor. Ziyaret, IKBY hükümeti veya oradaki siyasi partiler düzeyinde gerçekleşse de dostluğu ve resmiyeti bir araya getirdi” dedi.
Diler, açıklamasının devamında şunları kaydetti:
“Bu tür saha ziyaretleri, sahada olan bitenin bilinmesi ve böylece doğrudan iyileştirme işleminin gerçekleştirilmesi açısından büyük önem arz ediyor. Bu ziyaret ayrıca kent sakinleri ile hükümeti birbirine yakınlaştırıyor. IKBY, Irak’ın bir parçasıdır. Dolayısıyla ister hukuki ister görevler bakımından olsun iki taraf arasında karşılıklı yükümlülükler bulunuyor. Bu da çözümlerin eksik kalmaması için her şeyin masaya yatırılmasını gerektiriyor. Varılan anlaşmalar yazılı, anlaşılır ve iki taraf için bağlayıcı olmalıdır.”
IKBY Başkanı Neçirvan Barzani, Kazimi’nin ziyaretinin önemli ve yaptıkları görüşmelerin yapıcı olduğunu söylemişti. Barzani, Twitter hesabından paylaştığı mesajda, “Irak merkezi hükümet ile IKBY arasında kalan meselelerin çözümü için yapıcı görüşmelerimizi sürdürdük ve ortak ilgi alanına giren meseleleri görüştük” ifadesini kullanmıştı.
Kazimi’nin basın ofisinden ziyarete dair yapılan açıklamada ise Barzani ile gerçekleşen görüşmenin önemli olduğu ve ortak ilgi alanına giren meselelerin ele alındığı kaydedildi. Kazimi-Barzani görüşmesinde ülkedeki genel durumun ve sorunların ele alındığı aktarılan açıklamada Irak merkezi hükümet ile IKBY arasında ortak dosyaların masaya yatırıldığı ve mevcut sorunlarla mücadelede ortak tavır benimsemenin öneminin vurgulandığı ifade edildi.
Açıklamanın devamında şu ifadelere yer verildi:
“Görüşmede, tüm meseleleri çözmek ve bütün bileşenleriyle birlikte Irak halkına en iyi şekilde hizmet etmek için anayasa ve karşılıklı diyaloğu esas almanın önemine vurgu yapıldı ve bu konuda mutabık kalındı. Ayrıca istikrarı ve yerinden edilenlerin dönüşlerini tamamen sağlamanın ve Iraklıların yapacağı demokratik seçimleri ile iradelerinin doğru bir şekilde yansıtmada başarılı olacak bir seçim sürecinin teminat altına alınması hedefiyle DEAŞ terör kalıntılarının herhangi bir şekilde sızmasının engellenmesi için Silahlı Kuvvetler kapsamında güvenlik işbirliğinin sürdürülmesine vurgu yapıldı.”
Iraklı siyasetçi Haydar el-Molla, Kazimi’nin attığı adımlar hakkında yaptığı değerlendirmede, “Irak sokağı ve uluslararası açılım, Kazimi’ye silah ve şer ittifaklarını ortadan kaldırma özgürlüğü ve iradesi verecektir” dedi.
Molla, Twitter hesabından, “Kazimi’nin düşünme ve performans şekli, önceki dönemde hükümet performansının hapsedildiği kapalı sandığı kırdı” diye yazdı.
Hukuk uzmanı Tarık Harb ise Kazimi’nin IKBY’de yaptığı anlaşmaların, daha sonra üzerine yapılacak anlaşmalar için doğru bir adım olduğunu söyledi. Harb, basına yaptığı açıklamada şunları kaydetti:
“Ulusal akıl ve Iraklılık şuuru, Kazimi’nin IKBY ziyaretine rehberlik etti. Eskilerin bir sözü var; ‘bir şey tamamıyla elde edilemezse, tamamen de vazgeçilmez’. Her halükarda Kazimi’nin başardığı şey çok fazla. Bunları öncekiler başaramadı. Bunun en açık örneği IKBY’deki sınır kapılarının gelirlerinin yarısının merkezi hükümete verilmesidir. Bu önceden yapılmamıştı. Zira IKBY’den bu konuda tek kuruş dahi alınmıyordu. Eğer burada bir ayıplama ve suçlama yöneltilecekse o da anayasayı yazan ve güneyde ve orta kesimlerde federatif yapı kurulması için IKBY’ye tehlikeli ve çok sayıda yetki veren siyasi gruba (Şii gruba atıfla) ait ulusal kurulun üyelerine yöneltilmelidir. Kazimi’nin IKBY ziyaretinde başardıklarını daha önceki başbakanlar başaramadı.”