Macron, Lübnanlı liderlerle telefon görüşmelerini sıklaştırırken Edib tüm taraflarla işbirliği yapmak istiyor

Lübnan’da yeni hükümetin kurulmasının önünü açmak ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un yeni hükümetin kurulması için Lübnan’ın başlıca siyasi isimleriyle anlaşarak belirlediği süreyi uzatmak istediğini söylemesinin ağırlığı altında ezilen ülkeyi, yaşadığı büyük krizlere eklenecek bir yenisine daha sürüklememek için ardı ardına yapılan görüşmeleri yakından takip eden siyasi kaynaklar, Şarku’l Avsat’a hükümetin kurulması için ilgili taraflara verilen sürenin yarın sona ereceğini söylediler. Kaynaklar, bu yüzden hükümeti kurma sürecini geciktirmeye devam eden düğümü çözecek koşulların sağlanması için görüşmelerin yoğunlaştığını belirttiler.
Macron'un hükümetin geciktirmeye devam eden engellerin üstesinden gelmek için tüm Lübnanlı liderlerle temas halinde olmaya devam ettiğini vurgulayan aynı kaynaklar, Macron’un temaslarının, uluslararası ve bölgesel kuruluşlarla yapılan benzer temaslarla örtüştüğünü söylediler. Ancak kaynaklar, şuana kadar yapılan bu görüşmeler sonucunda nelerin elde edildiğine dair detaylara değinmediler.
Yeni hükümeti kurma görevi verilen Büyükelçi Mustafa Edib ile Fransa arasındaki temasların hiç durmadığına dikkati çeken kaynaklar, Edib’in, Macron ve Lübnan dosyasını takip etmekle görevlendirildiği ekibinin gerçekleştirdiği temaslara ayak uydurduğunu belirttiler. Kaynaklar ayrıca Edib’in özellikle bakanlıkların mezheplere dağıtılmasını reddeden anlayışa karşı çıkan Şii kanadın Maliye Bakanlığı ve egemen olmayan başka bakanlıkların da kendisine ayrılması konusundaki ısrarının yeni hükümetin kurulması önünde engel teşkil etmesi karşısında görüşmeleri yoğunlaştırarak inisiyatif aldığını vurguladılar.
Son dakika temaslarının yeni hükümetin kurulmasının önünü açmaması durumunda Cumhurbaşkanı Macron'un tepki verebileceğini düşünmek için erken olduğuna inanan kaynaklar, Macron’un özellikle hükümetin kurulması için Lübnan’daki başlıca siyasi isimlerle belirlediği süreyi uzatması ışığında belki de, hükümetin kurulmasına katılan siyasi güçlere, hesaplarını ve şu anda uçuruma sürüklenmekte olan ülkenin içinden geçtiği zor koşulları idrak edebilecek şekilde tutumlarını yeniden gözden geçirmelerine imkan tanıyan yeni bir fırsat vermiş olabileceğini söylediler. Söz konusu siyasi güçlerin ülkede ekonomik, finansal ve sosyal çöküş giderek daha da tehlikeli bir hal alırken şimdi onu kurtarmaya yardımcı olmak için bir birleriyle uyumlu bir çaba içerisine girmeleri gerektiriyor. Çünkü Lübnan kendisine yardım etmedikçe kimse ona yardım etmeyecek.
Lübnan Cumhurbaşkanı Mişel Avn, ülkeyi içinde bulunduğu boğucu krizlerden kurtaracak çıkış yollarını bulmak için meclisteki siyasi bloklarla yaptığı istişarelere devam ederken, hükümeti kurmakla görevli olan Edib, - ilgili kaynakların belirttiği üzere -kendisini birkaç kez arkadaşları arasında sessizliğini bozmaya zorlayan yalan ve iftira kampanyalarıyla karşı karşıya kaldı. Kaynaklara göre Edib’in bu konuda arkadaşları arasında sitem ederken, “Çizgimde kalmaya devam edeceğim. Şii mezhebini ya da diğer mezhepleri kırmaya çalışmayacağım. Yeni hükümeti kurma görevimden sonra en fazla önem verdiğim konu, ülkemi kurtarmak için ön yargıları olmayan herkesle işbirliği yapmak” ifadelerini kullandı.
Arkadaşlarının aktardığına göre Edib sözlerine şöyle devam etti:
“Hiç kimseyle tartışmaya girmeyeceğim çünkü ülke artık siyasi tartışmalar kaldıracak durumda değil. Bunun yerine ülkeyi yaşadığı krizler ve sorunlardan kurtarmak için işbirliği yapmamızı gerekiyor. Ben, ülkeyi istikrarsızlaştırmaya ve zorluklarla yüzleşme kabiliyetini felç etmeye çalışanlardan değilim. İşbirliği için herkese elimi uzattım. Yeni hükümeti kurma çabalarının çıkmaza girmesi durumunda uygun tutumu sergileyeceğim.”
Edib’in arkadaşlarına söylediği sözlerden geri adım atmaya niyeti olmadığı ve hatta Lübnan'a yeniden uluslararası yardımların yapılmasının kapısını açan ve bizzat Cumhurbaşkanı Macron’un sunduğu Fransız girişiminden yararlandığı anlaşılıyor.
Diğer taraftan Cumhurbaşkanı Avn’ın meclisteki siyasi bloklarla yaptığı istişareleri yakından takip eden kaynaklar, Avn’ın bakanlıkların dağılımı ya da bakanlıklara aday isimler konusuna değinmediğini belirttiler. Bu arada Edib’in Pazartesi günü Baabda’da Cumhurbaşkanlığı Sarayı’nda Avn ile yaptığı görüşmede kabinede yer alması planlanan isimlere ilişkin herhangi bir liste sunmadığı da biliniyor.
Aynı kaynaklar, bazı blokların, hükümeti kurma süreciyle ne isimlerle ne de bakanlıkların mezhepler arasında dağılımıyla ilgilenmeyecekleri açıklamalarının ardından bu istişarelere katılma kararı aldıklarını vurguladılar. Dolayısıyla, bakanları daha sonra Cumhurbaşkanı'na danışmak şartıyla seçme konusunda nihai yetkiye sahip olan başbakan adayına anayasanın vermiş olduğu yetkiler ihlal edilmiş olmuyor.
Kaynaklara göre Şiileri kırmak gibi bir niyeti olmadığını vurgulayan Edib’in eski Başbakan Necib Mikati ile yaptığı görüşme sırasında Şii İkilisi’nin (Hizbullah-Emel Hareketi) tüm taleplerini kabul etmenin mümkün olmadığını vurgulaması da dikkat çekiciydi. Görüşmede her türlü mezhepçi ve etnik gerginliğine karşı olduğuna dikkati çeken Edib, ülkeyi istemedikleri bir yere sürüklemek istemediğinden diyalog ve iletişimi desteklediğinin altını çizdi.
Dolayısıyla ülkeyi içinde bulunduğu çıkmazdan kurtaracak kapılar kapatılmadı. Belki de yeni hükümetin kurulması için verilen sürenin Fransa’nın isteğiyle uzatılması son dakikada işlere bir ivme katabilir. Aksi takdirde ülke bilinmeyene doğru sürüklenecektir.