İsrail muhalefet lideri: Netanyahu, Filistinlilerle müzakere masasına oturma niyetinde değil

İsrail'de muhalefet partilerinden Yesh Atid'in (Gelecek Var) lideri Yair Lapid

İsrail'de muhalefet partilerinden Yesh Atid'in (Gelecek Var) lideri Yair Lapid dün İsrail'in Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Bahreyn ile ilişkileri normalleştirmek için iki tarihi anlaşma imzalamasına saatler kala yaptığı açıklamada, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun Filistinlilerle barış görüşmeleri yapmaya ‘niyeti’ olmadığını söyledi.
Körfez’deki iki ülkeyle ilişkileri normalleştirmek için imzalanan anlaşmalardan duyduğu memnuniyeti dile getiren Lapid, ancak bununla birlikte artık Filistinlilerle de barış müzakerelerinin başlaması gerektiğini vurguladı. Fransız Haber Ajansı’na (AFP) konuşan ılımlı lider, “Mevcut hükümet, Filistinlilere bu müzakerelerin bedelini ödemeden ılımlı Sünni ülkelerle anlaşmalar yaptığımızı söylüyor. Bu bir bedel değil. İsrail’in çıkarıdır” şeklinde konuştu.
Filistinlilerin tutumunu da eleştiren Lapid, ‘artık Arap dünyasının ve uluslararası toplumun onlar adına hareket etmesini bekleyerek oldukları yerde kalmaya devam edemeyeceklerini’ söyleyerek, “Proaktif olmalılar ve mağduru oynamayı bırakmalılar” dedi. Lapid'e göre Filistinliler ‘gerçekçi olmadıkları için’ tüm taleplerine ulaşamayacaklar. Burada Filistinlilerin, 1967 sınırlarında başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız bir devlet kurmayı ve İsrail Devleti'nin kurulmasının önünü açan 1948 savaşından bu yana evlerinden kaçan veya yerlerinden edilen yaklaşık 760 bin Filistinlinin geri dönmesini talep ettikleri hatırlatılmalı. Ancak eski bir gazeteci olan Lapid’e göre Filistinlerin ve İsraillilerin müzakere masasına dönmesi gerekiyor.
İsrail ve Filistin arasındaki görüşmeler 2014 yılında durdu. Filistinliler, ABD yönetiminin girişimlerini İsrail'e imtiyazlar sağlandığı gerekçesiyle reddettiler. Filistin Otoritesi geçtiğimiz Mayıs ayında, işgal altındaki Batı Şeria'da ve stratejik öneme sahip Ürdün Vadisi'ndeki yerleşim yerlerini ilhak etme planı nedeniyle İsrail ile aralarındaki güvenlik koordinasyonu anlaşmalarının askıya alındığını duyurdu.
Filistin Otoritesi geçtiğimiz Haziran ayında ise, Ocak ayında açıklanan ABD barış planına karşı bir teklifte bulunarak, doğrudan müzakereleri canlandırmaya ve sınırlarda küçük ayarlamalar yapılmasına hazır olduğunu açıkladı.
Yesh Atid (Gelecek Var) lideri Lapid şöyle devam etti:
“Açıkça söylüyorum, Filistinlilerle iki devletli çözüm temelinde ilerlemeliyiz ve müzakerelerde bulunmalıyız. Ama mevcut İsrail hükümetinin Filistinlilerle müzakere masasına oturmaya niyeti yok.”
Muhalefet lideri, özellikle Netanyahu'yu destekleyen İsrailli seçmenlerin büyük bölümünün bir Filistin devletinin kurulmasına karşı olması nedeniyle Netanyahu hükümetini ‘Filistinlilerle hiçbir şey müzakere etme niyetinde olmamakla’ suçladı. Yolsuzluk suçlamalarıyla yargılanan Başbakan’ın karşı karşıya olduğu hukuki ikileme dikkati çeken Lapid, Netanyahu’nun içinde bulunduğu durumun onu, Filistinlilerle barış görüşmelerini gündeme getirmemesi için bir başka neden olduğunu düşünüyor.
Muhalefet liderinin, İsrail Parlamentosu (Knesset) binasındaki ofisinde, aralarında Almanya Başbakanı Angela Merkel ve ABD’de başkanlık yarışına katılan Demokrat aday Joe Biden’ın da bulunduğu bir dizi dünya lideriyle birlikte çekilmiş fotoğrafı yer alırken bu fotoğraflar arasında ABD Başkanı Donald Trump ile çekilmiş bir fotoğrafının olmaması dikkat çekti.
Lapid daha önce Netanyahu hükümetinde Maliye Bakanlığı yaptı. Ancak bu, eski müttefikleri Benny Gantz ve Gabi Aşkenazi'nin muhalefetten ayrılıp Netanyahu hükümetine katılmasından önceydi. Lapid, geçtiğimiz yıl Mart ayında yapılan seçimlerden sonra muhalefette kalırken bugün Gantz başbakan vekilliği ve savunma bakanlığı, Aşkenazi ise dışişleri bakanlığı yapıyor. İki bakanın İsrail, BAE ve Bahreyn arasındaki ilişkileri normalleştirme anlaşmasındaki rolüne ilişkin olarak ise Lapid, Gantz ve Aşkenazi’nin hükümette ‘kesinlikle hiçbir nüfuzunun olmadığına’ inanıyor.
Netanyahu'nun önce BAE ve daha sonra Bahreyn'le yapılan anlaşmaları kendilerine haber vermeden imzaladığını söyleyen Lapid, “Sadece bize danışılmaması değil, bu anlaşmaların yapılacağından dahi haberimiz yoktu” şeklinde konuştu.