İran, UAEA üyelerini Natanz saldırını kınamaya çağırdı

UAEA Başkanı, İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Muhsin Baharvend ve İran’ın uluslararası kurumlar nezdindeki daimi temsilcisi Kazım Garipabadi’yi Viyana’da kabul etti. (Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu)

İran’ın uluslararası kurumlar nezdindeki daimi temsilcisi Kazım Garipabadi, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) üyelerini uranyum zenginleştirme tesisi Natanz’da meydana gelen sabotaj eylemini kınamaya çağırdı. Ülkesinin “düşmana vereceği cevap hakkını saklı tuttuğunu” bildirdi.
İran haber ajansı dün, UAEA'nın Yönetim Kurulu Toplantısı'na katılan Garipabadi’nin uranyum zenginleştirme tesisi Natanz’da meydana gelen son patlamanın “ bir sabotaj eylemi” olduğunu ilettiğini aktardı. Bu olayın UAEA ve ajans üyeleri tarafından kınanması çağrısında bulunan Garipabadi “Bu ve benzeri maceralara karşı uyarıyoruz” dedi. Patlamanın arkasında bulunanları düşman olarak nitelendiren Garipabadi İran’ın tehditlere karşı cevap verme hakkını saklı tuttuğunu vurguladı. IRNA tarafından temmuz ayında yayınlanan bir makalede söz konusu eylem, İsrail ve ABD gibi düşmanların olası saldırısı olarak nitelendirilmiş ancak her iki devlet de doğrudan suçlanmamıştı.
Ajansın tüm dünyadaki denetimlerinin yüzde 22’sinin İran’da gerçekleştirildiğini belirten Garipabadi, İran’ın UAEA içindekilere kıyasla en şeffaf programa sahip ülke olduğunu ve ayrıca UAEA’nın talebini gönüllü olarak kabul ettiğini söyledi.
Garipabadi, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Başkanı Rafael Grossi ve İran’lı üst düzey yetkililerin, nükleer anlaşmanın imzalanması sırasında bildirilmemiş iki nükleer bölgeden numune alma talebi üzerine aylarca süren anlaşmazlıklar sonrasında imzaladıkları anlaşmaya atıfta bulundu.
Ajans, geçen şubat ayından bu yana müfettişlerin İran’daki iki gizli tesise giriş talebi için 1 yıldan fazla süredir Tahran'la görüşmeler yapıyordu. Grossi’nin İran’ın iş birliği yapmamasına ilişkin sunduğu raporun ardından, Ajans'ın yönetim kurulunun haziran ayında aldığı kararla İran bir an önce iş birliği yapmaya çağrıldı.
UAEA, anlaşmada öngörülen nükleer faaliyetlerin doğrulanması sürecinde İran’ın UAEA ile iş birliği yapmaması durumunda Güvenlik Konseyi'ne rapor sunabileceğini bildirdi.
Ek Protokol kapsamında daha önce İran’ın müfettişlere izin vermediği iki yerden birine UAEA yetkililerinin girerek analiz için örnekler aldığını belirten Grossi, önümüzdeki günlerde diğer tesise de ziyaret düzenleneceği bilgisini verdi.
Grossi’nin son raporuna değinen Garipabadi, İran ve ajansın kabul edilebilir çözüm yolları yolunda adımlar attığının belirtildiğini söyledi. İran ve ajans arasındaki mevcut iş birliğinin kolay sağlanmadığını ve kolaylıkla diğerleri tarafından zayıflatılmasına izin verilmemesi gerektiğini söyledi.
Garipabadi, ajansın soru ve taleplerinin ikna edici deliller, bilgiler ve ajansın bağımsız değerlendirmelerine dayalı olması gerektiğini vurguladı.
Garipabadi’nin Ajans'ın İran’da yeni tesislere girmekle ilgili taleplerinin engellenmesi noktasında İranlı yetkililerin önceki pozisyonlarını tekrarlamaya dönük tavrı ise dikkat çekiciydi.
Yetkili bu bağlamda yaptığı açıklamada şunları söyledi:
“Ajans'ın şu ana kadar mevcut tüm bilgileri incelediğini ve analiz ettiğini göz önünde bulundurduğumuzda, başka hiçbir sorusunun ve isteğinin olmayacağı, başka yerlere giriş izni istemeyeceği doğrulanmış oluyor.”