Libya'da Hafter ve Muaytik petrol konusunda uzlaştı UMH’den itirazlar yükseldi

ABD ve BM’nin sessizliği ortasında… Sirte ve Misrata’ya askeri takviyeler yapılıyor

Halife Hafter, Bingazi’deki ofisinde Libya petrol üretimine yeniden başlandığını duyurdu (AFP)

ABD’nin Trablus Büyükelçiliği ve Birleşmiş Milletler Libya Destek Misyonu’nun (UNSMIL) sessizliği arasında Libya petrolüne uygulanan ablukayı kaldırmak üzere Ulusal Mutabakat Hükümeti (UMH) Başbakan Yardımcısı Ahmed Muaytik ve Libya Ulusal Ordusu (LUO) Komutanı Halife Hafter arasında uzlaşma sağlandığına ilişkin yapılan sürpriz bir açıklamanın şokunun ardından UMH merkezi oldukça sessiz görünüyordu.
Öte yandan UNSMIL, Tobruk merkezli Temsilciler Meclisi Hükümeti’ne, petrol üretimi ve ihracatının yeniden başladığına ilişkin duyuruyu “olumlu bir şekilde karşılama” çağrısı yaptı. Temsilciler Meclisi Hükümeti Dışişleri Bakanlığı da petrol üretimi ve ihracatının yeniden başlatılmasını desteklediklerine dair açıklama yaptı. Aynı şekilde Rusya da Libya’nın petrol ihracatı ve gelirlerinin dağıtımına ilişkin anlaşmasını memnuniyetle karşıladı.
UMH hükümetine bağlı milislerden herhangi bir tepki gelmesine karşı önlem olarak LUO güçleri Misrata’nın doğusundaki merkezlere askeri takviyeler yaparak mevzilerini güçlendirdiler. Zira video kesitleri LUO’ya bağlı 9. Tugay’dan stratejik sahil kenti Sirte’ye benzer takviyeler yapıldığını gösteriyor. UMH yanlısı Batı Bölgesi Komutanı Tümgeneral Usame el-Cuveyli, Halife Hafter ve Başbakan Yardımcısı Ahmed Muaytik’in ülkede petrol üretimi ve ihracatına yeniden başlanması konusundaki anlaşmasını reddettiğini açıkladı. Cuveyli bir televizyon kanalına iki akşam önce yaptığı açıklamada “Ülke içine ve dışarıya açıkça ilan ediyoruz, bu saçmalıklar geçmeyecek ve duyurulmayan herhangi bir anlaşmanın akıbeti başarısızlık olacaktır. Başkanlık Konseyi üyeleri ve Tobruk Temsilciler Meclisi milletvekillerinden sözde anlaşma ile ilgili bir tutum sergilemelerini bekliyoruz” ifadelerini kullandı. Cuveyli üstü kapalı bir şekilde Halife Hafter’e işaret ederek “Libya’nın birliğini isteyenler, gelecekteki uluslararası diyaloglarda tavizlerini göstermeli ve kişisel çıkarlarından kaçınmalıdır” dedi.
LUO yanlısı Tobruk Hükümeti Dışişleri Bakanı Abdulhadi el-Huveyc, Cuveyli’nin tutumunun UMH’ye bağlı silahlı milislerin siyasetinin bir parçası olduğunu söyledi. Huveyc dün televizyonda yaptığı açıklamalarda Türkiye de dahil olmak üzere yabancı tarafların, uluslararası toplumun destek ve memnuniyetle istediği anlaşmayı reddeden tarafların üzerinde tahakküm kurduğunu belirtti.
Serrac bu konuda sessizliğini sürdürürken kıdemli yardımcılarından biri ABD merkezli Bloomberg medya kuruluşuna dün verdiği demeçte “Kendisi anlaşmayı kabul etmedi ki bu da üretimin yakında yeniden başlayacağı konusunda daha fazla şüphe uyandırıyor” dedi.
Ahmed Muaytik bir dizi tacize uğradığı için iki gün önce Misrata kentindeki otellerden birinde yapmak üzere olduğu basın açıklaması iptal edildi. Video görüntülerinde Muaytik’in geri çekilmesinden önce bazı kişilerin oteli bastığı görülüyor. Muaytik daha sonra yerel televizyon kanalının anlaşma hakkında çektiği röportajı yayınlamamasını istedi.
Yerel medya kuruluşlarının Misrata’daki kaynaklardan edindikleri bilgilere göre Muaytik’i taciz eden kişiler UMH İçişleri Bakanı Fethi Başağa ve Es-Sumud Tugayı komutanı ve aynı zamanda ‘savaş suçları’ işlemekle suçlanarak uluslararası düzeyde aranan Salah Badi ile bağlantılı.
Şarku’l Avsat’a konuşan kaynaklar “Yaşanan sürtüşmeler, Muaytik’in LUO heyeti ile birlikte söz konusu anlaşmanın maddelerini açıklacağı düşünülen konferansı düzenlemekten vazgeçmesine sebep oldu” dedi. Kaynaklar Muaytik’in anlaşmaya öfkeli olan bazı gençlerle yan diyaloğa girdiğini, UMH hükümetinin karargahı olan Trablus’ta değil de Misrata’da göründüğünü ve diyalog sırasında gençlere bu adımının Serrac ve hükümetin bilgisi olmadan atıldığını söylediğini açıkladı.
Rusya’nın Soçi kentinde geçen hafta LUO heyeti ile birlikte anlaşmayı imzalayan Muaytik’in Sirte kentini ziyaret etmesi bekleniyordu, ancak hükümetinin diğer üyeleri kendisini engelledi. Muaytik iki akşam önce yaptığı açıklamada Serrac’ın anlaşmayı kabul edeceğini düşündüğünü ve paralı askerlerin ülkeden çıkarılmasını istediğini söyledi ancak konunun görüşmelerde gündeme getirilmediğini belirtti. Muaytik, Serrac’ın yeni anlaşmayı destekleyeceğine inandığını vurguladı, ancak aynı zamanda Ulusal Petrol Şirketi’nin (NOC) anlaşmaya varılmasına katkı sağlayan görüşmelerin bir parçası olmadığını kabul etti.
Buna karşılık Halife Hafter anlaşmanın ötesini hedefledi ve Sözcüsü Ahmed el-Mismari, ülkenin batı bölgesini temsil etme konusunda Muaytik’i desteklediklerini vurguladı ve yaptığı bir basın açıklamasında petrol gelirlerini adil bir şekilde dağıtmak için ortak bir teknik komite kurulduğunu söyledi. Mismari “Batı bölgesini temsil etme konusunda Ahmed Muaytik’e verdiğimiz destek, Libyalılar ile savaşmadığımızın bir göstergesi” dedi.
Mismari, Muaytik’in önümüzdeki saatlerde başkent Trablus’taki silahlı milisler tarafından tehditler ya da sert bir tepki alacağını düşünüyor. Mismari “Ordu liderliği, uzlaşmacı bir çözüme ulaşmak için Muaytik’in ortak teknik komiteye başkanlık etmesinde ‘bir sakınca görmüyor’” dedi.
Mismari “Muaytik’in katılımıyla Libyalı kabilelerin ve çeşitli bölgelerin temsilcileriyle bir diyaloğa girdik ve petrol alanlarının yeniden açılması konusunda mutabakat sağladık” dedi ve bazı milislerin sert tepkiler vereceği ve Merkez Bankası’na baskı yapacakları konusunda uyarıda bulundu.
Libya Merkez Bankası anlaşmadan uzak durdu ve iki gece önce yaptığı resmi açıklamada, Libya petrol gelirlerinin dağıtımına ilişkin herhangi bir anlaşmaya kendi adının ve Başkan Sıddık el-Kebir'in dahil edilmesine karşı çıktı. Ancak, petrolün derhal yeniden üretilmesi ve ihraç edilmesi gerektiğine ilişkin talebini yineledi ve blokaj yüzünden kötüleşen olumsuz etkiler konusunda uyarıda bulundu.
Yerel medya kuruluşlarının UMH’ye yakın olan kaynaklardan edindikleri bilgilere göre Türkiye anlaşmaya karşı çıktı ve Sıddık el-Kebir’in mali kaynakları denetlemesine sınırlama getirilmesini ve yetkilerinin kısıtlanmasını reddetti.
NOC’a bağlı petrol şirketlerindeki yetkililer “NOC Başkanı Mustafa Sanallah’ın kendi tabiriyle (kaos ve gayri resmi görüşmeler) altında petrol tesislerinden (fors majör) durumunu kaldırmaya izin verilmesini reddetmesinin ardından Trablus’taki merkezden izne ilişkin herhangi bir sinyal” almadıklarını söylediler.