Filistin’de Hamas ile Fetih Hareketi’nin yakınlaşması ve Batı Şeria ve Gazze’de giderek kötüleşen ekonomik durum gibi yeni gelişmeler hakkında Şin Bet (Şabak) uyarıda bulundu. İsrailli yetkilileri yeni bir şiddet dalgası karşısında uyaran istihbarat servisi, Netanyahu’ya bir rapor vererek bu konuda yeni bir yaklaşım sergilemenin gereğine vurgu yaptı.
Yetkililer, iki taraf arasındaki ilişkileri yeniden tesis etmenin, güvenlik koordinasyonunu sürdürmenin ve Ramallah'taki Filistin hükümetinin izolasyon hissini hafifletmenin bir yolunu bulmayı önerdi. Netanyahu'ya yakın siyasi kaynaklar, Filistin hükümetinin İsrail'in tutuklulara ve şehit ailelerine maaş ödemesini engellemesi ve virüsle mücadele için planlanan karantinayı protesto amacıyla İsrail'den aldığı vergi ve gümrük paralarını almayı reddetmesi nedeniyle ekonomik krizin şiddetlendiğini söyledi. Filistin Merkez İstatistik Bürosu verilerine göre, Batı Şeria'da yaklaşık yarım milyon Filistinli işsiz kaldı ve borç batağına batmış durumda.
İsrailli istihbarat liderlerine göre, Batı Şeria’da tarihinde eşi görülmemiş şekilde yaşanan kriz, ciddi bir endişe kaynağına dönüşüyor. Eğer durum bu şekilde devam ederse İsrail'e karşı bir şiddet dalgası başlatabilir. BAE ve Bahreyn ile yapılan barış anlaşmaları bölgede istikrar için yeni ufuklar açtıysa da Filistin’in ekonomik durumu istikrarı engelleyen güvenlik çöküşünün işaretlerini taşıyor.
İstihbarat raporlarından iktibas edilen bilgilere göre Batı Şeria ekonomisinde son yıllarda yaşanan gelişme İsrail’i rahatlattı. Zira Filistinliler, hayat standartları yükseldikçe hassas olayların ardından bile İsrail ile çatışmaktan kaçındılar. Örneğin, İsrail sınırdaki geri dönüş eylemlerini bastırdığında, Amerika, Kudüs’ü İsrail’in başkenti olarak tanıyıp büyükelçiliğini Kudüs’e taşıdığında, Amerika “Yüzyılın Anlaşması”nı açıkladığında, Netanyahu yeni ilhak planı sunduğunda ve İsrail ile BAE ve Bahreyn arasında normalleşme anlaşmaları imzalandığında çatışmaya girmediler.
Kaynaklar Filistinlilerin sokağa çıkmaktan canları sıkıldıkları ya da bıktıkları için kaçınmadıklarını belirtiyor. Zira ücret ve emeklilik sözleşmelerini, yüksek giderleri protesto etmek için sokağa döküldüler. Son zamanlardaki ekonomik kriz nedeniyle Filistinliler hem hükümet hem de İsrail aleyhine sokaklara çıkabilir. Bu nedenle bu tehlikeli durum için acil önlem alınması gerekir.
Abbas İhvan’a yakınlaşıyor
İstihbarat liderleri, son zamanlarda gelişen siyasi olaylar nedeniyle de böyle bir patlamanın yaşanabileceği konusunda uyarılarına devam ettiler. Mahmud Abbas, hala İsrail için güvenlik açısından ideal bir lider olsa da BAE ve Bahreyn ile yapılan anlaşmalara verdiği öfke dolu tepkilerle onun giderek İhvan-ı Müslimin’e yaklaştığı görülmekte. Bu yüzden Hamas ile bir uzlaşma içine girmekte, Recep Tayyip Erdoğan’ı uzlaşmanın başarılı olması için yardım etmeye çağırmaktadır. Bununla ilgili olarak yapılan görüşmelere Fetih Hareketi Genel Sekreteri Cibril Racub’u gönderdi. Arap liginde dönüşümlü başkanlık makamından feragat etti. Tüm bunlar uzlaşmanın başarılı olacağı anlamına gelmiyor zira taraflar arasında çok fark var güven de bulunmuyor. Ancak bu barış bir kez sağlandığında Hamas, İslami Cihad hatta Fetih unsurlarından şiddet operasyonlarına dönüşebilecek ret politikalarına ivme kazandırabilir.
İsrail istihbaratı Abbas’ı “Yüzyılın Anlaşması”nın ayrıntıları açıklandığından beri kestiği güvenlik anlaşmaları için yeniden masaya oturmaya çağırdı. Yetkililer, güvenlik koordinasyonuyla, Batı Şeria'daki ekonomik durumun kötüleşmesine etki eden birkaç sorunun derhal çözülebileceğini vurguladılar. Bunlar arasında “İsrail'de çalışan Filistinli işçilere izinlerinin yeniden verilmesi, iki taraf arasındaki ticaretin canlandırılması ve İsrail'in vergi ve gümrük vergilerinin hükümete devredilmesi için bir çözüm bulunması. Bunu yaparken aidatlardan tutuklu ve şehit ailelerinin maaşları konusunda esnek davranılması” bulunuyor.
Şin Bet raporları kuzey cephesine odaklanan ama Batı Şeria’da olan olayları önemsemediği için İsrail ordusuna üstü kapalı eleştiriler de yöneltiyor. Haaretz gazetesinin Şin Bet Başkanı Nadav Argaman’dan edindiği bilgiye göre istihbarat, İsrail Genelkurmay Başkanı Aviv Kochavi’nin Batı Şeria’daki ekonomik durumu öncelikli olarak ele almamasını eleştiriyor ve onun bu işin doğasında yer alan tehlikeleri görmediğini düşünüyor.
WHO Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus (Reuters)