Fetih ve Hamas, genel seçimler konusunda uzlaştı

 Abbas, resmi bir kararname çıkarmadan önce siyasi programla ilgili kapsamlı bir anlaşmaya varılmasını bekliyor

Fetih’ten Cibril er-Rucub ve Hamas’dan Salih el-Aruri, geçtiğimiz Temmuz ayında telekonferans aracılığıyla bir görüşme gerçekleştirdiler (Reuters)
Fetih’ten Cibril er-Rucub ve Hamas’dan Salih el-Aruri, geçtiğimiz Temmuz ayında telekonferans aracılığıyla bir görüşme gerçekleştirdiler (Reuters)
TT

Fetih ve Hamas, genel seçimler konusunda uzlaştı

Fetih’ten Cibril er-Rucub ve Hamas’dan Salih el-Aruri, geçtiğimiz Temmuz ayında telekonferans aracılığıyla bir görüşme gerçekleştirdiler (Reuters)
Fetih’ten Cibril er-Rucub ve Hamas’dan Salih el-Aruri, geçtiğimiz Temmuz ayında telekonferans aracılığıyla bir görüşme gerçekleştirdiler (Reuters)

Hamas, kendi heyeti ile Fetih Hareketi heyeti arasında iç ittifak konusunda yapılan görüşmelerde anlaşmaya varıldığını açıkladı. Hamas’tan konuya ilişkin yapılan açıklamada, Hamas yönetiminin, heyetler arası görüşmelerde anlaşmaya varılmasını memnuniyetle karşıladıkları, ikili diyaloğun kapsamlı bir diyalog sürecinin yerini almaması, daha ziyade kolaylaştırıcı ve ilerletici ​​bir başlangıç olarak sonuçlarının tüm ulusal gruplara sunulması gerektiğini vurgulandı.
Hamas yönetimi bu açıklamayı, Fetih Hareketi yönetiminin açıklamaya ilişkin açıklamasından bir gün sonra yaptı. İki açıklama da pratikte, Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas'ın seçim kararnamesini resmi olarak yayınlaması öncesinde diğer Filistinli gruplarla bir görüşme sürecinin başladığı anlamına geliyor. Hamas ve Fetih, geçtiğimiz hafta, önce Meclis, ardından Devlet Başkanlığı ve daha sonra Filistin Kurtuluş Örgütüne (FKÖ) bağlı Filistin Ulusal Konseyi’nden başlayarak seçimlerin kademeli olarak 6 ay içinde tamamlanmasını kararlaştırdılar.
Hamas, Filistinlilerin, ulusal birliğe ulaşma konusundaki ciddiyetlerine olan güvenlerini artıracak şekilde, askıda bekleyen tüm sorunların son bulması, birlik, ortaklık ve uzlaşı çabalarının başarıya ulaşması için içeride bir özgürlük atmosferinin yayılması ve çoğulculuğun sağlanması gerektiğini vurguladı. Hamas’tan yapılan açıklamada, “Ulusal ortaklığı ve birliği sağlamak, Hamas ve Fetih’in yanı sıra tüm siyasi ve toplumsal güçler için stratejik ve zorunlu bir seçimdir. Birliğin yerini hiçbir şey tutamaz. Halkımızın kurtuluş ve topraklarına geri dönme hayalinin gerçekleşmesinin tek garantisidir” ifadeleri yer aldı.
Hamas açıklamasında, tüm bölgelerde, herkesin katılımıyla, kapsamlı, özgür ve adil seçimler yoluyla siyasi sistemin sağlam demokratik temeller üzerinde yeniden inşa edilmesinin ulusal ortaklığın bir tecellisi olacağına işaret ederken bu bölgelerin başında da Kudüs’ün geldiğini vurguladı. Açıklamada ayrıca FKÖ ve onun kolları başta olmak üzere çeşitli ulusal oluşumlara ve kurumlara katılmanın, yurtiçi ve yurtdışında yaşayan tüm Filistinlilerin hakkı olduğu kaydedildi.
Açıklamada ayrıca şu ifadelere yer verildi:
“Hamas yönetimi, ortaklığı ve birliği sağlamak için tüm gücüyle çalışacak ve bunun için elinden geleni yapacak, böylece halkımız topraklarını ve kutsallarını kirleten gaspçı işgalcinin karşısında birlikte duracaktır.”
Hamas, ortak bir yönetim yapısının oluşumunun ve saha çalışmalarının derhal başlatılması çağrısında bulundu. Hamas ayrıca Filistinli gruplar arasında uzlaşı ve ortaklığı sağlayacak diyalog oturumlarının hızlandırılması çağrısı yaptı.
Öte yandan Hamas’ın yukarıdaki açıklaması öncesi, Fetih Hareketi Merkez Komitesi, Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas'ın başkanlık ettiği oturumda, Hamas ile yapılan anlaşmaları oy birliğiyle onayladı. Fetih’ten konuya ilişkin yapılan açıklamada toplantıda ulusal ortaklığın geri dönüşü olmayan stratejik bir seçim olduğunu vurgulanarak, Fetih Hareketi Merkez Komitesi'nin Hamas heyeti ile yapılan anlaşmaları oybirliğiyle onayladığı belirtildi. Bu arada Merkez Komite, Cibril er-Rucub, Ruhi Fettuh ve Azzam el-Ahmed'e, ilgili kararnameleri mümkün olan en kısa sürede çıkarmak için seçim sürecini olgunlaştırma çalışmalarına devam etme yetkisi verdi.
Fetih Hareketi Merkez Komitesi Genel Sekreteri Cibril er-Rucub yaptığı açıklamada, toplantı sırasında anavatandaki ve diasporadaki halk direnişinin ve ulusal faaliyetlerin geliştirilmesi ve harekete geçirilmesi için çalışma sorumluluğu taşıyan ortak bir liderlik oluşturulmasını kararlaştırıldığını söyledi. Rucub, Fetih’in, toplantı sırasında kararlaştırılan gerekli mekanizmaların geliştirilmesini tamamlamak için ulusal gruplar ile derhal bir diyalog süreci başlatma kararı aldığını açıkladı.
Fetih Hareketi Başkan Yardımcısı Mahmud el-Alul, Ramallah’ta düzenlediği basın toplantısında, oluşturulan ortak yönetimin, hem Filistin topraklarında hem de dışında halk direnişi ve ulusal faaliyetleri geliştirmek ve harekete geçirmek için çalışma sorumluluğunu üstleneceğini doğruladı. Alul Fetih’in halk hareketi için ortak bir liderlik yaratmayı amaçladığını belirtti. Barışçıl direniş geliştirmeyi ve ona tüm Filistin topraklarında yeni bir ivme kazandırmayı, nüfuzunu artırmayı ve İsrail işgali üzerindeki maliyetleri artırmayı taahhüt ediyor.
Şimdi, grupların Filistin genel seçimlerinin tarihinin açıklanması öncesinde yapılacak bir genel toplantının tarihi üzerinde anlaştıkları düşünülüyor. Alul, mevcut temaslarda, ulusal birlik ile ilgili tüm dosyaların ele alınmasının ve seçim tarihi konusunda ortak paydalara ulaşılmasının hedeflendiğini söyledi.
Alul, seçimlerin tarihini belirleyen bir kararname yayınlanmadan önce seçim yasası, yasayı yürütme mekanizmaları ve ilgili tüm ayrıntılar üzerinde anlaşma sağlanması gerektiğinin de altını çizdi. Alul ayrıca, seçim dosyasıyla ilgili tüm konularda tüm gruplardan yazılı onay alınması ve siyasi program hakkında bir uzlaşıya varılması gerektiğini vurguladı.



İtirazlar ve boş oy pusulaları... Gazze’deki Hamas başkanlık seçimlerinde neler oluyor?

(Soldan sağa) Hamas’ın liderlik konseyi üyeleri Nizar Avadallah, Halil el-Hayye ve Muhammed Derviş, Şubat 2025’te İran’ın merhum Dini Lideri Ali Hamaney ile gerçekleştirilen görüşmede. (Hamaney’in internet sitesi – AFP)
(Soldan sağa) Hamas’ın liderlik konseyi üyeleri Nizar Avadallah, Halil el-Hayye ve Muhammed Derviş, Şubat 2025’te İran’ın merhum Dini Lideri Ali Hamaney ile gerçekleştirilen görüşmede. (Hamaney’in internet sitesi – AFP)
TT

İtirazlar ve boş oy pusulaları... Gazze’deki Hamas başkanlık seçimlerinde neler oluyor?

(Soldan sağa) Hamas’ın liderlik konseyi üyeleri Nizar Avadallah, Halil el-Hayye ve Muhammed Derviş, Şubat 2025’te İran’ın merhum Dini Lideri Ali Hamaney ile gerçekleştirilen görüşmede. (Hamaney’in internet sitesi – AFP)
(Soldan sağa) Hamas’ın liderlik konseyi üyeleri Nizar Avadallah, Halil el-Hayye ve Muhammed Derviş, Şubat 2025’te İran’ın merhum Dini Lideri Ali Hamaney ile gerçekleştirilen görüşmede. (Hamaney’in internet sitesi – AFP)

Gazze Şeridi’nin içinden ve dışından dört Hamas kaynağı, Şarku’l Avsat’a yaptıkları ayrı açıklamalarda, üç hafta önce gerçekleştirilen ilk turda sonuç alınamamasının ardından, hareketin Gazze Siyasi Büro Başkanı seçimi için planlanan ikinci turun durdurulduğunu açıkladı.

Kaynakların ifadeleri, ilk turun ‘oy hakkına sahip kişilerin boş oy kullanması nedeniyle sonuçlanamadığı’ yönünde birleşti. Bu durumun, geçtiğimiz mayıs ayında Siyasi Büro Genel Başkanı seçimi sırasında yaşanan ve Halid Meşal’e karşı Halil el-Hayye’nin galibiyetiyle sonuçlanan ikinci tur seçimdeki sürecin bir tekrarı olduğu belirtildi.

Gazze ve yurt dışından üç kaynak, Gazze’deki Hamas bürosu liderliği için yapılacak ikinci turun durdurulmasının; yurt dışında ikamet eden Nizar Avadallah ile Gazze’de bulunan Ali el-Amudi (her ikisi de Siyasi Büro üyesi) arasındaki yarışta, Avadallah’ın ikinci turda uygulanan bazı prosedürlere itiraz etmesi üzerine gerçekleştiğini aktardı.

vfbgf
Hamas hareketinin askeri medya birimi tarafından yayınlanan bir videodan alınan ekran görüntüsünde, 7 Ekim 2023’teki saldırı sırasında bir Kassam Tugayları savaşçısı görülüyor. (Reuters)

Gazze dışındaki dördüncü kaynak ise ‘seçimlerin geçici olarak dondurulmasına ve açıklanmayan bazı düzenlemelerin ardından yakın zamanda tamamlanmasına yol açan başka görüş ayrılıklarının da bulunduğunu’ ifade etti. Kaynak, bu durumun ‘hareket içindeki her seçim sürecini düzenleyen yasa ve tüzükler çerçevesinde doğal bir süreç olduğunu’ değerlendirmesinde bulundu.

Bazı kaynaklar, seçimin ertelenmesini kısmen ‘güvenlik durumuna, Gazze Şeridi’nin içinden geçtiği süreç ile savaş sonrası seçim gerçekliğiyle başa çıkma koşullarına’ bağladı. Bir diğer kaynak ise seçimlerin ‘İsrail’in seçimlere veya diğer faaliyetlere katılan kişilere ulaşmayı amaçlayan yoğun istihbarat takibi altında yürütüldüğüne’ dikkat çekerek, tüm bu nedenlerin mevcut duruma yol açan hukuki açıkların ortaya çıkmasına zemin hazırladığını belirtti.

Beyaz kağıtlar neden geri geldi?

Yine boş oy kullanılmasına ilişkin olarak Gazze içindeki iki kaynak, bu durumun doğal olduğunu, adayların fikir ayrılıklarından ve izleyecekleri yaklaşımın bazı üyelerce mevcut dönem için uygun görülmemesinden kaynaklandığını; nitekim genel seçimlerde de benzer bir tablonun yaşandığını belirtti.

Kaynaklar, Hamas Siyasi Büro Başkanı Halil el-Hayye’nin adaylardan Ali el-Amudi veya Nizar Avadallah’ı destekleyip desteklemediğine dair bilgi vermedi.

Hamas, 7 Ekim 2023’te İsrail’in Gazze sınırındaki mevzilerine ve yerleşim yerlerine yönelik başlattığı ve İsrail’in uzun süreli, kesintisiz bir savaş açmasına yol açan saldırıların ardından, 1987’deki kuruluşundan bu yana en karmaşık süreçten geçiyor.

Ali el-Amudi hakkında ne biliyoruz?

Geçtiğimiz aralık ayında Şarku’l Avsat’a konuşan kaynaklar, eski bir tutuklu ve Siyasi Büro üyesi olan, savaştan önce de hareketin medya dairesi sorumluluğunu yürüten el-Amudi’nin; Hamas’ın hayatını kaybeden lideri Yahya Sinvar’a yakın ve çoğu Gazze Şeridi’nin güneyindeki Han Yunus’ta ikamet eden bazı isimlerle birlikte Gazze’deki hareketin yönetimiyle görevlendirilmesinin ardından, Gazze Şeridi Siyasi Büro Başkan Vekilliği görevini üstlendiğini aktarmıştı.

2011 yılındaki İsrail askeri Gilad Şalit takas anlaşmasıyla serbest bırakılan el-Amudi, yaklaşık bir yıldır Gazze’nin yönetiminde merkezi ve kilit bir figür haline gelmişti. İsrail hapishanelerindeki tutukluluk süreçlerinde ve serbest kaldıktan sonra Sinvar’a oldukça yakın isimler arasında yer alan el-Amudi, birçok toplantı ve etkinlikte de kendisine eşlik etmişti. Gazze’nin yönetimi için el-Amudi’nin görevlendirilmesi uzlaşı ve istişare yoluyla gerçekleşmiş, ancak o dönemde bazı kaynaklar bu adımı iç tüzüğün etrafından dolaşma olarak değerlendirmişti. Gazze’deki iç seçimlerin yapılması da bu durumla açıklanıyor.

Geçtiğimiz dönemde el-Amudi’nin Gazze’de aldığı kararlar, yaptığı değişiklikler ve bazı yetkilileri görevden alması geniş tartışmalara yol açmış, Gazze’deki yerel lider kadro arasında huzursuzluk yaratmıştı. Bu durum, yurt dışındaki bazı Siyasi Büro üyelerinin müdahale ederek krizleri çözme arayışına girmesine neden olmuştu.

Nizar Avadallah hakkında ne biliyoruz?

Nizar Avadallah, Hamas’ta 2004 sonlarından 2007 başlarına kadar olan dönemde Siyasi Büro yönetimini gizlice yürüten tarihi kuşak liderleri arasında yer alıyor. Avadallah, Şalit takası müzakerelerinin sorumluluğunu üstlenmesinin yanı sıra son savaştaki müzakerelerde aktif ve önemli bir rol oynamış; hareketin 2007’de Gazze Şeridi’nin kontrolünü ele geçirmesinin ardından çeşitli başkentlerde yürütülen Filistin uzlaşma turlarında da kritik görevler üstlenmişti.

Avadallah, Hamas’ın kurucusu Şeyh Ahmed Yasin, Abdulaziz Rantisi ve hareketin birinci kuşak diğer tarihi liderleriyle oldukça yakın bir ilişkiye sahipti.

Gazze şehrinin Şeyh Rıdvan mahallesinde ikamet eden ve evi daha önceki savaşlarda birkaç kez bombalanan 68 yaşındaki mimar Avadallah’ın yıldızı bu süreçte parladı.

2021 yılında düzenlenen son iç seçimlerde Gazze Şeridi Siyasi Büro liderliği için Yahya Sinvar ile yarışan Avadallah, o dönemde yapılan ikinci tur seçimlerin ardından liderliği Sinvar’a kaybetmişti.


Fas seçimleri parlamentoda yeni bir tablo ortaya koydu

“Asalet ve Çağdaşlık” Partisi’nin liderlik kadrosundan Fatima ez-Zehra el-Mansuri, dün erken saatlerde seçim sonuçlarını kutlayan destekçileri arasında (AFP)
“Asalet ve Çağdaşlık” Partisi’nin liderlik kadrosundan Fatima ez-Zehra el-Mansuri, dün erken saatlerde seçim sonuçlarını kutlayan destekçileri arasında (AFP)
TT

Fas seçimleri parlamentoda yeni bir tablo ortaya koydu

“Asalet ve Çağdaşlık” Partisi’nin liderlik kadrosundan Fatima ez-Zehra el-Mansuri, dün erken saatlerde seçim sonuçlarını kutlayan destekçileri arasında (AFP)
“Asalet ve Çağdaşlık” Partisi’nin liderlik kadrosundan Fatima ez-Zehra el-Mansuri, dün erken saatlerde seçim sonuçlarını kutlayan destekçileri arasında (AFP)

Fas’ta çarşamba günü gerçekleştirilen parlamento seçimleri, parlamentoda yeni bir siyasi tablo ortaya çıkardı. “Asalet ve Çağdaşlık” Partisi (PAM) birinci sıraya yükselirken, 2021 seçim sonuçlarıyla kıyaslandığında “Ulusal Bağımsızlar Birliği” (RNI) ve “İstiklal” Partisi geriledi. Buna karşılık “Adalet ve Kalkınma Partisi” (PJD) güçlü bir dönüş yaparak yeniden siyasi gündemin ön sıralarına çıktı.

Sonuçlara göre “Asalet ve Çağdaşlık” Partisi 97 sandalye kazanırken, onu 66 sandalyeyle “Ulusal Bağımsızlar Birliği”, 65 sandalyeyle “İstiklal” Partisi ve 54 sandalyeyle “Adalet ve Kalkınma Partisi” izledi. Kalan sandalyeler ise “Halk Güçleri Sosyalist Birliği”, “Halk Hareketi”, “İlerleme ve Sosyalizm Partisi” ile “Anayasal Birlik” arasında dağıldı. Seçime katılım oranı yüzde 38,02 olarak gerçekleşti.

Oylama başlamadan önce de “Asalet ve Çağdaşlık” Partisi içerisinde, bir sonraki hükümetin başbakanlığı konusunda gayri resmi tartışmalarda iki isim öne çıkmıştı: Fouzi Lekjaa ve Fatima ez-Zehra el-Mansuri.


Yemen ordusu, Husilerin Taiz’i Aden’den izole etme girişimini engelledi

Yemen ordusunun Taiz cephelerinde Husilerin saldırılarına karşı yürüttüğü şiddetli çatışmalar (Askeri medya)
Yemen ordusunun Taiz cephelerinde Husilerin saldırılarına karşı yürüttüğü şiddetli çatışmalar (Askeri medya)
TT

Yemen ordusu, Husilerin Taiz’i Aden’den izole etme girişimini engelledi

Yemen ordusunun Taiz cephelerinde Husilerin saldırılarına karşı yürüttüğü şiddetli çatışmalar (Askeri medya)
Yemen ordusunun Taiz cephelerinde Husilerin saldırılarına karşı yürüttüğü şiddetli çatışmalar (Askeri medya)

Yemen hükümet güçleri, Taiz cephesindeki Hayfan ve El-Mukatira bölgelerinde Husilerin, Hicet el-Abd yoluna yaklaşmayı amaçlayan girişimlerini püskürttü. Söz konusu girişimlerin, Taiz vilayetini güney bölgelerinden ayırarak, Aden’e uzanan güzergâhı kesmeyi hedeflediği belirtildi.

Hükümet güçleri, stratejik öneme sahip yolun güvenliğinin sağlandığını ve vatandaşlar ile yolcuların ulaşımının yeniden başladığını açıkladı. Yemen Silahlı Kuvvetleri Sözcüsü Kurmay Albay Macid en-Nezili, Taiz ve Tur el-Baha eksenlerindeki birlikler ile “Devler Tugayları”nın, Halk Direnişi’nin desteğiyle sızma girişimlerini püskürttüğünü ve saldıran unsurları geri çekilmeye zorladığını belirtti. En-Nezili, Husilerin insan gücü ve maddi kayıplar verdiğini ifade etti.

Hayfan ilçesinde hükümet güçleri, Husilerin El-Ahkûm bölgesine yönelik saldırısını püskürtürken, El-Mukatira’daki El-Eşbut ve Hicet el-Abd bölgelerinde de yola yaklaşmaya ve yol yakınındaki mevzilere konuşlanmaya çalışan unsurlarla çatışmalar yaşandı.

Öte yandan Yemen’de meşru hükümete destek koalisyonu güçleri, dün Husilerin Suudi Arabistan yönüne fırlattığı 6 balistik füzeyi önleyerek imha etti. Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre füzeler, Taif ve Yanbu kentlerini hedef aldı. Koalisyon Sözcüsü Tümgeneral Türki el-Maliki, Husileri uyararak, terör operasyonlarını artırılmasına “kararlılıkla karşılık verileceğini” belirtti.

Saldırı girişimiyle eş zamanlı olarak Suudi Arabistan Sivil Savunma Müdürlüğü, Mekke, Cidde, Taif, Yanbu ve Tebük’te erken uyarı sirenlerini devreye soktu. Ardından beş kentteki tehlikenin sona erdiği açıklandı.