Hariri eski başbakanlarla bir araya gelecek

Hariri, parlamentodaki blokların ekonomik plana vereceği desteğe göre son kararını belirleyecek

Hariri eski başbakanlarla bir araya gelecek
TT

Hariri eski başbakanlarla bir araya gelecek

Hariri eski başbakanlarla bir araya gelecek

Lübnan’da (Sünni) Müstakbel Hareketi'nin önde gelen isimlerinden bir kaynak, Cumhurbaşkanı Mişel Avn'ın önümüzdeki Perşembe günü hükümeti kurmakla görevlendirilecek başbakan adayının adını belirlemek için yapacağı parlamento istişarelerinde alacağı desteğe bağlı olarak eski Başbakan Saad Hariri'nin güçlü bir aday olduğunu söylemek için henüz erken olduğunu söyledi. Şarku’l Avsat’a konuşan kaynak, Hariri'nin parlamentodaki bloklarla istişarelere başlamadan önce aday olup olmama konusundaki son kararının, bu blokların Fransa’nın Lübnan’ı mali ve ekonomik çöküşün eşiğinden kurtarmak ve ülkenin uçuruma yuvarlanmasını engellemek için başlattığı girişimi benimseyerek siyasi ve ekonomik garantiler sunma isteklerine bağlı olduğunu vurguladı.
Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgilere göre Hariri bugün istişarelerine, Lübnan'ın üç eski başbakanı Fuad Sinyora, Tamam Selam ve Necip Mikati ile başlayacak. Hariri eski başbakanlarla adaylık sonrası aşama ile ilgili kendileriyle istişarede bulunmak üzere bir araya gelecek. Hariri televizyon ekranlarına çıkmadan önce eski başbakanlarla bir araya gelmiş, ancak kendilerini adaylığı konusunda bilgilendirmemişti. Bu da eski başbakanları oldukça şaşırttı. Hariri’nin eski başbakanları adaylığından haber etmese de onlarla odaklanacağı ana başlıkları görüştüğü biliniyor.
İşe adaylığını ilan ederek ve kendi sokağında kaybettiği desteği geri kazanarak başlayan Hariri, Müstakbel Bloğu milletvekilleriyle ve ardından hafta başından itibaren parlamento bloklarıyla istişarelere başlayacak. Öte yandan çevresindeki kaynakların aktardığı bilgilere göre Meclis Başkanı Nebih Berri, Hariri’nin adaylığı konusunda iyimser bir tutum sergiliyor.
Bu arada Berri’nin, Kuveyt Emiri Sabah el-Ahmed el-Cabir es-Sabah'ın ölümü üzerine Cumhurbaşkanı Mişel Avn ve geçici hükümetin Başbakanı Hassan Diyab ile birlikte Kuveyt'e gittiğinde Avn'ın parlamento istişareleri için çağrıda bulunacağını bilmediğini belirtmekte fayda var.
Öte yandan (Dürzi) İlerici Sosyalist Parti (İSP) Genel Başkanı Velid Canbolat, Hariri ile arasındaki tartışmanın üstesinden gelecek ve istişarelerde adaylığını desteklemeye devam edecek gibi görünürken (Maruni Hristiyan) Lübnan Kuvvetleri Partisi (LK) Genel Başkanı Samir Caca ile arasındaki gerilim, gözlerden uzakta yapılan girişimler sonuç vermediği sürece daha da artacağa benziyor.  (Şii) Hizbullah müttefiki Berri ile aynı fikirde olmadığı gerekçesiyle konumunu gözden geçiyor.
Müstakbel Hareketi’nin önde gelen isimlerinden biri olan kaynak, Hariri'nin talep ettiği ekonomik garantilerin, parlamento bloklarının Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron tarafından sunulan ve Fransa’nın Beyrut Büyükelçiliği resmi konutu Pine Palace’taki görüşmesinde onayladığı ekonomik programı benimsemeleri olduğuna dikkati çekti. Kaynak, söz konusu siyasi garantilerin ise ekonomik reform programının uygulanacağı altı aylık bir geçiş dönemi için bağımsız isimler ve uzmanlardan oluşan bir hükümet kurulmasına dayandığını söyledi.
Kaynak, Hariri’nin Lübnan'ı kurtaracak fırsatı yakalayacak bir umut ışığı olmak istediğinden kendisini, doğal olarak aday olması gereken tek isim gibi göstermekten kaçındığını çünkü tek çözümün Macron tarafından sunulan yol haritası olduğunu ve Lübnan'ı kurtarmak için herkesin hesaplarını gözden geçirmesini gerektiğini düşündüğünü söyledi. Kaynak, Hariri’nin, artık krizi yönetmeye ve kotalar arasında boğulmaya tahammül etmek istemediğini, zira Lübnan kaybederse herkesin kaybedeceğine inandığını aktardı.
Öte yandan Hariri’nin adaylığının ortaya çıkışı, Lübnan ve İsrail'in Birleşmiş Milletler (BM) himayesinde ve ABD’nin arabuluculuğunda kara ve deniz sınırlarını çizmek ve tartışmalı noktalar üzerindeki anlaşmazlığı çözmek için müzakerelerin başlangıcına denk gelirken müzakerelerin açılış oturumu Washington’da yapılacak. Bu yüzden ABD Dışişleri Bakanı'nın Yakın Doğu İşlerinden Sorumlu Yardımcısı Schenker, Lübnan meclisindeki istişareler başlamadan önce Salı günü müzakerelerin başlangıcına hazırlık için yetkililerle görüşmek üzere Beyrut'a gelecek.
Kimliğinin açıklanmaması kaydıyla bu konuda açıklamalarda bulunan siyasi bir kaynak, üç yıl önce başlaması gereken sınır hattı ile ilgili müzakerelerin başlamasını herkesin memnuniyetle karşıladığını söyledi. Önümüzdeki Çarşamba günü başlaması beklenen müzakerelerle ilgili olarak ise kaynak, Lübnan’ın sınır belirleme müzakerelerinin tamamlanmasından doğacak sonuçlara ekonomik çöküşü durdurmaya katkıda bulunacak olması nedeniyle büyük önem verdiğini, çünkü Lübnan'ın böylece söz konusu bölgedeki petrol ve doğalgaz zenginliği için aramaların başlatabileceğini belirtti. Bununla birlikte kaynağa göre sınırların çizilmesi, Washington'ın Lübnanlı isimlere uygulayacağı yaptırımları askıya alma niyetinde olduğuna dair bir takım bilgilerin dolaşımda olduğu bir döneme denk gelirken ayrıca bu durum, yeni hükümetin kurulmasında Hizbullah ile ittifak yapacak olan ekibin işini kolaylaştıracak.



İtirazlar ve boş oy pusulaları... Gazze’deki Hamas başkanlık seçimlerinde neler oluyor?

(Soldan sağa) Hamas’ın liderlik konseyi üyeleri Nizar Avadallah, Halil el-Hayye ve Muhammed Derviş, Şubat 2025’te İran’ın merhum Dini Lideri Ali Hamaney ile gerçekleştirilen görüşmede. (Hamaney’in internet sitesi – AFP)
(Soldan sağa) Hamas’ın liderlik konseyi üyeleri Nizar Avadallah, Halil el-Hayye ve Muhammed Derviş, Şubat 2025’te İran’ın merhum Dini Lideri Ali Hamaney ile gerçekleştirilen görüşmede. (Hamaney’in internet sitesi – AFP)
TT

İtirazlar ve boş oy pusulaları... Gazze’deki Hamas başkanlık seçimlerinde neler oluyor?

(Soldan sağa) Hamas’ın liderlik konseyi üyeleri Nizar Avadallah, Halil el-Hayye ve Muhammed Derviş, Şubat 2025’te İran’ın merhum Dini Lideri Ali Hamaney ile gerçekleştirilen görüşmede. (Hamaney’in internet sitesi – AFP)
(Soldan sağa) Hamas’ın liderlik konseyi üyeleri Nizar Avadallah, Halil el-Hayye ve Muhammed Derviş, Şubat 2025’te İran’ın merhum Dini Lideri Ali Hamaney ile gerçekleştirilen görüşmede. (Hamaney’in internet sitesi – AFP)

Gazze Şeridi’nin içinden ve dışından dört Hamas kaynağı, Şarku’l Avsat’a yaptıkları ayrı açıklamalarda, üç hafta önce gerçekleştirilen ilk turda sonuç alınamamasının ardından, hareketin Gazze Siyasi Büro Başkanı seçimi için planlanan ikinci turun durdurulduğunu açıkladı.

Kaynakların ifadeleri, ilk turun ‘oy hakkına sahip kişilerin boş oy kullanması nedeniyle sonuçlanamadığı’ yönünde birleşti. Bu durumun, geçtiğimiz mayıs ayında Siyasi Büro Genel Başkanı seçimi sırasında yaşanan ve Halid Meşal’e karşı Halil el-Hayye’nin galibiyetiyle sonuçlanan ikinci tur seçimdeki sürecin bir tekrarı olduğu belirtildi.

Gazze ve yurt dışından üç kaynak, Gazze’deki Hamas bürosu liderliği için yapılacak ikinci turun durdurulmasının; yurt dışında ikamet eden Nizar Avadallah ile Gazze’de bulunan Ali el-Amudi (her ikisi de Siyasi Büro üyesi) arasındaki yarışta, Avadallah’ın ikinci turda uygulanan bazı prosedürlere itiraz etmesi üzerine gerçekleştiğini aktardı.

vfbgf
Hamas hareketinin askeri medya birimi tarafından yayınlanan bir videodan alınan ekran görüntüsünde, 7 Ekim 2023’teki saldırı sırasında bir Kassam Tugayları savaşçısı görülüyor. (Reuters)

Gazze dışındaki dördüncü kaynak ise ‘seçimlerin geçici olarak dondurulmasına ve açıklanmayan bazı düzenlemelerin ardından yakın zamanda tamamlanmasına yol açan başka görüş ayrılıklarının da bulunduğunu’ ifade etti. Kaynak, bu durumun ‘hareket içindeki her seçim sürecini düzenleyen yasa ve tüzükler çerçevesinde doğal bir süreç olduğunu’ değerlendirmesinde bulundu.

Bazı kaynaklar, seçimin ertelenmesini kısmen ‘güvenlik durumuna, Gazze Şeridi’nin içinden geçtiği süreç ile savaş sonrası seçim gerçekliğiyle başa çıkma koşullarına’ bağladı. Bir diğer kaynak ise seçimlerin ‘İsrail’in seçimlere veya diğer faaliyetlere katılan kişilere ulaşmayı amaçlayan yoğun istihbarat takibi altında yürütüldüğüne’ dikkat çekerek, tüm bu nedenlerin mevcut duruma yol açan hukuki açıkların ortaya çıkmasına zemin hazırladığını belirtti.

Beyaz kağıtlar neden geri geldi?

Yine boş oy kullanılmasına ilişkin olarak Gazze içindeki iki kaynak, bu durumun doğal olduğunu, adayların fikir ayrılıklarından ve izleyecekleri yaklaşımın bazı üyelerce mevcut dönem için uygun görülmemesinden kaynaklandığını; nitekim genel seçimlerde de benzer bir tablonun yaşandığını belirtti.

Kaynaklar, Hamas Siyasi Büro Başkanı Halil el-Hayye’nin adaylardan Ali el-Amudi veya Nizar Avadallah’ı destekleyip desteklemediğine dair bilgi vermedi.

Hamas, 7 Ekim 2023’te İsrail’in Gazze sınırındaki mevzilerine ve yerleşim yerlerine yönelik başlattığı ve İsrail’in uzun süreli, kesintisiz bir savaş açmasına yol açan saldırıların ardından, 1987’deki kuruluşundan bu yana en karmaşık süreçten geçiyor.

Ali el-Amudi hakkında ne biliyoruz?

Geçtiğimiz aralık ayında Şarku’l Avsat’a konuşan kaynaklar, eski bir tutuklu ve Siyasi Büro üyesi olan, savaştan önce de hareketin medya dairesi sorumluluğunu yürüten el-Amudi’nin; Hamas’ın hayatını kaybeden lideri Yahya Sinvar’a yakın ve çoğu Gazze Şeridi’nin güneyindeki Han Yunus’ta ikamet eden bazı isimlerle birlikte Gazze’deki hareketin yönetimiyle görevlendirilmesinin ardından, Gazze Şeridi Siyasi Büro Başkan Vekilliği görevini üstlendiğini aktarmıştı.

2011 yılındaki İsrail askeri Gilad Şalit takas anlaşmasıyla serbest bırakılan el-Amudi, yaklaşık bir yıldır Gazze’nin yönetiminde merkezi ve kilit bir figür haline gelmişti. İsrail hapishanelerindeki tutukluluk süreçlerinde ve serbest kaldıktan sonra Sinvar’a oldukça yakın isimler arasında yer alan el-Amudi, birçok toplantı ve etkinlikte de kendisine eşlik etmişti. Gazze’nin yönetimi için el-Amudi’nin görevlendirilmesi uzlaşı ve istişare yoluyla gerçekleşmiş, ancak o dönemde bazı kaynaklar bu adımı iç tüzüğün etrafından dolaşma olarak değerlendirmişti. Gazze’deki iç seçimlerin yapılması da bu durumla açıklanıyor.

Geçtiğimiz dönemde el-Amudi’nin Gazze’de aldığı kararlar, yaptığı değişiklikler ve bazı yetkilileri görevden alması geniş tartışmalara yol açmış, Gazze’deki yerel lider kadro arasında huzursuzluk yaratmıştı. Bu durum, yurt dışındaki bazı Siyasi Büro üyelerinin müdahale ederek krizleri çözme arayışına girmesine neden olmuştu.

Nizar Avadallah hakkında ne biliyoruz?

Nizar Avadallah, Hamas’ta 2004 sonlarından 2007 başlarına kadar olan dönemde Siyasi Büro yönetimini gizlice yürüten tarihi kuşak liderleri arasında yer alıyor. Avadallah, Şalit takası müzakerelerinin sorumluluğunu üstlenmesinin yanı sıra son savaştaki müzakerelerde aktif ve önemli bir rol oynamış; hareketin 2007’de Gazze Şeridi’nin kontrolünü ele geçirmesinin ardından çeşitli başkentlerde yürütülen Filistin uzlaşma turlarında da kritik görevler üstlenmişti.

Avadallah, Hamas’ın kurucusu Şeyh Ahmed Yasin, Abdulaziz Rantisi ve hareketin birinci kuşak diğer tarihi liderleriyle oldukça yakın bir ilişkiye sahipti.

Gazze şehrinin Şeyh Rıdvan mahallesinde ikamet eden ve evi daha önceki savaşlarda birkaç kez bombalanan 68 yaşındaki mimar Avadallah’ın yıldızı bu süreçte parladı.

2021 yılında düzenlenen son iç seçimlerde Gazze Şeridi Siyasi Büro liderliği için Yahya Sinvar ile yarışan Avadallah, o dönemde yapılan ikinci tur seçimlerin ardından liderliği Sinvar’a kaybetmişti.


Fas seçimleri parlamentoda yeni bir tablo ortaya koydu

“Asalet ve Çağdaşlık” Partisi’nin liderlik kadrosundan Fatima ez-Zehra el-Mansuri, dün erken saatlerde seçim sonuçlarını kutlayan destekçileri arasında (AFP)
“Asalet ve Çağdaşlık” Partisi’nin liderlik kadrosundan Fatima ez-Zehra el-Mansuri, dün erken saatlerde seçim sonuçlarını kutlayan destekçileri arasında (AFP)
TT

Fas seçimleri parlamentoda yeni bir tablo ortaya koydu

“Asalet ve Çağdaşlık” Partisi’nin liderlik kadrosundan Fatima ez-Zehra el-Mansuri, dün erken saatlerde seçim sonuçlarını kutlayan destekçileri arasında (AFP)
“Asalet ve Çağdaşlık” Partisi’nin liderlik kadrosundan Fatima ez-Zehra el-Mansuri, dün erken saatlerde seçim sonuçlarını kutlayan destekçileri arasında (AFP)

Fas’ta çarşamba günü gerçekleştirilen parlamento seçimleri, parlamentoda yeni bir siyasi tablo ortaya çıkardı. “Asalet ve Çağdaşlık” Partisi (PAM) birinci sıraya yükselirken, 2021 seçim sonuçlarıyla kıyaslandığında “Ulusal Bağımsızlar Birliği” (RNI) ve “İstiklal” Partisi geriledi. Buna karşılık “Adalet ve Kalkınma Partisi” (PJD) güçlü bir dönüş yaparak yeniden siyasi gündemin ön sıralarına çıktı.

Sonuçlara göre “Asalet ve Çağdaşlık” Partisi 97 sandalye kazanırken, onu 66 sandalyeyle “Ulusal Bağımsızlar Birliği”, 65 sandalyeyle “İstiklal” Partisi ve 54 sandalyeyle “Adalet ve Kalkınma Partisi” izledi. Kalan sandalyeler ise “Halk Güçleri Sosyalist Birliği”, “Halk Hareketi”, “İlerleme ve Sosyalizm Partisi” ile “Anayasal Birlik” arasında dağıldı. Seçime katılım oranı yüzde 38,02 olarak gerçekleşti.

Oylama başlamadan önce de “Asalet ve Çağdaşlık” Partisi içerisinde, bir sonraki hükümetin başbakanlığı konusunda gayri resmi tartışmalarda iki isim öne çıkmıştı: Fouzi Lekjaa ve Fatima ez-Zehra el-Mansuri.


Yemen ordusu, Husilerin Taiz’i Aden’den izole etme girişimini engelledi

Yemen ordusunun Taiz cephelerinde Husilerin saldırılarına karşı yürüttüğü şiddetli çatışmalar (Askeri medya)
Yemen ordusunun Taiz cephelerinde Husilerin saldırılarına karşı yürüttüğü şiddetli çatışmalar (Askeri medya)
TT

Yemen ordusu, Husilerin Taiz’i Aden’den izole etme girişimini engelledi

Yemen ordusunun Taiz cephelerinde Husilerin saldırılarına karşı yürüttüğü şiddetli çatışmalar (Askeri medya)
Yemen ordusunun Taiz cephelerinde Husilerin saldırılarına karşı yürüttüğü şiddetli çatışmalar (Askeri medya)

Yemen hükümet güçleri, Taiz cephesindeki Hayfan ve El-Mukatira bölgelerinde Husilerin, Hicet el-Abd yoluna yaklaşmayı amaçlayan girişimlerini püskürttü. Söz konusu girişimlerin, Taiz vilayetini güney bölgelerinden ayırarak, Aden’e uzanan güzergâhı kesmeyi hedeflediği belirtildi.

Hükümet güçleri, stratejik öneme sahip yolun güvenliğinin sağlandığını ve vatandaşlar ile yolcuların ulaşımının yeniden başladığını açıkladı. Yemen Silahlı Kuvvetleri Sözcüsü Kurmay Albay Macid en-Nezili, Taiz ve Tur el-Baha eksenlerindeki birlikler ile “Devler Tugayları”nın, Halk Direnişi’nin desteğiyle sızma girişimlerini püskürttüğünü ve saldıran unsurları geri çekilmeye zorladığını belirtti. En-Nezili, Husilerin insan gücü ve maddi kayıplar verdiğini ifade etti.

Hayfan ilçesinde hükümet güçleri, Husilerin El-Ahkûm bölgesine yönelik saldırısını püskürtürken, El-Mukatira’daki El-Eşbut ve Hicet el-Abd bölgelerinde de yola yaklaşmaya ve yol yakınındaki mevzilere konuşlanmaya çalışan unsurlarla çatışmalar yaşandı.

Öte yandan Yemen’de meşru hükümete destek koalisyonu güçleri, dün Husilerin Suudi Arabistan yönüne fırlattığı 6 balistik füzeyi önleyerek imha etti. Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre füzeler, Taif ve Yanbu kentlerini hedef aldı. Koalisyon Sözcüsü Tümgeneral Türki el-Maliki, Husileri uyararak, terör operasyonlarını artırılmasına “kararlılıkla karşılık verileceğini” belirtti.

Saldırı girişimiyle eş zamanlı olarak Suudi Arabistan Sivil Savunma Müdürlüğü, Mekke, Cidde, Taif, Yanbu ve Tebük’te erken uyarı sirenlerini devreye soktu. Ardından beş kentteki tehlikenin sona erdiği açıklandı.