Trablus’tan Bingazi’ye yapılan ilk uçuş ‘nefreti ortadan kaldırmanın’ yolunu açıyor

Trablus’taki Mitiga Havaalanı’ndan Bingazi’deki Benina Havalimanı’na ilk uçuş 16 Ekim’de gerçekleşti. (Mitiga Havaalanı)

Afrika Havayolları’na ait bir uçak 16 Ekim sabahı Libya’nın doğusundaki Uluslararası Benina Havaalanı pistine iniş yaptı. Halk büyük bir sevinç yaşarken başta esirlerin takası olmak üzere Trablus’taki savaşı ortadan kaldıracak ve ‘nefret duvarlarını’ yıkacak düzenlemelerin tamamlanması yönündeki umutlar da arttı.
Trablus’taki Mitiga Uluslararası Havaalanı’ndan havalanan uçak, sevgi mesajları taşıyan bir ‘barış kuşuna’ benzetildi. Ardında binlerce ölü ve yaralı bırakan, başkentin altyapısına harap eden 13 aylık savaşın sayfasını kapatmayı vaat ediyordu. Benina Havalimanı’ndan yapılan açıklamada seferde iç ve dış uçuşların yürütülmesi, bakım prosedürleri, iki havalimanı arasında alınacak ihtiyati tedbirlerle ilgili konuları görüşmek amacıyla sivil havacılık ve Afrika Havayolları heyetinin yer aldığı bilgisi verildi.
Uçak, havalimanında adeta bir şenlik havasında karşılandı. Libyalı milletvekilleri ve siyasetçiler, ‘savaşla toplumsal dokusu parçalanan ülkelerinin yeniden birleşmesinin’ başlangıcı olarak niteledikleri adımdan dolayı duydukları sevinci dile getirdiler. Libya Medya Kuruluşu Başkanı Muhammed Ömer Baai, ülkenin doğusu ve batısı arasındaki uçuşların yeniden başlamasının Libyalılar arasındaki ‘nefret duvarlarını’ yıkmakla aynı olduğunu belirtti. Baai, uçağın havalanmasıyla birlikte aynı ulusun insanları arasındaki nefret ve ayrılık duvarlarının da kaybolduğunu vurguladı.
Muhammed Ömer Baai, Facebook hesabından 16 Ekim’de yaptığı açıklamada söz konusu uçuşun ilerleyen günlerde Libya’daki tüm havalimanları arasında, ulusal havayolları şirketlerinin düzenli uçuşlar düzenlemesi için bir başlangıç olduğunu söyledi. Baii sözlerine şöyle devam etti:
“Savaşlar bir seçenek, bölünme de bir kader değildir. Merhamet, şefkat, iletişim, uyum, dostluk ve muhabbet Libya halkının kaderi ve seçimidir. Bu sevgili vatan ve halkı kutsaldır. Bu tarihi yolculuğu iptal etmek ve engellemek üzere ellerinden geleni yapanlar için hiçbir teselli yoktur.”
Baai ayrıca, Bingazi’deki sivil ve askeri yetkililerin yanı sıra Ulusal Mutabakat Hükümeti (UMH) Başkanlık Konseyi Başkanı Fayiz es-Serrac ve yardımcısı Ahmed Maitik’in bu adımı başarıya ulaştırmak için  ‘tarihi vatanseverlik’ olarak nitelendirdiği rollerini takdir etti.
Trablus şehrinden Milletvekili Ebu Bekir Ahmed Said, isyana ve kışkırtıcı eylemlere teşvik etmeme çağrısı yaparken ekonomist Süleyman eş-Şuhumi de Bingazi ve Trablus arasındaki uçuşların yeniden başlamasının ‘Libyalılar arasında iletişim ve yeniden bir arada yaşamaya geri dönüş açısından doğru atılmış önemli bir adım’ olduğunu vurguladı. Şuhumi, söz konusu adımın, aynı ülke halkı arasında daha fazla köprünün kurulmasını sağlayacağını kaydetti.
Libya’nın doğusu ve batısı arasındaki uçuşlar 4 Nisan 2019 tarihinde Libya Ulusal Ordusu (LUO) komutanı Mareşal Halife Hafter’in başlattığı savaş nedeniyle durdu. Savaş, LUO kuvvetlerinin yaklaşık 50 km geri çekilmesiyle ve ülkenin merkezindeki Sirte yakınlarına konuşlanmasıyla sona erdi. Savaş, Libya’da düşmanlığın artmasına ve nefret söyleminin yayılmasına neden oldu.
Yerel medya organları, Libya Afrika Havayolları Şirketi Yönetim Ofisi Direktörü ve Benina Havalimanı uçuş heyeti başkanı Milaf el-Hacrasi “Batı, doğu ve güneydeki tüm Libya havaalanları arasındaki uçuşların yeniden başlamasının önünde duran tüm engelleri kaldırmak için çalışıyoruz” dedi.
Trablus ve Bingazi arasındaki uçuşların yeniden başlaması, savaş esirlerinin ve ölülerin cenazelerinin takas edilmesi de dahil olmak üzere iki taraf arasındaki gerginliği ortadan kaldıracak önlemleri tamamlama yolunda önemli bir adım olarak görülüyor.
Ülkenin batısından askeri bir yetkili Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada şunları söyledi:
“Ordumuz ve doğudaki Libya güçleri arasında yaşanan çatışmalarda ölen savaşçıların cesetlerinin nasıl teslim edileceğine dair müzakerelerin yanı sıra her iki tarafın elindeki tutukları teslim etmek için başlatılan görüşmeler devam ediyor. Toplantılar, doğu bölgesinin ileri gelenleri ve kabile liderlerinin oluşturduğu bir heyetin hafta ortasında Misrata’ya ziyareti sırasında yürüttüğü görüşmelerin devamı olarak gerçekleşti. Doğu bölgesi heyeti, LUO’ya bağlı bazı askeri tutukluların bulunduğu cezaevini de ziyaret etti.”
LUO ve UMH güçleri daha önce esir takası gerçekleştirmiş ancak askeri liderler de dahil olmak üzere her iki tarafta çok sayıda tutuklu olduğu göz önüne alındığında takas edilen esir sayısı sınırlı düzeyde kalmıştı. UMH güçleri MiG-23 türü bir uçağı düşürmelerinin ardından pilot Amir el-Cakam’ı esir almıştı. LUO Sözcüsü Ahmed el-Mismari söz konusu dönemde yaptığı açıklamada pilot Amir el-Cakam’ın Libya’nın batısındaki ez-Zaviye şehrinde teröristler tarafından alıkoyulduğunu duyurmuştu.