İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Washington ile bir sonraki nükleer müzakere turunun yakın zamanda yapılması konusunda anlaşmaya varıldığını açıkladı. Ancak Arakçi, tarafların Umman’da gerçekleştirdiği görüşmelerden bir gün sonra yaptığı açıklamada, bir sonraki turun tarihinin henüz belirlenmediğini belirtti.
Arakçi, Maskat görüşmelerinde Amerikan heyetiyle tokalaştı
Arakçi, bir televizyon röportajında, Tahran ile Washington’ın yeni müzakere turunun kısa süre içinde yapılması gerektiği konusunda hemfikir olduğunu söyledi. Arakçi, uranyum zenginleştirme konusunda ABD ile ‘güven verici’ bir anlaşmaya varmaya hazır olduklarını belirtirken, İran’ın füze programının müzakerelerde ‘pazarlık konusu olmadığını’ vurguladı. Arakçi, “Bu bizim için tamamen savunmaya yönelik bir mesele. Ne şimdi ne de gelecekte müzakere edilebilir” dedi.
Arakçi, Maskat’ta ABD ile yapılan görüşmelerin ‘dolaylı’ nitelikte olduğunu, ancak buna rağmen ABD heyetiyle tokalaşma fırsatı bulduğunu ifade etti.
Arakçi, Washington’ın İran topraklarına saldırması halinde ülkesinin bölgede bulunan ABD üslerini hedef alacağını da söyledi. Arakçi, “ABD topraklarını hedef alma imkânımız yok, ancak bize saldırırlarsa bölgedeki üslerini vururuz” ifadesini kullandı.
İran ile ABD arasında dün Maskat’ta yapılan dolaylı nükleer görüşmeler, somut bir ilerleme sağlanmadan sona erdi. Arakçi, görüşmeleri ‘iyi bir başlangıç’ olarak nitelendirirken, sürecin başkentlerde yapılacak istişarelere bağlı koşullarla devamı konusunda mutabakata varıldığını belirtti.
Öte yandan Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi, görüşmelerin olası ilerleme alanlarının belirlenmesine katkı sağladığını söyledi.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi (AP)
ABD Başkanı Donald Trump, hafta sonu tatili için Florida’daki Mar-a-Lago’ya giderken Air Force One uçağında gazetecilere yaptığı açıklamada, İran ile yürütülen görüşmelerin ‘çok iyi’ geçtiğini söyledi. Trump, “Görünüşe göre İran bir anlaşma yapmak istiyor” ifadesini kullanarak, tarafların ‘önümüzdeki haftanın başında’ yeniden bir araya geleceğini belirtti.
ABD’nin Ortadoğu’daki en üst düzey askeri komutanını müzakere masasına dahil etmesi, diplomatik sürece paralel bir baskı mesajı olarak yorumlandı. Bu adım, bölgede karşılıklı uyarıların ve devam eden askeri yığınağın gölgesinde atıldı.
Umman’ın başkenti Maskat’ta dün yapılan görüşmeler, Washington’ın İran’a yönelik askeri müdahale tehditlerinin ardından gerçekleşti. Bu tehditler, ülkede geniş çaplı protestoların bastırılması ve binlerce kişinin hayatını kaybetmesi sonrasında gündeme gelmişti.
Washington, Ortadoğu’daki askeri varlığını güçlendirerek USS Abraham Lincoln uçak gemisi ve ona bağlı taarruz grubunu bölgeye konuşlandırdı. İran ise bir saldırı halinde bölgedeki ABD üslerini hedef alacağı uyarısında bulundu.
İran, görüşmelerin yalnızca nükleer dosyayla sınırlı kalması ve ekonomisini boğan uluslararası yaptırımların kaldırılmasına odaklanılması gerektiğini vurguluyor. Buna karşılık ABD, müzakerelerin İran’ın balistik füze programı ile bölgedeki silahlı gruplara verdiği desteği de kapsaması gerektiğinde ısrar ediyor.
İsrail'in yayılmacılığı ve bölgesel güvenlik
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, daha önce yaptığı açıklamalarda İsrail’in yayılmacı politikalarının bölge ülkelerinin güvenliğini doğrudan etkilediğini belirterek, İsrail’e yönelik uluslararası yaptırımlar uygulanması çağrısında bulundu.
İsrail’e tanınan ‘dokunulmazlık ve cezasızlığın’ uluslararası yargı düzenini zedelediğini savunan Arakçi, Katar’ın başkenti Doha’da düzenlenen El Cezire Forumu’nda yaptığı konuşmada, “İsrail’in Gazze Şeridi’nde planladığı süreç devam ederse, sıradaki hedef Batı Şeria olacaktır” dedi.
Filistin meselesinin sıradan bir konu olmadığını vurgulayan Arakçi, bunun ‘uluslararası hukukun ne ölçüde işlediğini gösteren bir pusula’ olduğunu ifade etti. Arakçi, “Gazze Şeridi’nde gördüğümüz şey bir savaş ya da eşit taraflar arasındaki bir çatışma değil; sivil yaşamın kasıtlı olarak yok edilmesi ve bir imhadır” değerlendirmesinde bulundu.
Sorunun yalnızca Filistin’le sınırlı olmadığını dile getiren Arakçi, ‘hukuk tanımayan ve hiçbir şekilde caydırılamayan bir yapı’ bulunduğunu, İsrail’in attığı adımların tüm bölgede istikrarsızlığa yol açtığını söyledi.
ABD’nin bölgedeki rolüne de değinen Arakçi, Ortadoğu’da barış ve istikrarın ‘tek bir aktör’ aracılığıyla dayatılamayacağını kaydetti.
Jeffrey Epstein (Reuters)
