Saddam rejiminin ikinci adamı İzzet ed-Duri öldü

Irak’ın devrik lideri Saddam Hüseyin’in yardımcısı İzzet İbrahim ed-Duri (AFP)

Baas Partisi, eski Irak rejiminin ikinci adamı, eski Cumhurbaşkanı Saddam Hüseyin’in adeta gölgesi gibi yanından ayrılmayan İzzet İbrahim ed-Duri’nin öldüğünü duyurdu. Duri, ABD tarafından oluşturulan ve içinde 55 önde gelen ismin bulunduğu en çok arananlar listesinde altıncı sırada yer alıyordu. Ölüm haberi, Baas Partisi Sözcüsü Dr. Hudayr el-Mürşidi tarafından verildi. Mürşidi yaptığı açıklamada Duri’nin ölüm nedeni belirtmedi.
Mürşidi, geçtiğimiz uzun yıllar boyunca Duri hakkında çıkan tutuklama ve Irak hükümeti tarafından öldürüldüğüne dair haberleri yalanlamıştı. Söz konusu haberler arasında Duri’ye çok benzeyen kefenlenmiş bir adamın tutuklanıp öldürüldüğü de vardı.
Duri’nin kendisi de söz konusu iddialar sonrasında askeri üniformasıyla kamera karşısına geçerek ölüm haberlerini kendisi de yalanlıyordu.
İzzet Duri genellikle Baas Partisi’nin kuruluş yıl dönümü olan 7 Nisan veya ABD’nin Irak’ı işgalinin yıl dönümü olan 9 Nisan’da kamera karşısına geçiyordu. Öldüğüne veya tutuklandığına dair haberlerin arasından en dikkat çekeni 40 yıldır kanser hastası olan Duri’nin bu durumun vefatına kadar nasıl saklandığıydı.
Duri, sürekli kan değişimine ihtiyaç duyuyordu. Bunun da uygun şartlar altında gerekli tıbbi malzemelerin bulunduğu bir tesiste yapılması gerekiyordu. Başta eski Cumhurbaşkanı Saddam Hüseyin olmak üzere rejimin önde gelen isimlerini tutuklamayı başaran ABD’li yetkililer Duri’yi ise yakalamayı başaramadı.
İzzet ed-Duri’nin en yakın arkadaşları Irak’ın eski Dışişleri Bakanı Tarık Aziz ve eski Savunma Bakanı Sultan Haşim gibi isimler süreç içinde ABD’li yetkililere ya teslim oldular ya da Saddam Hüseyin, Taha Yasin Ramazan ve Ali Hasan el-Macid gibi yakalanarak tutuklandılar. Tutuklanmayan tek isim ise İzzet ed-Duri’ydi.
ABD ve Irak hükümetine karşı başkaldıran Duri neredeyse 40 yıl süren bir kovalamacanın ardından kansere yenik düştü. Eski rejimin devrilmesinden önce dini taassubu, parti ve siyasi çalışmalarındaki titizliğiyle tanınan Duri’nin kanser nedeniyle sürekli kan değiştirmesi gerektiği biliniyordu. Rejimin düşmesinden sonra herkes Saddam Hüseyin'in sadık yandaşlarından olan Duri'nin tehlikeli hastalığı ve gereksinimlerini karşılamadaki güçlük nedeniyle ilk yakalanan ya da teslim olanlardan biri olmasını bekliyordu. Daha önce birkaç kez Duri’nin öldüğünü duyuran Iraklı yetkililer ise bu kez sessiz kaldılar. Saddam Hüseyin’in iki oğlu ve amcasının çocuklarından sonra arananlar listesinde altıncı sırada yer alan Duri’nin ölüm haberi konusunda ABD yönetimi de sessizliğini korumaya devam etti.
İzzet Duri’nin ölüm haberi üzerine Baas yandaşları taziye mesajları yayınladı. Ayrıca Iraklı siyasetçi ve düşünür Hasan el-Alevi, Duri’nin ölümünü büyük bir kayıp olarak gördüğünü bildirdi.
Asıl soru ise Duri’nin ölümünden sonra Baas Partisi’nin akıbetinin ne olacağı…
Bu sorunun, özellikle Irak'ta Duri liderliğindeki partinin iki kanadı ile Yunus el-Ahmed liderliğindeki Suriye arasındaki çatışmalar göz önünde bulundurulduğunda yakın zamanda cevap bulması bekleniyor.