İsrail’deki elektrik kesintisinde siber saldırı şüphesihttps://turkish.aawsat.com/home/article/2596866/i%CC%87srail%E2%80%99deki-elektrik-kesintisinde-siber-sald%C4%B1r%C4%B1-%C5%9F%C3%BCphesi
İsrail’deki elektrik kesintisinde siber saldırı şüphesi
Reuters arşiv
Tel Aviv/Şarku’l Avsat
TT
TT
İsrail’deki elektrik kesintisinde siber saldırı şüphesi
Reuters arşiv
İsrail ordusunun siber saldırılara karşı gerçekleştirdiği askeri tatbikatların sona ermesinden saatler sonra, dün şafak vakti ülkenin üçte birinde elektrik kesintisi yaşandı. Her ne kadar elektrik şirketi kesintisinin "büyük bir teknik hatadan" kaynaklandığını duyursa da güvenlik kaynakları siber saldırı olasılığını göz ardı etmedi.
Tel Aviv'in banliyölerinden İsrail'in nüfusun yaklaşık üçte birinin yaşadığı güney şehirlerine kadar uzanan bölgelerde elektrik, gece yarısından sonra 40 dakika süreyle kesildi. Kudüs, Aşdod, Ramat Gan, Rishon Tsion, Herzliya, Hod Hasharon, Kfar Saba, Or Yehuda ve Tel Aviv'in bazı bölgelerine de diğer büyük şehirler gibi karanlığa büründü. Elektrik şirketi vatandaşlara “şebekenin tamir edileceğini ve arızanın on beş dakika içinde giderileceğini” bildirse de vatandaşlar kesintinin bir saat boyunca sürdüğünü aktardı. Elektrik şirketinin internet sayfası çalışmazken telefon hatları çöktü. İsrail'in merkezi ile diğer bölgelerdeki trafik ışıkları çalışmaz hale geldi.
Elektrik şirketi, teknik bir arızanın Be'er Tofia'daki özel elektrik santralinin felç olmasının nedeni olarak Dalia ve Ghizer elektrik santralleri nin arızalandığı konusunda ısrar etti. Ancak güvenlik kaynakları, Yediot Aharonot gazetesinin internet sitesi ve Kanal 12 kanalına siber saldırı ile ilgili şüpheleri bulunduğunu bildirdiler. Güvenlik kaynakları, gece yarısı elektrik kullanımı konusunda bir yoğunluk olmadığı halde üç santralin çöktüğünü ve ülkenin üçte birinin elektriksiz kaldığını aktardılar.
İsrail güvenlik raporları geçtiğimiz ay İsrail ile İran arasında karşılıklı siber saldırılar yaşandığını açıklamıştı. İran geçtiğimiz aylarda İsrail’in su şebekelerini hedef almış, İsrail de İran'ın Bender Abbas Limanı’na siber saldırı düzenleyerek çalışmaları aksatmıştı.
Geçen hafta gerçekleşen ve perşembe günü, yani elektrik kesintisinden 8 saat önce saat 17.00'de sona eren askeri tatbikatlarda siber savaşa odaklanıldı. İsrail'deki birçok hayati tesisin siber saldırılarla vurulması halinde bu durumun üstesinden nasıl gelineceğine yönelik eğitim verildi.
25 Mayıs 2023'te menzili 2 bin kilometreye ulaşan “Hürremşehr” füzesinin test atışı (Reuters)
İran Devrim Muhafızları Ordusu, cumartesi günü yaptığı açıklamada, balistik füzelerin menzilini 2 bin kilometreyle sınırlayan kısıtlamanın kaldırıldığını duyurdu. Bu adım, en azından teorik olarak, İran'ın füze tehdidinin Ortadoğu'nun ötesine genişleyebileceğine işaret ediyor.
Devrim Muhafızları Sözcüsü Hüseyin Muhibbî Tahran'da düzenlediği basın toplantısında, füzelerin menziline ilişkin kısıtlamalar hakkındaki bir soruya, "Bu kısıtlama bizim açımızdan kaldırılmıştır" cevabını verdi.
Muhibbî, İran'ın 2 bin kilometreyi aşan menzile sahip füzelere sahip olup olmadığını açıklamadı. Yeni menzil sınırının ne olacağını veya kararın hangi füze sistemlerini kapsadığını da belirtmedi. İran'ın bu kapasitesini açıklamalarla değil, "sahada fiilen göstereceğini" söylemekle yetindi.
Bu açıklama, İran'ın dini lideri Mücteba Hamaney'e atfedilen ve birkaç gün önce yayımlanan bir bildirinin sonrasında yapıldı. Söz konusu bildiride Hamaney, askeri komutanlara ABD veya İsrail kaynaklı "her türlü tehdit ve tehdit düzeyine" coğrafi sınır gözetmeksizin "derhal ve etkili biçimde" karşılık verilmesi talimatını vermiş, hedef listesinin her iki ülkenin "maddi ve gayri maddi" varlıklarını kapsayacak şekilde güncellenmesini istemişti.
Genelkurmay Başkanı Ali Abdullahî de geçen hafta yaptığı açıklamada, askeri birimlerin düşmanın hareketlerini ve hazırlıklarını "bütün istihbarat kapasitesiyle" takip ettiğini, hedef listesini güncellediğini ve verilecek karşılığın "coğrafi sınırlarla kısıtlı olmayacağını" söylemişti.
İran Ordu Sözcüsü Muhammed Ekremi Niya ise yeni bir savaşın patlak vermesi halinde İran'ın saldırılarının Ortadoğu ile sınırlı kalmayacağını belirterek, ABD'ye ait tesislerin, askerî birliklerin ve çıkarların, "ulaşılabilir oldukları dünyanın her noktasında" potansiyel hedef olacağını ifade etti.
ABD Başkanı Donald Trump, haftalardır İran'a yönelik geniş çaplı saldırıları yeniden başlatma seçeneğini değerlendirirken Katar ve Pakistanlı arabulucular savaşın yeniden başlamasını önlemeye çalışıyor.
Siyasi bir sınır
İran'ın 2 bin kilometrelik menzil sınırı, teknik bir zorunluluktan ziyade siyasi bir tercihti. Mevcut savaşın ilk saldırılarında hayatını kaybeden eski dini lider Ali Hamaney, bazı askerî komutanların itirazlarına rağmen bu sınırı bizzat kendisinin belirlediğini söylemişti.
Şubat 2023'te Devrim Muhafızları Füze Birimi Komutanı Emir Ali Hacızade, söz konusu sınırın "Avrupalılara duyulan saygı nedeniyle" korunduğunu açıklamıştı. Birkaç gün sonra dönemin Devrim Muhafızları Komutanı Hüseyin Selami ise İran'ın füzelerinin menzilini artırabilecek kapasiteye sahip olduğunu belirterek Avrupa ülkelerini dikkatli olmaya çağırmıştı. Her iki isim de Haziran 2025'teki 12 Gün Savaşı'nın ilk saldırılarında öldürüldü.
Eski dini lider Hamaney, Şubat 2025'te yaptığı açıklamada, "Daha önce füzelerimizin isabet hassasiyetine bir sınır koymuştuk. Ancak artık bu sınırın yeterli olmadığını düşünüyoruz. İlerlemeliyiz" demişti. Hamaney'in açıklaması menzile değil, isabet hassasiyetine ilişkindi. Ancak sözleri, o dönemde füze menzili sınırının da aşılması için yeşil ışık yakılıp yakılmadığı yönünde soru işaretlerine yol açtı.
İran füzeleri (yapay zekadan destek alındı)
Ağustos 2025'te ise Devrim Muhafızları mensubu Tuğgeneral ve Milletvekili Emir Hayat Mukaddem, bütün Avrupa ülkelerinin İran füzelerinin menzili içinde bulunduğunu öne sürmüştü.
İran topraklarından fırlatılan 2 bin kilometre menzilli füzeler, Ortadoğu'nun tamamını ve Yunanistan ile Balkanlar'ın bazı bölgelerini kapsıyor. Tahran yönetimi, bu sınırı Devrim Muhafızları'nın Avrupa'yı tehdit etmeden bölgedeki hedeflerinin neredeyse tamamını vurabilmesini sağlayan bir çerçeve olarak sunmuştu.
Batı Avrupa'yı hedef alabilmek için İran füzelerinin menzilinin artırılması gerekiyor. 2 bin kilometrelik sınırın ötesindeki en belirgin askerî hedef ise Hint Okyanusu'ndaki Diego Garcia Üssü olarak öne çıkıyor.
Dolayısıyla Muhibbî'nin açıklaması, kamuoyuna ilan edilmiş siyasi bir kısıtlamanın kaldırıldığını gösteriyor. Ancak bu durum, daha uzun menzilli füzelerin envantere girdiğini veya İran'ın daha uzak hedefleri vurabilecek sistemleri başarıyla test ettiğini kanıtlamıyor.
İddialar ve teknik kapasite arasındaki fark
İran'ın 2 bin kilometreyi aşan menzile sahip füzelere sahip olduğuna ilişkin doğrulanmış bir bilgi bulunmuyor. Bununla birlikte ABD'li yetkililer, İran'ın uzay programındaki teknolojilerin kıtalararası balistik füze geliştirmek için uyarlanabileceğini belirtiyor.
Uzmanlara göre İran, savaş başlığının ağırlığını azaltarak füzelerinin menzilini artırabileceği için 2 bin kilometrelik sınırı aşabilecek teknik kapasiteye sahip. Bu açıdan 2017'de tanıtılan Hürremşehr füzesinin öne çıktığı değerlendiriliyor. Füzenin 750 kilogram ağırlığında bir yeniden giriş aracıyla donatılması halinde menzilinin 3 bin kilometreye ulaşabileceği tahmin ediliyor. Ancak bu, teknik bir hesaplamadan ibaret; başarılı bir testin kanıtı değil.
Geçen mart ayında İngiltere, İran'ın kendi topraklarından yaklaşık 4 bin kilometre uzaklıktaki ortak İngiliz-Amerikan Diego Garcia Üssü'nü hedef almaya çalıştığını, ancak girişimin başarısız olduğunu açıkladı. Bu mesafe, ilan edilen menzil sınırının iki katına karşılık geliyor. Londra yönetimi saldırıyı "sorumsuzca" olarak nitelendirirken, en az bir İranlı yetkili saldırının gerçekleştiğini reddetti.
Olayın ardından kullanılan silaha ilişkin farklı açıklamalar yapıldı. Batılı basında yer alan haberlerde iki orta menzilli balistik füzenin fırlatıldığı, bunlardan birinin uçuş sırasında düştüğü, diğerinin ise bir Amerikan gemisi tarafından önlendiği öne sürüldü.
İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir ise İran'ın 4 bin kilometre menzile sahip, iki aşamalı kıtalararası bir füze fırlattığını iddia ederek, bu menzilin Berlin, Paris ve Roma'yı "doğrudan tehdit alanına" soktuğunu söyledi.
Tahran sokaklarından birinde İran füzesini temsil eden sembolik bir maketin yanından geçen insanlar. Görüntü, Tahran ile Washington arasında savaşı sona erdirmeye yönelik olası bir anlaşma için müzakereler sürerken askerî söylemin sertleşmesini ve ülke içindeki seferberlik atmosferinin artmasını yansıtıyor (Reuters).
ABD'nin Birleşmiş Milletler Büyükelçisi Mike Waltz, İran'ın Avrupa'nın büyük bölümünü vurabilecek uzun menzilli füzeler fırlatma kapasitesini ortaya koyduğunu ve füze teknolojisinin atmosfere yeniden giriş kabiliyetine ilişkin geliştirme çalışmalarının bir bölümünü uzay programı bünyesinde gizlediğini söyledi.
ABD istihbarat topluluğunun 2022 tarihli değerlendirmesinde de uydu fırlatma araçlarının geliştirilmesinin, teknolojik benzerlikler nedeniyle İran'ın kıtalararası balistik füze geliştirme sürecini hızlandıracağı sonucuna varılmıştı. Batılı uzmanlar özellikle katı yakıtlı motorlara, çok aşamalı füze sistemlerine ve güdüm teknolojilerine dikkat çekiyor.
İran'ın uzay programı kapsamında gerçekleştirdiği fırlatmalar uzun süredir askerî anlamlar taşıyor. Ancak bu faaliyetler, Tahran'ın kıtalararası balistik füze sahibi olduğunu tek başına kanıtlamıyor.
Şarku’l Avsat'ın Reuters'ten aktardığına göre geçen şubat ayında ABD istihbarat değerlendirmelerine aşina kaynaklar, İran'ın ABD topraklarını güvenilir biçimde vurabilecek bir füze geliştirmekten hâlâ yıllarca uzakta olduğunu ifade etti.
Avrupa ise ABD'ye kıyasla daha yakın bir hedef konumunda. ABD'nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee, İsrailli yorumcu Amir Tsarfati'ye verdiği son röportajda, İran'ın gelişen füze kapasitesinin Londra ve Paris gibi büyük Avrupa şehirleri için doğrudan tehdit oluşturduğunu söyledi.
Tahran'daki bazı milletvekilleri ve medya kuruluşları ise daha ileri iddialarda bulunuyor. Milletvekili Kamran Gazanferi, İran'ın Avrupa ve ABD'ye ulaşabilecek kıtalararası füzeleri "uzun zaman önce" ürettiğini öne sürdü.
Milletvekili Muhammed Salih Cuker de İran'ın Avrupa'yı hedef alabilecek füzeleri test ettiğini iddia etti. Milletvekili Muhsin Zengene ise Eylül 2025'te İran'ın kıtalararası bir füzeyi başarıyla test ettiğini ileri sürdü.
Dini liderin temsilcisinin denetimindeki Keyhan gazetesi de İran füzelerinin 4 bin ila 5 bin kilometre uzaklıktaki NATO üslerini vurabilecek kapasitede olduğunu yazdı.
Haritalar ve olası hedefler
İran'ın tehditleri yalnızca füze menziline ilişkin açıklamalarla sınırlı kalmadı; olası hedefler de tek tek sıralanmaya başlandı.
Keyhan gazetesi, hedeflerin "Avrupa'nın kalbine" kadar uzanabileceğini yazdı. Gazeteye göre savaşın yeniden başlaması halinde İtalya, İngiltere, Romanya, Kıbrıs ve Yunanistan'daki ABD ve NATO çıkarları hedef alınabilir.
Tahran Belediyesine bağlı Hemşehri gazetesi ise Avrupa'daki Amerikan üslerini potansiyel hedefler olarak gösteren bir harita yayımladı. Gazete, Doğu Avrupa ülkelerine ulaşabilecek füze sistemlerinin daha önce "test edildiğini" iddia etti.
İran devlet televizyonuna bağlı Genç Gazeteciler Kulübü adlı internet sitesi de "dünyanın herhangi bir noktasındaki saldırganlara ait üslerin" hedef listesine alındığını belirterek, 51 ülkede bulunan 128 Amerikan üssü ve tesisine işaret etti.
Eski Dışişleri Bakanı ve Milletvekili Menuçehr Muttaki, olası bir sonraki savaşın "bölgesel bir savaş olmayacağını" ve İran'a saldırılması halinde "Avrupa'ya ulaşacağını" söyledi. Muttaki, Almanya, İtalya, İngiltere ve Portekiz'i özellikle andı.
Parlamento Ulusal Güvenlik Komisyonu üyesi Ahmed Bahşayeş Erdestani de yaptığı açıklamada, "Amerika, İtalya ve Almanya da dahil olmak üzere Avrupa'daki üslerini kullanırsa İran füzeleri Avrupa'ya yöneltilecektir" dedi. Erdestani, "Önceki iki savaşta bunu yapmadık. Ancak bu kez Avrupa'nın İran'a yönelik saldırılarda Amerika'ya yardım etmesinin bedelini ödemeden geçmesine izin vermeyeceğiz" ifadelerini kullandı.
Parlamentonun 90. Madde Komisyonu Başkan Yardımcısı Hüseyin Ali Hacı Delegani ise İran'ın vereceği herhangi bir karşılıkta füze menzilinin Avrupa'yı da kapsayacağını ve bunun petrol fiyatlarını 150 doların üzerine çıkaracağını öne sürdü. Açıklama, Devrim Muhafızları'na bağlı Tesnim haber ajansında yer aldı.
Bu arada Devrim Muhafızları'na bağlı Fars haber ajansı, yapay zekâyla oluşturulmuş bir video yayımladı. Videoda, Genelkurmay Operasyon Merkezi Sözcüsü'nü temsil eden maskeli bir karakter Avrupalılara şöyle sesleniyor:
"Bizim düşmanımız değilsiniz. Ancak Avrupa'nın herhangi bir noktasında kadınlarımıza ve çocuklarımıza zarar vermek amacıyla Amerika'ya yardım eden herkes düşmanımızdır ve cezalandırılacaktır."
27 Eylül 2026'da Tahran sokaklarından birinde sergilenen İran füzeleri (Reuters)
Videoda Fransa, Almanya ve İngiltere'deki askerî hedeflerin listesi gösterilirken, Avrupalılara ülkelerindeki "hırsızları" sınır dışı etmeleri çağrısı yapılıyor.
Geçen hafta Tahran Üniversitesi'ndeki Besic öğrenci örgütüne mensup öğrenciler, Fars haber ajansının aktardığına göre, Almanya'nın Tahran Büyükelçiliği duvarına "Avrupa, İsrail'e verdiği desteğin bedelini ödeyecek" yazılı bir pankart astı.
İran Dışişleri Bakanlığı da geçen hafta İngiltere'nin dış istihbarat servisi MI6'yı "düşman grup", Kraliyet Donanması ve Kraliyet Hava Kuvvetleri'ni ise "terör örgütü" olarak sınıflandırdı. Tahran yönetimi bu kararı, İngiltere'nin üslerini kullandırarak savaşa katıldığı iddiasına dayandırdı.
Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri Muhsin Rızai, Avrupalılara hitaben yayımladığı mesajda, "Savaş suçlarına alkış tutarken sonuçlarının sizi de etkileyeceğini düşünmediniz mi? Savaşın ve terörün bir bedeli vardır. Şimdi sıra sizin bu bedeli ödemenizde" ifadelerini kullandı.
Almanya Başbakanı Friedrich Merz ise bir açıklamasında savaşın yol açtığı enerji fiyatlarındaki artışın Avrupa'ya 100 milyar avrodan fazla maliyet getirdiğini söyledi.
Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, bu rakamın İranlılara zarar vermeye cüret edenlere İran Silahlı Kuvvetleri'nin indireceği "heybetli darbe" karşısında "hiçbir şey" olduğunu savundu. Arakçi, saldırıların tekrarlanması halinde "hiçbir kırmızı çizginin kalmayacağı" uyarısında bulundu.
Caydırıcılık hesapları
Reformist çizgideki İtimad gazetesi, üç ayrı konunun birbirine karıştırılmaması gerektiği uyarısında bulundu: Daha uzun menzilli füze talebi, bu füzeleri üretebilecek teknik kapasiteye sahip olmak ve füze politikasını değiştirmeye yönelik resmî karar almak.
İran'ın resmî haber ajansı IRNA, son talimatları 2020'de Irak'taki Ayn el-Esed Üssü'ne düzenlenen İran saldırısıyla başlayan ve Nisan ile Ekim 2024'te İsrail'e yönelik gerçekleştirilen iki doğrudan saldırıyla devam eden gerilimin yeni bir aşaması olarak değerlendirdi.
Tesnim haber ajansında pazar günü yayımlanan bir analizde ise NATO üyesi ve İran'ın komşusu olan Türkiye'nin karşı karşıya bulunduğu ikilem ele alındı. Analizde, geçen mart ayında İran'a atfedilen bir balistik füzenin Türkiye hava sahasına doğru ilerlerken önlendiği hatırlatıldı. NATO Genel Sekreteri'nin o dönemde 5. maddenin devreye sokulmasının gündemde olmadığını söylediği aktarıldı.
18 Eylül 2026'da Tahran'da düzenlenen askerî yürüyüş sırasında füze maketleri taşıyan Besic mensupları (Reuters)
Temel Bilimler Araştırma Enstitüsü Başkanı Muhammed Cevad Laricani, cumartesi akşamı devlet televizyonunda yayımlanan bir röportajda, nükleer silahların "insanlara karşı kullanılamayacağını, ancak düşmana ait bir askerî üsse karşı taktiksel olarak kullanılabileceğini" söyledi.
Laricani, İran'ın Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması'nda (NPT) kalmasının faydalarının yeniden değerlendirilmesi çağrısında bulundu. Ancak bu açıklamalar, Tahran'ın resmî nükleer doktrinini değiştirdiği anlamına gelmiyor. İran yönetimi, nükleer programının barışçıl amaçlar taşıdığını savunuyor.
Snapback mekanizması ise Eylül 2025'te nükleer başlık taşıma kapasitesine sahip balistik füze faaliyetlerine yönelik Birleşmiş Milletler kısıtlamalarını yeniden yürürlüğe soktu.
Avrupa başkentleri ise diplomasi seçeneğine ağırlık vermeyi sürdürüyor. Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, Almanya, Fransa ve İngiltere'nin İran'ın nükleer silah edinmesini önlemek amacıyla Tahran'la müzakereye hazır olduğunu söyledi.
İngiltere Savunma Bakanı da önceliğin "gerilimin düşürülmesi ve diplomasi olması gerektiğini" vurguladı.
BM yetkilisi, COP31 arifesinde Şarku’l Avsat’a konuştu: İklim eylemi ve enerji güvenliği birbirini tamamlayan iki yolhttps://turkish.aawsat.com/d%C3%BCnya/t%C3%BCrkiye/5339257-bm-yetkilisi-cop31-arifesinde-%C5%9Farku%E2%80%99l-avsat%E2%80%99-konu%C5%9Ftu-i%CC%87klim-eylemi-ve-enerji
BM yetkilisi, COP31 arifesinde Şarku’l Avsat’a konuştu: İklim eylemi ve enerji güvenliği birbirini tamamlayan iki yol
BM Genel Sekreter Yardımcısı ve BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi İcra Sekreteri Simon Stiell (BM)
Antalya’da bugün başlayacak BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin 31. Taraflar Konferansı (COP31) öncesinde gözler, hükümetlerin taahhütler arasındaki açığı kapatarak iklim değişikliğiyle mücadele için somut adımlar atma kapasitesine çevrildi. COP31, emisyonların azaltılmasına yönelik çabaların enerji piyasalarındaki dalgalanmalar, elektrik talebindeki artış ve yapay zekâ kullanımı ile veri merkezlerinin hızla yaygınlaşması gibi gelişmelerle iç içe geçtiği bir dönemde düzenleniyor.
BM Genel Sekreter Yardımcısı ve BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi İcra Sekreteri Simon Stiell, Şarku’l Avsat’a verdiği özel röportajda, uluslararası taahhütlerin yerine getirilmesinin, özellikle de gelişmekte olan ülkelere gerekli finansmanın sağlanmasının hızlandırılması çağrısında bulundu. Stiell, yıllık 1,3 trilyon dolar kaynak seferber edilmesini hedefleyen Bakü’den Belem’e Yol Haritası’nın somut bir gerçekliğe dönüştürülmesi gerektiğini vurguladı. Enerji güvenliği ile iklim eyleminin birbirine zıt süreçler olmadığını, aksine bütüncül bir yaklaşımla ele alınmaları gerektiğini belirten Stiell, Suudi Arabistan’ın Yeşil Suudi Arabistan ve Yeşil Ortadoğu girişimlerini ve bu girişimlerin bölgesel iş birliği ile iklim eyleminin güçlendirilmesindeki rolünü de övdü.
Antalya’da iki haftadan uzun sürecek COP31, sıcaklıkların rekor seviyelere ulaştığı, iklim değişikliğinin etkilerinin ağırlaştığı ve enerji güvenliğine ilişkin endişelerin arttığı bir dönemde düzenleniyor. BM’nin internet sitesinde yayımlanan açıklamada, konferansın ülkeler açısından iklim eylemini hızlandırmak ve iş birliğini güçlendirmek için kritik bir fırsat sunduğu belirtildi. Ev sahibi Türkiye ise elektrik konusunu öncelikli gündem maddeleri arasına alırken, yenilenebilir enerji alanındaki gelişmelerini öne çıkarıyor. Türkiye ayrıca metan gazı emisyonlarını azaltmanın bir yolu olarak Sıfır Atık programını da tanıtıyor.
Brezilya’da düzenlenen COP30 toplantısından (BM)
Açılış öncesinde Şarku’l Avsat’a özel bir röportaj veren Stiell, enerji piyasalarında yaşanan dalgalanmalar ile yapay zekâ kullanımı ve veri merkezlerinin yaygınlaşmasının elektrik ve su tüketimi üzerindeki etkileri bağlamında enerji güvenliği ile iklim eylemi arasındaki ilişkiye değindi. Stiell ayrıca, bu teknolojilerin enerji sistemlerinin verimliliğini artırmak amacıyla kullanılabileceği fırsatları ele aldı. İklim taahhütleri ile bunların hayata geçirilmesi arasındaki açığı değerlendiren Stiell, Türkiye’de düzenlenecek COP31’in önceliklerini de anlattı.
Sermaye maliyetinin artması, gelişmekte olan ülkelerin iklim finansmanını engelliyor
Öte yandan Stiell, iklim finansmanını, sera gazı emisyonlarının azaltılması ve ülkeler ile toplumların iklim değişikliğinin giderek ağırlaşan etkilerine karşı direnç kapasitesinin güçlendirilmesi yoluyla iklim eyleminin kapsamını genişletmek ve hızını artırmak açısından temel bir unsur olarak nitelendirdi.
İklim finansmanına ilişkin tüm taahhütlerin yerine getirilmesinin, özellikle iklim değişikliğinin etkilerine en fazla maruz kalan ancak krizin ortaya çıkmasına çok az katkıda bulunan gelişmekte olan ülkelerin desteklenmesi bakımından ‘büyük önem taşıdığını’ belirten Stiell, bunun son derece önemli olduğunu söyledi.
Bu ülkelerin karşı karşıya olduğu zorlukların finansmana erişim, finansmanın niteliği ve kalitesiyle ilgili olduğunu kaydeden Stiell, “Sermaye maliyetlerinin yüksek olması, bu zorlukların başında geliyor” dedi. Stiell, özellikle düşük gelirli ve yüksek borç yükü altındaki ülkelerin, giderek derinleşen borç krizleriyle de mücadele ettiğine dikkat çekti.
Bazı gelişmekte olan ülkeler açısından temel engelin proje eksikliği olmadığını belirten Stiell, diğer ülkelerin ise proje hazırlama ve geliştirme kapasitelerinin sınırlı olması nedeniyle finansman ve yatırım çekebilecek, hayata geçirilmeye hazır projelerin yetersizliği sorunuyla karşı karşıya olduğunu ifade etti.
Stiell, “İklim finansmanı bir hayır işi ya da yalnızca yardım faaliyeti değildir. İklim adaletinin sağlanması için bir zorunluluk olmasının yanı sıra küresel ekonomilerin ve toplumların direnç kapasitesini güvence altına almaya yönelik stratejik bir yatırımdır” dedi. Bunun ekonomik istikrarı ve düşük enflasyon oranlarıyla büyümeyi desteklediğini vurguladı.
BM Genel Sekreter Yardımcısı ve BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi İcra Sekreteri Simon Stiell (BM)
Stiell, iklim finansmanında yer alan tüm taraflar ile karar alıcılar arasında ortak çalışmaların ve iş birliğinin güçlendirilmesi çağrısında bulundu. Bu kapsamda, çok taraflı kalkınma bankalarının ortakları arasında yer alan hükümetlerin de iklim risklerine en fazla maruz kalan ülkelere daha fazla uygun koşullu finansman sağlanmasını güvence altına almak için nüfuzlarını kullanabileceklerini belirtti.
Uluslararası iş birliğinin, riskleri azaltmak, projelerin geliştirilmesini desteklemek ve özel sermaye akışını artırmak amacıyla kamu finansmanının kullanılmasında merkezi bir rol oynayabileceğine dikkat çekti.
Bu çerçevede Stiell, gelişmekte olan ülkelere yıllık 1,3 trilyon dolarlık iklim finansmanı sağlanmasını hedefleyen Bakü’den Belem’e Yol Haritası’nın somut bir gerçekliğe dönüştürülmesinin zorunlu olduğunu söyledi. Bu sürecin, Azerbaycan’da düzenlenen 29. Taraflar Konferansı’nda yeni küresel iklim finansmanı hedefi konusunda varılan anlaşma temelinde ve Brezilya’da düzenlenen 30. Taraflar Konferansı başkanlığıyla koordinasyon içinde yürütülmesi gerektiğini ifade etti.
Yol haritasının, gelişmekte olan ülkelere sağlanan iklim finansmanının yıllık 1,3 trilyon dolara çıkarılmasına yönelik bir plan ortaya koyduğunu belirten Stiell, kaynakların en fazla ihtiyaç duyan ülke ve toplumlara yönlendirilmesinin de güvence altına alınmasının hedeflendiğini kaydetti.
Stiell, “Bugün öncelik, taahhütler aşamasından gerçek ve erişilebilir finansman sağlanması aşamasına geçmek ve bunu gelişmekte olan ülkelerde iklim taahhütlerinin uygulanmasını destekleyecek yatırımlara ve somut projelere dönüştürmektir” dedi.
İklim eylemi ve enerji güvenliği birbirini tamamlayan iki yol
Jeopolitik gerilimler ve enerji piyasalarında sık sık yaşanan dalgalanmalar karşısında Stiell, “Enerji güvenliği ile iklim eylemi birbirini tamamlayan süreçler olarak ele alınmalı ve birlikte değerlendirilmelidir” dedi.
Hükümetlerin, güvenilir ve uygun maliyetli enerji arzını güvence altına alırken emisyonları azaltmaları ve enerji talebindeki uzun vadeli değişimlere hazırlanmaları gerektiğini belirtti.
Son dönemde enerji piyasalarında yaşanan dalgalanmaların, dayanıklı altyapı oluşturmanın, enerji kaynaklarını ve tedarik güzergâhlarını çeşitlendirmenin ve uluslararası iş birliğini güçlendirmenin giderek artan önemini ortaya koyduğuna işaret etti.
Yenilenebilir enerji yatırımlarının artırılmasının, enerji verimliliğinin iyileştirilmesinin, elektrik şebekeleri ile enerji depolama sistemlerinin geliştirilmesinin, güvenilir ve talebi karşılayabilecek enerji sistemlerinin güçlendirilmesine katkı sağlayabileceğini ifade etti.
Stiell, “Çözüm, enerji güvenliğine ilişkin acil ihtiyaçlarla uzun vadeli stratejik planlamanın bir araya getirilmesinde yatıyor” dedi. Güvenilir temiz enerji arzı, emisyonların azaltılması, ekonomik kalkınma ve uluslararası iş birliğinin birbirini desteklemesi gerektiğini belirten Stiell, bunların birbiriyle rekabet eden hedefler olarak görülmemesi gerektiğini vurguladı.
Yeşil enerji yatırımlarının dünya genelinde hızla arttığına dikkat çeken Stiell, bu yatırımların geçen yıl 2 trilyon doları aştığını ve artışın sürdüğünü kaydetti. Yeşil enerjinin ekonomik büyümenin, rekabet gücünün artırılmasının, istihdam olanaklarının oluşturulmasının, yaşam standartlarının yükseltilmesinin ve istikrarın sağlanmasının başlıca itici güçlerinden biri haline geldiğini söyledi.
Stiell, Suudi Arabistan’ın da aralarında bulunduğu G20 ülkelerinin neredeyse tamamının, bu önemli ekonomik ve toplumsal kazanımlardan yararlanmak amacıyla yenilenebilir enerji yatırımlarını genişletmeye çalışmasının başlıca nedenlerinden birinin de bu olduğunu ifade etti.
Yapay zekâ, enerji sektöründe iki ucu keskin bir kılıç
Yapay zekâ kullanımı ve veri merkezlerinin yaygınlaşması sonucunda elektrik talebinin hızla artmasına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Stiell, yapay zekâyı ‘iki ucu keskin bir kılıç’ olarak nitelendirdi. Veri merkezlerinin çok büyük miktarda elektrik ve su tükettiğini belirten Stiell, bu merkezlerin temiz enerji kaynaklarıyla çalışmasının ve sürdürülebilirlik standartlarına uygun şekilde yönetilmesinin güvence altına alınması gerektiğini ifade etti.
Buna karşılık yapay zekânın, ‘dönüşüm sürecini hızlandırmak için olumlu yönde kullanılabilecek muazzam bir potansiyele’ sahip olduğunu belirten Stiell, bu teknolojinin enerji sistemlerinin verimliliğini, esnekliğini ve güvenilirliğini artırabileceğini, ayrıca maliyetleri düşürebileceğini söyledi.
Stiell, karşı karşıya olunan temel zorluğun yapay zekâyla bağlantılı olumsuz etkileri ve riskleri sınırlandırmak, olumlu potansiyelini güçlendirmek ve bu teknolojinin sorumlu biçimde kullanılmasını sağlamak olduğunu kaydetti.
Özellikle iklim risklerine daha fazla maruz kalan gelişmekte olan ülkelerde kapasite geliştirme çalışmalarının yürütülmesi ve bilgi ile deneyim paylaşımının güçlendirilmesi yoluyla tüm ülkelerin bu potansiyelden yararlanmasının sağlanmasının önemini vurgulayan Stiell, bunun söz konusu teknolojilerin uygulanmasını hızlandırmaya katkıda bulunacağını belirtti.
Hükümetler ile sanayi sektörlerinin ortak çalışmalar sayesinde önemli kazanımlar elde edebileceğine işaret eden Stiell, hükümetlerin açık politikalar, uygun düzenleyici çerçeveler ve güvenceler ile uzun vadeli yatırım planları oluşturması gerektiğini ifade etti. Teknoloji şirketlerinin ise veri merkezlerinin verimliliğini artırmak ve temiz enerji kaynaklarının kullanımını yaygınlaştırmak için çalışabileceğini söyledi.
Türkiye COP 31’e ev sahipliği yapıyor. (AFP)
Yapay zekâ kullanımının yaygınlaşmasıyla ortaya çıkacak gelecekteki elektrik talebinin boyutuna ilişkin tahminlerin farklılık göstermesi nedeniyle planlama ve yatırım stratejilerinde belirsizliklerin de dikkate alınması gerektiğini belirtti.
Stiell, elektrik şebekelerine ve enerji depolama sistemlerine yatırım yapılmasının, daha verimli elektrik sistemlerinin geliştirilmesinin ‘gelecekteki talep hangi düzeyde gerçekleşirse gerçekleşsin uzun vadede sürdürülebilir faydalar sağlayacağını’ vurguladı.
Küresel iklim konusunda kaydedilen ilerleme hâlâ istenen seviyenin altında
Paris Anlaşması’nın hedeflerine ulaşılması yönünde küresel ölçekte kaydedilen ilerlemeyi değerlendiren Stiell, “İnsanlık, iklim değişikliğiyle mücadelede önemli ilerlemeler kaydetti, ancak bu ilerleme hâlâ gereken seviyenin altında” dedi. BM çatısı altında yürütülen koordineli iklim iş birliği ve ülkelerin ulusal düzeydeki çabaları olmasaydı dünyanın sıcaklık artışının 4 santigrat dereceyi aşacağı, hatta en kötü senaryolara göre çok daha yüksek seviyelere ulaşabileceği bir yöne ilerleyeceğini belirtti.
Mevcut tahminlerin küresel ısınmanın yaklaşık 2,6 santigrat dereceye ulaşabileceğine işaret ettiğini kaydeden Stiell, bu seviyenin hâlâ felaket boyutunda yüksek olduğunu ve dünya genelindeki ekonomiler ile nüfus üzerinde yıkıcı sonuçlara yol açabileceğini ifade etti. Bununla birlikte söz konusu tahminin, insanlığın bugüne kadar kaydettiği ilerlemenin boyutunu da ortaya koyduğunu söyledi.
Paris Anlaşması’nın hedeflerinin temel bir gereklilik olmaya devam ettiğini vurgulayan Stiell, bu hedeflere ulaşılabilmesi için hiçbir ülkenin veya toplumun geride bırakılmayacağı adil bir küresel dönüşüm yoluyla iklim eyleminin hızlandırılması ve kapsamının genişletilmesi gerektiğini belirtti.
Dünyanın teknoloji geliştirme, temiz enerji yatırımlarını artırma ve ulusal iklim planlarını güçlendirme alanlarında ilerleme kaydettiğine dikkat çeken Stiell, “Asıl zorluk, uygulama sürecini hızlandırmak ve hedefler ile taahhütleri sahada somut sonuçlara dönüştürmektir” dedi.
BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi kapsamında düzenlenen Taraflar Konferansı’nın hiçbir oturumunun küresel iklim krizini tek başına çözemeyeceğini belirten Stiell, buna karşın son dönemdeki tüm konferansların ileriye dönük önemli adımlar attığını ifade etti. Stiell, Türkiye’de düzenlenecek COP31’in de bu süreci sürdürmesi ve bugüne kadar elde edilen kazanımlar üzerine inşa edilmesi gerektiğini söyledi.
COP31’in önceliklerine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Stiell, odağın hem resmî müzakereler hem de eylem gündemi kapsamında uygulamanın güçlendirilmesi ve hızlandırılması olacağını belirtti. Üzerinde uzlaşmaya varılması gereken çok sayıda önemli konu bulunduğuna işaret eden Stiell, “İklim eylemi, daha fazla insan, ekonomi ve ekosistem için somut faydalar sağlamalıdır” dedi.
BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi ve Paris Anlaşması kapsamındaki resmî müzakerelerin, tüm ülkelere çözüm önerilerini sunma ve adil geçiş, iklim finansmanı, uyum, emisyonların azaltılması ve iklim değişikliğine müdahaleye ilişkin tedbirler başta olmak üzere birçok temel konuda ilerleme kaydetme imkânı sunduğunu ifade etti.
Ülkelerin şirketler, şehirler, bölgeler ve farklı sektörlerdeki aktörlerle iş birliği yapmasına imkân tanıyan eylem gündemi kapsamında ise 31. Taraflar Konferansı Başkanlığı, elektrik kullanımına geçişin hızlandırılması ve elektrik şebekelerinin modernleştirilmesi gibi somut alanlarda ilerleme sağlanmasına yönelik önceliklerini açıkladı.
Stiell, iklim değişikliğine uyum ve direnç kapasitesinin güçlendirilmesinin daha fazla önem kazanması gerektiğine dikkat çekerek toplumların aşırı sıcak hava dalgaları, seller, kuraklık ve iklim değişikliğinin diğer etkilerine karşı daha iyi korunmaya ihtiyaç duyduğunu belirtti.
İklim eyleminin, dünya genelinde daha fazla insana, ekonomiye ve ekosisteme ulaşan somut ve pratik faydalar sağlaması gerektiğini vurguladı.
Temiz enerji devrimi, daha güçlü ekonomiler inşa etmek için fırsatlar sunuyor
Türkiye’de düzenlenecek konferans öncesinde bir mesaj yayımlayan Stiell, “Temiz enerji devrimi, dünyaya daha güçlü ekonomiler inşa etmek, enerji güvenliğini güçlendirmek, yaşam standartlarını yükseltmek ve insanların hayatlarını iyileştirmek için olağanüstü fırsatlar sunuyor” dedi. Yaklaşan konferansın yeni ortaklıklar kurmak, ortak öncelikleri güçlendirmek ve sürdürülebilir kalkınma hedeflerinin tamamında ilerlemeyi hızlandırmak için önemli bir fırsat olduğunu belirtti.
Ülkelere, iş dünyasının liderlerine ve yatırımcılara çözüm odaklı bir vizyonla, birlikte çalışma konusunda gerçek bir kararlılıkla ve anlaşmalara varmak için gerekli müzakere uzlaşılarını sağlama iradesiyle Türkiye’ye gelmeleri çağrısında bulundu. Stiell ayrıca, elektrik kullanımına geçişin hızlandırılması gibi somut konularda ilerleme kaydedilmesinin önemini vurguladı.
Stiell, “Bu adımlar gerçek bir fark yaratabilir ve dünyanın dört bir yanında daha fazla insana somut faydalar sağlayabilir” ifadesini kullandı.
İklim eylemi, Suudi Arabistan’ın ekonomik dönüşümünün temel direği
Suudi Arabistan’a ilişkin değerlendirmelerinde Stiell, Krallığın iklim eylemini Vizyon 2030 çerçevesindeki ekonomik dönüşüm sürecine entegre etmek amacıyla attığı adımları övdü. Petrol ve doğal gaz üretim faaliyetlerinden kaynaklanan metan gazı emisyonlarının azaltılması konusunda kaydedilen ilerlemeye dikkat çeken Stiell, “Bu alan, Krallığın uluslararası düzeydeki öncü rolünü güçlendirmesi ve diğer ülkelere benzer adımlar atmaları için ilham vermesi açısından önemli bir fırsat sunuyor” dedi.
Stiell ayrıca, yenilenebilir enerji projelerinin elektrik şebekelerine bağlanmasının sürdürülmesinin ve elektrik sektörünün altyapısının geliştirilmesinin önemine işaret etti.
Suudi Arabistan’daki ağaçlandırma çalışmaları (Yeşil Suudi Arabistan girişimi)
Stiell, “Krallıkta bu alanlarda ve diğer konularda iklim eyleminin hızlandırılması, Suudi Arabistan ekonomisi ve halkının yanı sıra tüm bölgeye daha büyük faydalar sağlayacaktır” ifadesini kullandı.
Önümüzdeki döneme ilişkin değerlendirmesinde ise Stiell, “Bir sonraki aşamada öncelik, ulusal projeleri ve hedefleri ölçülebilir somut sonuçlara dönüştürmektir” dedi. Bunun daha fazla yenilenebilir enerji projesinin elektrik şebekelerine bağlanması, elektrik sektörü altyapısının geliştirilmesi, enerji verimliliğinin artırılması ve metan emisyonlarının azaltılmasının sürdürülmesi yoluyla gerçekleştirilebileceğini belirtti.
Stiell, bu ilerlemenin sağlanmasının uygulama konusundaki kararlılığa, sonuçların açıklanmasında şeffaflığın artırılmasına ve yatırımların sürdürülebilirliğinin güvence altına alınmasına bağlı olduğunu sözlerine ekledi.
Suudi Arabistan’ın bölgesel iş birliğini geliştirmeye yönelik girişimleri
Yeşil Suudi Arabistan ve Yeşil Ortadoğu girişimlerine değinen Stiell, bu girişimlerin ‘emisyonların azaltılması, arazilerin yeniden canlandırılması ve çevrenin korunmasına yönelik çabaları bir araya getirerek iklim eyleminin güçlendirilmesi açısından önemli bir adım teşkil ettiğini’ söyledi.
Bölgesel iş birliğinin ülkelere deneyim ve bilgi paylaşımı, teknik kapasite geliştirme ve yatırımları koordine etme fırsatı sunduğunu belirten Stiell, etkili bölgesel ortaklıkların Ortadoğu’nun çevresel özelliklerini ve koşullarını dikkate alarak daha kapsamlı iklim ve çevre hedeflerine ulaşılmasına katkı sağlayabileceğini ifade etti. Ancak bu girişimlerin ‘gerçek değerinin, uygulamaların ne ölçüde sürdürülebilir olduğuna ve uzun vadede somut sonuçlar elde edilip edilmediğine bağlı olduğunu’ vurguladı.
Bu çerçevede ağaçlandırma projelerinin başarısının yalnızca dikilen ağaç sayısıyla ölçülmemesi gerektiğini belirten Stiell, değerlendirmede ağaçların hayatta kalma ve büyüme oranlarının, başarıyla yeniden kazanılan ve iyileştirilen arazi alanlarının, biyolojik çeşitliliğin ne ölçüde korunduğunun ve su kaynaklarının kullanımındaki verimlilik ile sürdürülebilirliğin de dikkate alınması gerektiğini kaydetti.
İklim, arazi ve biyolojik çeşitlilik arasındaki uyum temel bir gereklilik
İklim, arazi ve biyolojik çeşitlilik gündemleri arasındaki eşgüdümün önemine ve Suudi Arabistan’ın bu alanda üstlenebileceği role ilişkin değerlendirmelerde bulunan Stiell, ülkenin çölleşmeyle mücadele ve arazilerin yeniden kazanılması alanındaki deneyimlerinden yararlanarak bölgesel iş birliğini destekleyebileceğini ve önemli bir rol oynayabileceğini söyledi.
Yeşil Suudi Arabistan ve Yeşil Ortadoğu girişimlerinin bilgi ve deneyim paylaşımı, iş birliğinin güçlendirilmesi ve somut etkiler yaratan çevre projelerinin hayata geçirilmesi için önemli platformlar sunduğunu belirten Stiell, “Temel amaç, çevre girişimlerini birbirinden ayrı alanlar olarak ele alma yaklaşımından uzaklaşarak ortak çalışmalar için bütüncül bir yaklaşım benimsemektir” dedi. Bunun iklimin, arazilerin ve biyolojik çeşitliliğin korunmasının yanı sıra toplumların yaşam koşullarının iyileştirilmesi alanlarında da somut sonuçlar sağlayacağını ifade etti.
Suudi Arabistan’daki ağaçlandırma çalışmaları (Yeşil Suudi Arabistan girişimi)
İklim değişikliğiyle mücadele, arazilerin yeniden kazanılması ve biyolojik çeşitliliğin korunmasına yönelik çabalar arasında eşgüdüm sağlanmasının, bu konular ve karşı karşıya oldukları zorluklar arasındaki yakın bağlantı nedeniyle ‘temel bir gereklilik’ olduğunu vurguladı.
İklim değişikliğinin ekosistemler üzerindeki baskıyı artırdığını belirten Stiell, arazi bozulmasının ise bu sistemlerin karbon depolama ve toplumların geçim kaynaklarını koruma kapasitesini azalttığını söyledi.
Suudi Arabistan’a mesaj
Suudi Arabistan’a yönelik mesajında Stiell, iklim değişikliğinin etkilerinin giderek şiddetlendiği ve dünyanın tüm ülkelerini etkilediği bir dönemde, Krallığın iklim değişikliğiyle mücadele için sürdürdüğü çabalardan ve enerji sektöründeki dönüşüm sürecini adil ve düzenli bir şekilde ilerletme konusunda kaydettiği önemli gelişmelerden duyduğu memnuniyeti dile getirdi.
Stiell, “Krallığın uluslararası iklim eylemi çabalarına katılımını sürdürmesini ve bu çalışmalara aktif katkı sağlamasını memnuniyetle karşılıyoruz. İklim taahhütlerini somut ve ölçülebilir sonuçlara dönüştürmek, böylece daha dirençli, müreffeh ve adil bir dünyanın yanı sıra daha güvenli ve sürdürülebilir bir geleceğin inşasına katkıda bulunmak amacıyla Suudi Arabistan’la daha fazla iş birliği yapmayı umuyoruz” dedi.
Çin, Nvidia CEO’suna casusluk yapıldığı iddialarını reddettihttps://turkish.aawsat.com/d%C3%BCnya/5339184-%C3%A7in-nvidia-ceo%E2%80%99suna-casusluk-yap%C4%B1ld%C4%B1%C4%9F%C4%B1-iddialar%C4%B1n%C4%B1-reddetti
Çin, Nvidia CEO’suna casusluk yapıldığı iddialarını reddetti
Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun, düzenlediği olağan basın toplantısında...
Çin, ABD merkezli çip devi Nvidia’nın Üst Yöneticisi (CEO) Jensen Huang’ın casusluk faaliyetlerine maruz kaldığı yönündeki iddiaları reddederek, söz konusu suçlamaların “tamamen asılsız” olduğunu bildirdi.
Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun, bugün düzenlenen olağan basın toplantısında, şirket yönetim kurulunun basında yer alan ve “yabancı bir istihbarat girişimi” bulunduğunu öne süren haberler üzerine soruşturma başlattığını açıklamasının ardından konuya ilişkin değerlendirmede bulundu.
Şarku’l Avsat'ın AFP’den aktardığına göre Jiakun, “Bu konuya daha önce de cevap verdik. Sözde Çinli kadın casus anlatısı, tamamen asılsız bir çarpıtma ve karalamadan ibarettir.” ifadelerini kullandı.
Nvidia CEO’su ve Yönetim Kurulu Başkanı Jensen Huang (AP)
Nvidia, dün şirketin CEO’su ve kurucu ortaklarından Jensen Huang hakkında soruşturma başlattığını duyurdu. New York Times (NYT) gazetesinin haberine göre Huang, şirket yönetim kuruluna, ABD istihbarat kurumlarının Çin adına çalışan bir casus olduğu sonucuna vardığı kadın yöneticiyle yakın ilişki yaşadığını kabul etti.
Jensen Huang’ın (solda) ev sahipliğinde düzenlenen akşam yemeğine katılan, veri merkezleri alanında faaliyet gösteren Megaspeed şirketiyle bağlantılı Çinli yönetici Alice Huang (sağda) (AFP)
Huang’ın Alice Huang adlı kadınla ilişkisi, yürütülen gözetim faaliyetlerinde kadının Pekin’e doğrudan bilgi aktardığının ortaya çıkmasının ardından ABD yönetiminin endişe duyduğu bir konu hâline geldi.
Söz konusu gelişme, yapay zekâ devriminin en etkili isimlerinden biri olarak kabul edilen ve ABD Başkanı Donald Trump’ın güçlü müttefikleri arasında gösterilen Jensen Huang’ın konumunu da dikkate alındığında, ciddi soru işaretlerini beraberinde getirdi.
لم تشترك بعد
انشئ حساباً خاصاً بك لتحصل على أخبار مخصصة لك ولتتمتع بخاصية حفظ المقالات وتتلقى نشراتنا البريدية المتنوعة
