İlk kez bir Filistinli, Yahudi bir yerleşimciden tazminat talep etti

Batı Şeria’da zeytin hasadı engellenen Filistinliler ile İsrail askerleri arasındaki çatışma. (AFP)
Batı Şeria’da zeytin hasadı engellenen Filistinliler ile İsrail askerleri arasındaki çatışma. (AFP)
TT

İlk kez bir Filistinli, Yahudi bir yerleşimciden tazminat talep etti

Batı Şeria’da zeytin hasadı engellenen Filistinliler ile İsrail askerleri arasındaki çatışma. (AFP)
Batı Şeria’da zeytin hasadı engellenen Filistinliler ile İsrail askerleri arasındaki çatışma. (AFP)

Bir Filistin vatandaşı, daha önce şahit olunmayan bir adımla yerleşimciler aleyhine Filistin mahkemelerine başvurdu. Batı Şeria'da, Nablus'un güneyindeki Burin köyünden Muntasır Mansur, hayatının kötü yönde etkilendiği için dava açtığını belirttiği açıklamasında şunları söyledi:
“Bir ev inşa etmek ve evimde istikrar içinde yaşamak benim hakkım. Yerleşimciler sürekli evime ve bize saldırıyor, bina yapmamı engelliyorlar.”
Mansur öncelikle, kendisine yardım edeceğini düşündüğü birkaç kuruluşa başvurdu. Söz konusu kuruluşlar kendisini Adalet Bakanlığı’na yönlendirince o da Filistin mahkemelerinde, evine defalarca saldıran ve ev yapmasını engelleyen yerleşimciler aleyhine dava açtı. Yerleşimciler hakkında mahkemeye başvuran Mansur 200 bin dolar tutarında tazminat ve evini inşa etme hakkı talebinde bulundu. İlk duruşmanın 8 Aralık 2020'de yapılacağı bildirildi.
Filistin yargısı bu ve benzeri davaları görme yetkisine sahip. Ancak mahkeme sonunda idare, İsraillileri tutuklayamıyor veya ceza veremiyor. Nablus İlk Derece Mahkemesi'nde tescil edilen davada savcılık avukatları yaptıkları açıklamada şunları söyledi:
“Bu Filistin halkının genel haklarıyla ilgili olmayan, bireysel bir dava. Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’na göre Filistin yargısı davalıya tebliğini gazete yoluyla yapabiliyor. Yerleşimciler aleyhine açılan davalarda verilen kararların uygulanması mümkündür. Uluslararası hukuk ve ilgili anlaşmalar uyarınca bu konu daha sonra açıklanacaktır.”
Mansur, davasının dikkate alınmasını ve ciddi olarak incelenmesini umut ediyor. Filistin Adalet Bakanı Muhammed Şelalde konuya ilişkin şunları söyledi:
"Bu, ulusal mahkemelerde bir yerleşimci aleyhine açılan ilk davadır ve başta Lahey Anlaşması olmak üzere uluslararası normlara ve kanunlara, özellikle de Birleşmiş Milletler Genel Konseyi’nin 2334 sayılı kararına dayanmaktadır.”
Adalet Bakanı, ulusal ve ceza davalarının zamanaşımına tabi olmadığını vurgulayarak olanlardan işgal yetkililerini hukuken sorumlu tuttu. Filistinliler, yerleşimciler aleyhindeki yerel kararların gerçekleşmesinden sonra uluslararası kovuşturma imkanını dört gözle bekliyorlar.
Filistin hükümeti, yerleşim yerlerinde faaliyet gösteren yabancı şirketlere dava açma kararına ek olarak yabancı uyrukluların kendi ülkelerinin mahkemelerinde yargılamaları için özel kararlar çıkardı. Böylelikle yabancı yerleşimcilerin kovuşturulmasının önünü açıldı. İnsan Hakları Yüksek Komiserliği tarafından yayınlanan bildirilere göre yerleşimcilik uluslararası hukuka aykırı sayılıyor.



Sudan’ın Kordofan bölgesi son bir yılın en şiddetli çatışmalarına sahne oluyor

Olay, salı günü Batı Kordofan eyaletinin en-Nuhud kenti yakınlarındaki ez-Zira madeninde meydana geldi (Arşiv – Reuters)
Olay, salı günü Batı Kordofan eyaletinin en-Nuhud kenti yakınlarındaki ez-Zira madeninde meydana geldi (Arşiv – Reuters)
TT

Sudan’ın Kordofan bölgesi son bir yılın en şiddetli çatışmalarına sahne oluyor

Olay, salı günü Batı Kordofan eyaletinin en-Nuhud kenti yakınlarındaki ez-Zira madeninde meydana geldi (Arşiv – Reuters)
Olay, salı günü Batı Kordofan eyaletinin en-Nuhud kenti yakınlarındaki ez-Zira madeninde meydana geldi (Arşiv – Reuters)

Sudan’ın Kuzey Kordofan eyaletindeki bazı bölgelerde, Sudan ordusu ve müttefikleri ile Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasında şiddetli çatışmalar yaşandı. Çatışan tarafların sahadaki duruma ilişkin birbiriyle çelişen açıklamalar yaptığı çatışmalar, son bir yılı aşkın sürenin en şiddetli ve kanlı muharebeleri olarak nitelendirildi.

Sudan ordusuyla ittifak hâlindeki Silahlı Mücadele Hareketleri Ortak Gücü, Batı Kordofan eyaletindeki Ayal Bahit kasabasının kontrolünü ele geçirdiğini duyurdu. Buna karşılık, Hızlı Destek Kuvvetleri’ni de bünyesinde barındıran “Te’sis” İttifakı, güçlerinin ordu ve müttefikleri tarafından düzenlenen saldırıyı püskürttüğünü ve karşı tarafa ağır kayıplar verdirdiğini açıkladı. Görgü tanıkları ise her iki tarafın da büyük kayıplar verdiğini ve çatışmalarda birbirlerini yıprattıklarını belirtti. Tanıklar Şarku’l Avsat’a, HDK’nin Ayal Bahit kasabasına yönelik saldırıyı püskürtmeyi başardığını belirtti.

Buna karşılık Darfur 24 internet sitesi, ordunun kasaba çevresinde ve yakınındaki bazı bölgelerde ilerleme kaydettiğini bildirdi. Çatışmaların ardından Ayal Bahit’in hangi tarafın kontrolünde olduğu ve tarafların verdiği kayıpların boyutu bağımsız kaynaklarca doğrulanamadı.

Tarafların kayıplarına ilişkin açıklamalar

Silahlı Mücadele Hareketleri Ortak Gücü yayımladığı açıklamada, ordu ve diğer destek kuvvetleriyle birlikte yürütülen operasyonlarda HDK’ye ait 82 savaş aracının ele geçirildiğini, 68 aracın imha edildiğini ve Ayal Bahit kasabası ile çevresinde arama-tarama faaliyetleri gerçekleştirildiğini bildirdi. Ancak açıklamada, stratejik öneme sahip kasabanın kontrolünün ele geçirildiği ne doğrulandı ne de yalanlandı.

Te’sis İttifakı Sözcüsü Ahmed Takad Lisan ise açıklamasında çatışmanın saatlerce sürdüğünü ve saldırıyı gerçekleştiren gücün yaklaşık 250 savaş aracından oluştuğunu belirtti. Lisan, ittifak güçlerinin 120’den fazla askerî aracı imha ettiğini, 81 aracı ele geçirdiğini, ayrıca çok sayıda savaşçıyı öldürdüğünü ve esir aldığını öne sürdü.

Sudan ordusu da ayrı bir açıklama yaparak hava savunma sistemlerinin, Batı Kordofan eyaletindeki en-Nuhud kentinin batısında bulunan Ved Bende kasabasının doğusunda FH-95 tipi bir insansız hava aracını /İHA) düşürdüğünü duyurdu. Açıklamada, İHA’nın düşürülmesi dışında sahadaki gelişmelere ilişkin herhangi bir bilgiye yer verilmedi.

HDK yanlısı platformlarda, onlarca cesedin yanı sıra yanmış askerî araçları ve ele geçirildiği öne sürülen savaş araçlarını gösteren videolar yayımlandı. Görüntülerde ayrıca askerî kıyafetler içindeki bazı kişilerin esir alındığı iddia edildi. Çeşitli platformlarda çatışmalarda hayatını kaybedenler için taziye mesajları da paylaşıldı.

Önemli saha komutanları öldürüldü

Görgü tanıklarının ifadelerine ve tarafların hayatını kaybeden mensuplarına ait olduğu belirtilen görüntülere göre, son günlerde Kordofan bölgesinde yaşanan çatışmalarda çok sayıda önemli saha komutanı öldürüldü.

Bunların başında, “Sayyad Birliği”nin ikinci komutanı Tuğgeneral Hadi Hamadullah el-Beşir geliyor. Şarku’l Avsat’ın yerel kaynaklardan aktardığına göre el-Beşir, geçen perşembe günü Ebu Kaud, Kazkil ve el-Hammadi bölgelerinde HDK ile yaşanan çatışmalarda beraberindeki bazı kişilerle birlikte hayatını kaybetti.

Kuzey Kordofan eyaletinin batısında bulunan el-Mezrub kenti, savaşın ilk günlerinden itibaren HDK’nin kontrolündeydi. Sudan ordusu, kenti geçen ekim ayında yeniden ele geçirdi.

Batı Kordofan eyaletindeki el-Huvay yerel yönetimine bağlı olan Ayal Bahit kasabası ise iki eyaletin sınırına yakın bir konumda bulunuyor. Kasaba, iki eyaleti birbirine bağlayan ve bölgenin ikinci büyük kenti olan el-Huvay’a ulaşım sağlayan güzergâh üzerinde yer alıyor.

Ordu ve müttefikleri, Kuzey Kordofan eyaletinin başkenti el-Ubeyd kentinin güneyinde ve batısında askerî operasyonları yeniden başlattı. Bu gelişme, kentin batı ve güney bölgelerinde yaşanan çatışmalardan ve Ortak Güç’ün Ayal Bahit kasabasının kontrolünü tamamen ele geçirdiğini açıklamasından bir gün sonra yaşandı.

Mavi Nil bölgesindeki cephe hattı

Mavi Nil bölgesindeki cephede ise pazar ve pazartesi günleri büyük çaplı çatışmalar yaşanmadı. Bu sakinlik, HDK’nin stratejik öneme sahip bazı bölgeleri ele geçirerek önemli ilerleme kaydetmesinin ardından geldi. HDK, özellikle Sali, Bekuri ve Makce bölgelerini kontrol altına aldı. Söz konusu bölgeler, ed-Damazin kentine ulaşan yollar üzerinde stratejik öneme sahip.

Sudan ordusu ve müttefikleri ile HDK ve müttefikleri, genellikle askerî ve insani kayıplarının boyutuna ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşmıyor. Her iki taraf da kendi kayıplarının sınırlı olduğunu vurgularken, karşı tarafa ağır kayıplar verdirdiğini ileri sürüyor.

Görgü tanıklarının ifadeleri dışında kayıpları izleyen bağımsız kuruluşların bulunmaması nedeniyle, 15 Nisan 2023'te Sudan ordusu ile HDK arasında savaşın başlamasından bu yana ölen ve yaralananların sayısına ve maddi kayıpların boyutuna ilişkin kesin veriler bulunmuyor.

Sudan'daki savaş, yaklaşık 12 milyon kişinin yerinden edilmesine, yüz binlerce kişinin hayatını kaybetmesine ve milyonlarca insanın ciddi bir gıda kriziyle karşı karşıya kalmasına yol açtı.


Filistin Yönetimi Eisenkot’un adımlarını bekliyor

Mahmud Abbas, Yaser Abid Rabbo, Binyamin Netanyahu ve Ehud Barak, 2009 yılında New York’ta Barack Obama’nın himayesinde düzenlenen anlaşmanın imza töreninde (AFP)
Mahmud Abbas, Yaser Abid Rabbo, Binyamin Netanyahu ve Ehud Barak, 2009 yılında New York’ta Barack Obama’nın himayesinde düzenlenen anlaşmanın imza töreninde (AFP)
TT

Filistin Yönetimi Eisenkot’un adımlarını bekliyor

Mahmud Abbas, Yaser Abid Rabbo, Binyamin Netanyahu ve Ehud Barak, 2009 yılında New York’ta Barack Obama’nın himayesinde düzenlenen anlaşmanın imza töreninde (AFP)
Mahmud Abbas, Yaser Abid Rabbo, Binyamin Netanyahu ve Ehud Barak, 2009 yılında New York’ta Barack Obama’nın himayesinde düzenlenen anlaşmanın imza töreninde (AFP)

Filistin yönetimi, resmî açıklamalarda sessiz kalmayı tercih etmesine rağmen, İsrail’de hükümeti kurmakla görevlendirilen Gadi Eisenkot’un açıklamalarını ve tutumunu, ayrıca en büyük siyasi rakiplerinden biri olan Binyamin Netanyahu’yu devre dışı bırakarak yeni hükümeti kurma sürecindeki başarısını yakından takip ediyor.

Filistin yönetimindeki yetkililer ve danışmanlar, İsrail’de isimlerin değişmesinin sahada önemli bir farklılık yaratacağı görüşüne mesafeli yaklaşıyor. Filistin Devlet Başkanı’nın danışmanı Mahmud el-Habaş, yönetimin, İsrail’in başına geçecek kişiyi kim olursa olsun Filistin meselesine yönelik eylem ve tutumlarına göre değerlendireceğini belirtti.

Bununla birlikte el-Habaş, “Filistin yönetimi, yeni başbakan kim olursa olsun müzakerelere derhal başlamaya hazır. İsrail’in en aşırı görüşlü isimlerine karşı bile bu kapıyı hiçbir zaman kapatmadık” ifadelerini kullandı.

Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) Yürütme Komitesi üyesi Vasıl Ebu Yusuf ise Eisenkot konusunda iyimser olmadığını belirterek, “Özde değil, yalnızca biçimde bir değişiklik bekliyoruz. Çünkü hepsi yerleşimlerin meşrulaştırılması, Filistin devletinin kurulmasının engellenmesi ve Gazze’nin ayrıştırılması konusunda hemfikir” değerlendirmesinde bulundu.


Irak, İran ile Şelemçe Sınır Kapısı’nı açtı, Mendeli Sınır Kapısı’nı ise geçici olarak kapattı

İran ile Irak arasındaki Şeyb Sınır Kapısı (Irak Sınır Kapıları Kurumu)
İran ile Irak arasındaki Şeyb Sınır Kapısı (Irak Sınır Kapıları Kurumu)
TT

Irak, İran ile Şelemçe Sınır Kapısı’nı açtı, Mendeli Sınır Kapısı’nı ise geçici olarak kapattı

İran ile Irak arasındaki Şeyb Sınır Kapısı (Irak Sınır Kapıları Kurumu)
İran ile Irak arasındaki Şeyb Sınır Kapısı (Irak Sınır Kapıları Kurumu)

Irak Haber Ajansı’nın, Sınır Kapıları Kurumu Başkanı Ömer el-Vaili’ye dayandırdığı habere göre Irak, gerekli teknik şartların ve sınır kapısının yeniden faaliyete geçirilmesi için gereken işlemlerin tamamlanmasının ardından İran ile arasındaki Şeyb Sınır Kapısı’nı bu sabah yeniden açacak.

Şarku’l Avsat'ın Ajans’tan aktardığına göre teknik gerekliliklerin tamamlanması ile hazırlık ve bakım çalışmalarının yürütülmesi amacıyla İran ile Irak arasındaki Mendeli Sınır Kapısı’nın cuma gününden itibaren geçici olarak kapatılacağı belirtildi.