Birleşmiş Milletler, Etiyopya’da savaş suçları işlenmesinden endişeli

Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR) tarafından Cuma günü yapılan açıklamada, Etiyopya'nın Tigray Bölgesi’ndeki çatışmalar nedeniyle kasım ayı başından bu yana 14 bin 500'den fazla kişinin komşu Sudan'a kaçtığı bildirildi. Üst düzey BM yetkilileri bölgeden endişe verici haberler geldiği uyarısında bulunarak Etiyopya'nın Tigray’daki katliamının savaş suçları kapsamına girebileceği uyarısında bulundular.
Sudanlı yetkililere göre Etiyopya'nın Tigray Bölgesi’ndeki savaştan kaçarak Sudan'ın Gadarif eyaletine ulaşan mülteci sayısı, çoğu çocuk ve kadın olmak üzere 11 bin mülteciye ulaştı. Etiyopya federal güçleri ile Etiyopya’nın kuzeyindeki Tigray Bölgesi’ni kontrol eden Tigray Halk Kurtuluş Cephesi (THKC) güçleri arasında yaklaşık bir haftadır süren şiddetli çatışmaların bu şekilde devam etmesi halinde mülteci sayısının 20 bine ulaşması bekleniyor. UNHCR, çoğu kadın ve çocuktan oluşan mültecilere hayat kurtaran yardımları sağlamak için Sudanlı yetkililerle iş birliği içinde çalıştığını bildirdi. UNHCR tarafından yapılan açıklamada mültecilerin, Gadarif eyaletindeki Lodji ve Kassala ile el-Hamidiye bölgelerinde, sınır giriş noktalarının yakınında bulunan transit merkezlerde geçici olarak barındırıldığı kaydedildi. Ayrıca, mültecilere yiyecek ve içme suyu dağıtıldığı, UNHCR’nin ve yerel yetkililerin gelenlerin tıbbi muayenesini yaparak kayıt altına aldıkları bilgisi verildi. UNHCR Bölge Ofis Müdürü Clementine Nkweta Salami, komşu ülkelere Etiyopya'daki çatışmalar nedeniyle evlerini terk etmek zorunda kalanlara sınırlarını açık tutmaları için çağrıda bulundu. Daha fazla mülteci beklendiğine dikkat çekti.
BM, çatışmaların hızına göre 24 saat içinde binlerce mültecinin Sudan sınırlarına ulaşmasını ve Sudan'a kaçan mülteci sayısının ciddi bir şekilde artmasını bekliyor. BM tarafından yapılan açıklamada söz konusu durumun mültecilerin ihtiyaçlarını karşılamak için büyük bir kaynak seferberliği gerektirdiği, Etiyopya içinde çatışmaların çıktığı bölgelere yakın dört kampta yaşayan yaklaşık 96 bin Eritreli mülteci olduğu belirtildi. Açıklamada ayrıca mevcut durumun endişe yarattığı, Tigray Bölgesi’nden 100 bin kişinin çatışmalar nedeniyle mülteci konumunda olduğu kaydedildi.
UNHCR, mülteci kamplarının çatışmaların yaşandığı bölgelere yakın olmamasına rağmen mültecilerin ve insani yardım çalışanlarının güvenliğinden endişe ettiklerini duyurdu. Açıklamaya göre yolların kapanması, elektrik, iletişim ve internet eksikliği, yakıt kıtlığı ve likidite sıkıntısına yol açan bankacılık hizmetlerinin askıya alınması, çatışma devam ettiği takdirde mültecilerin sayılarını ve akışlarını kontrol etmeyi "neredeyse imkansız" hale getiriyor.
Üst düzey BM yetkilileri Etiyopya'nın Tigray’daki katliamın savaş suçları kapsamına girebileceği konusunda uyarıda bulundular. Çatışmanın uzayacağına dair endişelerini dile getirdiler. BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Michelle Bachelet, Mai-Kadra bölgesindeki toplu katliamlara dair yaptığı açıklamada şunları söyledi:
“Tigray ulusal ve bölgesel güçleri ile Etiyopya hükümet kuvvetleri mevcut durumu sürdürürse durumun tamamen kontrolden çıkma riski var. Bu durum ağır kayıplara ve yıkımlara yol açabilir. Ayrıca Etiyopya içinde ve sınırın ötesinde kitlesel bir göçe neden olabilir.”
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri'nin Çatışma Bölgelerinde Cinsel Şiddet Özel Temsilcisi Pramila Patten ve BM Koruma Sorumluluğu Özel Danışmanı Karen Smith tarafından yapılan ortak açıklamada “endişe verici olanın etnik ve dini nedenlerden kaynaklanan nefret söylemi, şiddete teşvik ve ayrıca keyfi tutuklamalar, cinayetler, kitlesel yerinden edilme ve ülkede yıkım” olduğunu belirttiler. "Bu tür etnik kaynaklı saldırıların ve vatandaşların etnik kimliğe göre sınıflandırılmasının soykırım, insanlığa karşı suç ve savaş suçu riskini artırdığını" vurguladılar. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiseri Michelle Bachelet de Uluslararası Af Örgütü (Amnesty International) tarafından bildirilen toplu cinayet iddialarının ayrıntılarının henüz tam olarak belgelenmediğini ifade ederek savaş suçları işlenip işlenmediği konusunda kapsamlı bir araştırma yapılması çağrısında bulundu. Bachelet sözlerini şöyle sürdürdü:
“Eğer çatışan taraflardan birinin bunu kasten yaptığı doğrulanırsa sivillerin öldürülmesi elbette savaş suçu olur. Bağımsız bir soruşturma yürütülmeli ve tam hesap verebilirlik sağlanmalıdır. Ancak Tigray ile iletişimin kesilmesi, yıkımın boyutunu belgelemeyi zorlaştırıyor. Şu an öncelik çatışmayı durdurmak ve daha fazla katliam yapılmasını önlemektir.”
Bachelet ayrıca çeşitli kaynaklardan, hükümet güçleri tarafından hava bombardımanının yoğunlaştığını ve çatışan taraflar arasında şiddetli kara çatışmaları yaşandığını aktaran raporlar aldığını, çatışma bölgelerinde su ve elektriğin kesildiği haberlerinin de kaygı verici olduğunu söyledi. "Çatışma sonucu ölüm ve yaralanma riskinin yanı sıra çatışmanın sivil nüfus üzerinde büyük etkilere sahip olduğunu” vurguladı.
Avrupa Birliği de kriz hattına dahil olarak etnik kökenleri hedef alan uygulamalar, nefret söylemi ve Etiyopya'da işlenen zulüm iddialarının büyük endişe kaynağı olduğunu duyurdu. UNHCR Sözcüsü Babar Baloch bir süre önce Cenevre'de basın mensuplarına yaptığı açıklamada, 24 saat içinde 4 binden fazla çocuğun sınırı geçtiğini belirterek mülteciler arasındaki binlerce çocuğu da "bitkin ve dehşet içinde" olarak nitelendirdi. Baloch, "Mültecilerin çoğu sadece birkaç parça eşya taşıyor. Bu da bölgeye aceleyle gittiklerini gösteriyor” dedi. Baloch açıklamasını şöyle sürdürdü:
"UNHCR ve ortakları yardımları yoğunlaştırıyorlar. Ancak yeni gelenlerin sayısı mevcut kapasiteyi aşmış durumda. Birçoğu Hamra kentindeki kasabalardan ve komşu Ravyan ve Dima eyaletlerinden geliyor. Tigray'deki yaşam koşulları ve çalışma şartları, elektrik kesintileri, ciddi gıda ve yakıt kıtlığı nedeniyle daha zor hale geldi. Ayrıca iletişimin kesintiye uğraması da bilgi eksikliğine yol açtı.”