Etiyopya Başbakanı uluslararası müdahaleyi reddediyor… Avrupa sivillerin korunmasını istiyor

Ordu, Tigray unsurlarını Birleşmiş Milletler barışı koruma misyonlarından çekiyor

Dün Dansha kentindeki Beşinci Tabur’un önünde duran Etiyopya ordusunun iki üyesi (AFP)

Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed, Tigray bölgesindeki savaşçılara teslim olmaları için verdiği 72 saat dolmak üzereyken uluslararası toplumdan burada devam eden çatışmalara müdahale etmemesini istedi. Başbakanın bu talebi Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin (BMGK) bölgedeki durumu tartışmak üzere düzenlediği bir toplantının ardından geldi. Bu sırada kaynaklar Addis Ababa hükümetine savaşmayı bırakması için büyük bir baskı yapıldığını dile getirdi.
Abiy Ahmed dün yaptığı açıklamada egemen bir ülke olarak Etiyopya’nın, içişlerine herhangi bir müdahale olmadan kendi topraklarında yasalarını uygulama hakkına sahip olduğunu söyleyerek “İç işlerimize herhangi bir şekilde karışılmasını kabul etmiyoruz” dedi. Abiy Ahmed geçtiğimiz pazar Tigray Halk Kurtuluş Cephesi’ne (TPLF) teslim olmaları için 72 saat vermişti ancak TPLF, hükümet güçlerini bölgeden çekmedikçe silahlarını bırakmayacağını ve müzakerede bulunmayacağını söyledi.
Etiyopya’nın resmi haber ajansı ENA’ya göre Ahmed’in çağrısına karşılık “Afar bölgesi üzerinden TPLF’ye bağlı çok sayıda özel kuvvet ve militan teslim oldu” ve aynı zamanda Maitsebri bölgesindeki diğer izole güçler de teslim oldu.
ENA’nın haberine göre Etiyopya Ulusal Acil Durum Komitesi yaptığı açıklamada “Hükümet, çağrıya cevap veren özel kuvvetlere ve Tigray milislerine teşekkür ediyor” ifadelerini kullanarak TPLF tarafından alıkonulan ve teslim olamayan kişileri nerede olurlarsa olsunlar silahlarını bırakmaya ve Ulusal Savunma Güçleri onları kurtarana dek TPLF rehinesi olarak sömürülmekten kaçınmaya çağırdı.
Diğer taraftan iki gün önce BMGK Tigray bölgesinde devam eden çatışmalara ilişkin bir toplantı düzenlemişti. Ancak toplantıda çatışmalara ilişkin ortak bir bildiri üzerinde uzlaşma sağlanamadı. Fransız haber ajansına (AFP) göre BMGK’nın video konferans yoluyla gerçekleştirilen ve bir saat 20 dakika süren oturumunun ardından Afrikalı bir diplomat “Güney Afrika, durumun daha da karmaşıklaşmasına sebep olacak bir açıklama yapmadan önce temsilcilerin istişarelerini yapması ve Afrika Birliği’ni (AfB) bilgilendirmesi için zaman istedi” ifadelerini kullandı.
İsminin açıklanmasını istemeyen Avrupalı bir diplomat “Avrupalılar endişelerini dile getirdiler, ırksal şiddeti kınadılar ve sivillerin korunmasını talep ettiler” dedi. BMGK’nin bölgedeki çatışmaya ve tereddütüne ilişkin bir soruya karşılık BM Genel Sekreter Sözcüsü Stephane Dujarric, AfB’nin krizi çözmek için gösterilen uluslararası çabaların başını çektiğini ve BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in bu yaklaşımı desteklediğini söyledi.
Sudanlı güvenilir bir kaynak dün Şarku’l Avsat’a verdiği demeçte Addis Ababa’nın BMGK’nın içerisindeki Avrupa topluluğundan büyük bir baskı gördüğünü ve bu baskıların konseydeki Afrika topluluğunun bir bildiri yayınlanmamasına ilişkin talebinden “vazgeçmesine” sebep olduğunu belirtti.
Ancak Sudanlı kaynak, uluslararası müdahaleye karşı “Etiyopyalıların aşırı duyarlılığı” olarak adlandırdığı şeye işaret ederek bunun, ülkenin egemenliğine müdahale olarak sayılabilecek her şeye karşı sert bir “inatçılık” şeklinde yansıdığını söyledi ve Abiy Ahmed’in AfB’nin arabuluculuğunu reddetmesine işaret ederek bu tutumun herhangi bir uluslararası müdahaleyi engelleyebileceğini belirtti.
İki gün önce BM Genel Sekreteri Antonio Guterres merkezi hükümet güçlerinin, ayrılıkçı bölgenin başkentine düzenlemesi beklenen askeri saldırı karşısında endişelerini dile getirdi ve yaptığı açıklamada “Etiyopyalı liderleri, sivilleri korumak, insan haklarına saygı göstermek ve insani yardımın bölge sakinlerine ulaşmasını sağlamak için ellerinden gelen her şeyi yapmaya davet ediyorum” ifadelerini kullandı.
Diğer taraftan İnsan Hakları İzleme Örgütü BM’den Addis Ababa’nın Güney Sudan’daki BM barışı koruma misyonu çerçevesinde faaliyet gösteren misyonundan Tigraylı mavi bereli askerleri çağırması da dahil olmak üzere Etiyopya’daki insan hakları ihlalleri ve etnik gruplara yönelik ayrımcılıklar hakkında bir soruşturma yürütmesini talep etti.
BMGK, Afrika ülkelerinin Afrika arabuluculuğuna daha fazla zaman tanımak için toplantının iptal edilmesine yönelik talepte bulunmasına rağmen Avrupalı ​​üyelerinin ısrarı üzerine toplantıyı düzenlemeye karar verdi. İsminin açıklanmasını istemeyen Avrupalı ​​bir diplomat, İngiltere’nin yanı sıra Avrupa Konseyi üyelerinin de (Belçika, Almanya, Fransa, Estonya) konuyu gündeme getirmek istediğini söyledi.
Basında yer alan haberlere göre isminin açıklanmasını istemeyen Afrikalı bir diplomat “Güney Afrika, Nijer, Tunus, Saint Vincent ve Grenadinler” ülkelerinin kapalı oturumun yapılmasını ertelemek için talepte bulunduklarını ancak seçilen Afrikalı delegeler henüz Etiyopya’ya gitmediği için taleplerini geri çektiklerini belirtti.
Etiyopya, askerlerini Somali ve Güney Sudan’daki barışı koruma misyonlarından geri çekerken, Somali’de 100-200 civarında Tigraylinin elinden silahını aldı. Reuters haber ajansına göre ismini açıklamak istemeyen bir diplomat “Tigray’e bağlı üç askerin Güney Sudan’daki BM barışı koruma misyonundan vatanlarına geri çağrıldığını söyledi. Misyon da üç askerin geri çekildiğinden haberleri olduğunu açıkladı. Misyon söz konusu açıklamasında, en nihayetinde Güney Sudan’da bulunan yaklaşık iki bin askerinin davranış ve hareketlerinden Etiyopya’nın sorumlu olmasına rağmen etnik kökene dayalı ayrımcılığın uluslararası kanuna aykırı olduğunu belirtti.
Açıklamada, misyonun Güney Sudan’dan uluslararası hukuk uyarınca korumaya ihtiyaç duyabilecek herhangi bir askerle iletişim kurmasını talep ettiği belirtildi. Etiyopya Başbakanlık Ofisi Sözcüsü Billene Seyoum Reuters’a verdiği demeçte Güney Sudan’daki durumun Somali’deki duruma benzer olacağını bunun da vatanlarına geri çağrılan askerlerin TPLF ile bağlantıları nedeniyle soruşturma altına alınacağı anlamına geldiğini belirtti.