Libya Temsilciler Meclisi Başkanı, görevden alınmasını engellemek için harekete geçti

Akile Salih (AP)
Akile Salih (AP)
TT

Libya Temsilciler Meclisi Başkanı, görevden alınmasını engellemek için harekete geçti

Akile Salih (AP)
Akile Salih (AP)

Libya Temsilciler Meclisi Başkanı Akile Salih, 29 Kasım’da parlamento üyelerinin kendisini görevinden alma çabalarını engellemeyi amaçlayan siyasi bir hamle başlattı. Fayiz es-Serrac başkanlığındaki Ulusal Mutabakat Hükümeti (UMH) güçlerinin Burkan el-Gadab (Öfke Volkanı) Operasyonu odası ise Libya Ulusal Ordusu’nu (LUO), başkent Trablus’un 964 km güneyindeki Ubari şehrine saldırarak ‘sivillerin evlerini yıkmakla ve çok sayıda genci kaçırmakla’ suçladı.
Akile Salih, Temsilciler Meclisi üyelerinin, Fas’ın Tanca şehrinde düzenledikleri istişare toplantılarındaki kapanış bildirgesinde, bir sonraki resmi oturumun bu hafta sonu Gadames şehrinde düzenleneceğine ilişkin duyurusuna cevap verdi. 5+5 Güvenlik ve Askeri Süreçle ilgili Askeri Komiteyi, ‘bu oturumu düzenlemek ve temsilcilerin emniyet ve güvenliğini sağlamak’ için en uygun şehri belirlemeye çağırdı.
Üst düzey Mısırlı yetkililerle görüşmek üzere Kahire’yi ziyaret etmeye hazırlanan Salih, 29 Kasım’da yaptığı açıklamada ‘Anayasa Bildirgesi ve 11 değişikliğiyle çelişmeyecek şekilde siyasi diyalogun sonuçlarını tartışma ve iç sistemi değiştirmek için uzlaşmaya dayalı bir öneri hazırlamak üzere bir komite oluşturma’ amacıyla parlamentonun bir sonraki oturumunun gündemini belirledi.
Konsey üyelerinden bir kısmının başkanlığı değiştirmek ve Salih’i görevden almak amacıyla düzenlediği oturuma ilişkin değerlendirmelerde bulunan Salih, “Başkanlık değişikliği talep ediliyorsa bunun anayasa, hukuk ve iç düzenlemelere uygun şekilde dikkate alınması gerekir” ifadelerini kullandı.
Salih, Birleşmiş Milletler’in (BM) Libya misyonunu paralel şekilde diyalogu engelleme girişimleri konusunda uyarırken Siyasi Diyalog Forumu üyelerini de kişisel çıkarlara karşı ulusal çıkarlara öncelik vermeye çağırdı.
Akile Salih, televizyon kanalları aracılığıyla yayınlanan açıklamasında savaşı yeniden alevlendirmeyi amaçlayan dış müdahalenin sona ermesini istedi. Salih, ateşkese bağlılıklarını vurgularken uluslararası topluma da ateşkesi takip etme sorumluluğunu üstlenme çağrısı yaptı.
Geçen cumartesi akşamı Temsilciler Meclisi üyelerinin istişare toplantısı, Fas’ın Tanca şehrinde çeşitli siyasi akımları temsil eden 123 temsilcinin katılımıyla sonuçlandı. Toplantı sonunda Konsey’in Libya’ya döndükten sonra meclisteki bölünmeyi sona erdirecek hususları onaylamak için Gadames şehrinde bir oturum düzenleyeceği ilan edilmiş ve Temsilciler Meclisi’nin toplanması için anayasal karargahın Bingazi şehri olduğu vurgulanmıştı.
Temsilciler, Salih’in görevden alınması meselesini kamuoyuna açıklamadı. Ancak ‘tüm kurumlarla çatışma ve bölünme durumunu sona erdirmeye, devletin birliğini, varlığını ve tüm toprakları üzerindeki egemenliğini koruma yolunda ilerlemeye’ kararlı olduklarını vurguladı.
Konsey, gelecek çarşamba günü toplanmaya hazırlanırken Temsilciler Meclisi ve Devlet Yüksek Konseyi heyetleri, siyasi forumun sonuçları ve egemen pozisyonlar meselelerini ele almak üzere bugün Fas’ın Tanca şehrinde bir toplantı yapacak.
UMH’ye sadık Devlet Yüksek Konseyi, Gadames’te parlamento oturumu düzenlenmesine yönelik uzlaşıyı memnuniyetle karşılarken bölünmeyi sona erdirmek ve kurumları birleştirmek için ilk adımların parlamentoyu bir araya getirmek olduğunu bildirdi.
Konsey, 29 Kasım akşamı yaptığı açıklamada, parlamento üyelerini ‘anayasal yükümlülüklerini yerine getirebilmek için çabaları yoğunlaştırmanın ve parlamentonun faaliyete geçmesini hızlandırmanın yanı sıra krizleri ele almak ve yaklaşan seçimlere hazırlanmak için gerekli adımları atmaya’ çağırdı.
Diğer yandan Anadolu Ajansı’nın (AA), Ubari’deki yerel bir kaynaktan aktardığı bilgilere göre LUO’ya bağlı 116’ıncı Tugay’ı şehirdeki eş-Şarib mahallesine baskın düzenledi ve sivillere ateş açtı. Aynı şekilde silahlı milislerin şehirden ayrılarak Sebha’ya yöneldiği belirtilirken Tuareg kabilesinden bazı gençleri hiçbir sebep olmaksızın gözaltına aldığı aktarıldı.
Aynı şekilde LUO’ya bağlı yerel medya organlarından güvenlik kaynakları, yakalanan bir El-Kaide hücresinin Fransız ordusu tarafından öldürülen örgütün eski lideri Abdulmalik Durukdal’ın daha önce Fas’ın batısında ve güneyindeki örgüt hücrelerini yeniden canlandırmak amacıyla Libya, Cezayir’in güneyi ve Mali’nin kuzeyi arasında hareket ettiğini doğruladı. Aynı kaynaklara göre hücre, Libya ve diğer ülkelerdeki petrol tesislerine karşı saldırılar yapmayı planladığını itiraf ederken, Libya’nın içerisinden maddi destek aldığını, ayrıca ülkede silah ve mühimmat edinimini kolaylaştıran tarafların olduğunu kaydetti.
Kaynaklar, LUO’nun, Libya topraklarına girmesinden bu yana hedefin takip edildiğini, Ubari’deki El-Kaide hücresine çoklu istihbarat servisleriyle iş birliği içinde hassas operasyonlar düzenlendiğini aktardılar.
LUO’ya bağlı Ahlaki Rehberlik İdaresi Başkanı Tuğgeneral Halid el-Mahcub, güçlerinin tüm zorluklara rağmen çöldeki terörist gruplara ani bir şekilde düzenlediği operasyonla yıkıcı bir darbe vurulduğunu söyledi.
UMH’ye bağlı çok sayıda tugayın bulunduğu Ubari, Sebha’dan sonra Libya’nın güneyindeki en büyük ikinci şehir olarak biliniyor. Sakinlerinin çoğu Tuareglerden oluşuyor. Ülkenin en büyük petrol sahası olan ve LUO’nun konstrolündeki eş-Şerare Petrol sahası da burada yer alıyor.
Diğer yandan UMH güçleri, el-Aziziye ve Esbia bölgelerinde sivillerin hayatlarını tehdit eden BG-15 füze, Grad füzeleri, havan topları ve bir Grad füze savaş başlığının çıkartıldığını ve güvence altına alındığını duyurdu.
Ayrıca LUO’ya bağlı Savaş Medyası Bölümü de Bingazi güvenlik odasının suç çetelerine yaptığı baskınlara dair görüntüler yayınladı. Medya Bölümü, ordu birlikleri ve İçişleri Bakanlığı aracılığıyla haydutlara ilişkin tutuklama furyalarının devam ettiğini bildirdi.



Lübnan’ın Dahiye bölgesindeki cenaze töreninde havaya ateş açıldı, Hizbullah silahlı kişilerin tutuklanmasını engelledi

Lübnan'ın güneyinde bazı Hizbullah üyelerinin ve sivillerin cenaze töreninde taşınan Hizbullah bayrakları (Reuters)
Lübnan'ın güneyinde bazı Hizbullah üyelerinin ve sivillerin cenaze töreninde taşınan Hizbullah bayrakları (Reuters)
TT

Lübnan’ın Dahiye bölgesindeki cenaze töreninde havaya ateş açıldı, Hizbullah silahlı kişilerin tutuklanmasını engelledi

Lübnan'ın güneyinde bazı Hizbullah üyelerinin ve sivillerin cenaze töreninde taşınan Hizbullah bayrakları (Reuters)
Lübnan'ın güneyinde bazı Hizbullah üyelerinin ve sivillerin cenaze töreninde taşınan Hizbullah bayrakları (Reuters)

Lübnan’ın başkenti Beyrut'un güney banliyösü Dahiye'deki Kefaat bölgesinde dün öğleden sonra bir güvenlik gerilimi yaşandı. Dört kişinin cenaze töreni sırasında havaya yoğun bir şekilde ateş açılması nedeniyle birkaç kişi yaralandı.

Lübnan basını, büyük bir kalabalığın katıldığı cenaze töreninin silahlı kişilerin yoğun biçimde havaya ateş açmasıyla kargaşaya dönüştüğünü ve bazı kişilerin yaralanmasına yol açtığını bildirdi.

Sosyal medyada paylaşılan video görüntüleri, havaya ateş açıldığını gösterirken siviller arasında panik yaşandığı da görüntülere yansıdı.

Edinilen bilgilere göre Lübnan ordusu durumu kontrol altına almak amacıyla bölgeye ulaştı, ancak Hizbullah yanlıları ateş açanların tutuklanmasını engellemek için müdahale etti.

Bir süre sonra Lübnan ordusu araçları ve İstihbarat Müdürlüğü mensuplarının Kefaat Kavşağı çevresinde geniş çaplı konuşlandığı görüldü. Bu sırada çok sayıda silahlı unsur bölgeden çekildi.

Ayrıca ambulansların yaralıları taşımak üzere olay yerine yöneldiği bildirildi. Cenaze töreni boyunca gerginlik ve kalabalık yoğunluğu devam etti.

Bu gelişme, başkent Beyrut’ta silah dosyasına ilişkin artan tartışmalar gölgesinde yaşandı. Lübnan hükümeti daha önce güvenliği sağlamak ve silahları azaltmak amacıyla yürütülen çabalar çerçevesinde Beyrut'u ‘silahsızlandırılmış şehir’ ilan etme kararını açıklamıştı.

Ancak bu karar, Hizbullah'ın sert tepkisiyle karşılaştı. Örgüt, silahlarının güvenlik kaosunun değil ‘direnişin’ bir parçası olduğunu savunarak bu dosyaya ilişkin her türlü tartışmanın kapsamlı bir ulusal savunma stratejisi çerçevesinde yürütülmesi gerektiğini vurguladı. Hizbullah ‘silahsızlandırma’ meselesinin bu şekilde gündeme taşınmasının iç gerginliklere yol açabileceği ve ülkedeki siyasi bölünmeyi derinleştirebileceği konusunda da uyardı.


Bakanlıklar üzerindeki çekişme, hükümeti kurmakla görevlendirilen Zeydi’nin görevini zorlaştırabilir

Irak Cumhurbaşkanı Nizar Amidi, hükümeti kurmakla görevlendirilen Ali ez-Zeydi ile tokalaşırken, 27 Nisan 2026 (Irak Cumhurbaşkanlığı Basın Ofisi/AFP)
Irak Cumhurbaşkanı Nizar Amidi, hükümeti kurmakla görevlendirilen Ali ez-Zeydi ile tokalaşırken, 27 Nisan 2026 (Irak Cumhurbaşkanlığı Basın Ofisi/AFP)
TT

Bakanlıklar üzerindeki çekişme, hükümeti kurmakla görevlendirilen Zeydi’nin görevini zorlaştırabilir

Irak Cumhurbaşkanı Nizar Amidi, hükümeti kurmakla görevlendirilen Ali ez-Zeydi ile tokalaşırken, 27 Nisan 2026 (Irak Cumhurbaşkanlığı Basın Ofisi/AFP)
Irak Cumhurbaşkanı Nizar Amidi, hükümeti kurmakla görevlendirilen Ali ez-Zeydi ile tokalaşırken, 27 Nisan 2026 (Irak Cumhurbaşkanlığı Basın Ofisi/AFP)

Irak’ta yeni hükümeti kurmakla görevlendirilen Ali ez-Zeydi, ABD’nin eşi ve benzeri görülmemiş desteğinin yanı sıra uluslararası ve yerel desteği arkasına alarak çalışmalarını sürdürüyor. Ancak Zeydi, siyasi güçlerle ilişkisinin niteliğini sınayan ilk dosya olarak bakanlıkların dağılımına ilişkin yaşanan çekişmeyle yüzleşmek zorunda.

Siyasi bloklar ve güçler, Zeydi'yi belirli bakanlıkları talep ederek, başka bakanlıkları kendi çıkarları doğrultusunda döndürerek ya da yeni bakanlıklar ve başbakan yardımcılığı makamları oluşturarak köşeye sıkıştırmaya başladı. Böylece yetkileri olmasa bile bazı parti ve güç liderlerinin devlet kademelerinde mümkün olduğunca fazla yer edinmesini sağlamayı amaçlıyorlar.

Bağdat'taki siyasi gözlemcilere göre söz konusu güçlerin şartlarını dayatmakta ısrar etmesi halinde bu durum, silahlı gruplardan, şişirilmiş kadrolardan ve siyasi blokların dikte ettirdiği atamalardan arınmış bir hükümet kurmak isteyen Zeydi ile bu güçler arasındaki kopuşun başlangıcına dönüşebilir.


Tebbun'dan Fransa'ya mesajlar ve yurt dışındaki muhaliflere uyarılar

"Cezayir Cumhurbaşkanı Abdülmecid Tebbun, cumartesi akşamı gerçekleşen medya buluşmasında (Cezayir Televizyonu)
"Cezayir Cumhurbaşkanı Abdülmecid Tebbun, cumartesi akşamı gerçekleşen medya buluşmasında (Cezayir Televizyonu)
TT

Tebbun'dan Fransa'ya mesajlar ve yurt dışındaki muhaliflere uyarılar

"Cezayir Cumhurbaşkanı Abdülmecid Tebbun, cumartesi akşamı gerçekleşen medya buluşmasında (Cezayir Televizyonu)
"Cezayir Cumhurbaşkanı Abdülmecid Tebbun, cumartesi akşamı gerçekleşen medya buluşmasında (Cezayir Televizyonu)

Cezayir Cumhurbaşkanı Abdülmecid Tebbun, medya kuruluşlarıyla gerçekleştirdiği periyodik buluşmada pek çok kritik konuya değindi. Tebbun, açıklamalarında Fransa’ya imalı, yurt dışındaki muhaliflere ise doğrudan ve sert mesajlar gönderdi.

Cumartesi akşamı devlet televizyonunda yayınlanan mülakatta Tebbun; Papa 14. Leo’nun geçen ayki Cezayir ziyareti, ülkedeki siyasi ve ekonomik durum, dış ilişkiler, bölgesel meseleler ve yaklaşan parlamento seçimleri hakkında önemli değerlendirmelerde bulundu.

Papa’nın Ziyareti ve Fransa Göndermesi

Papa’nın 12-13 Nisan tarihlerinde gerçekleştirdiği ziyarete değinen Tebbun, bu ziyaretin pek çok belirsizliği ortadan kaldırdığını ve Cezayir’in Akdeniz havzasındaki konumunu tüm ilişkilere açık bir şekilde yeniden tahkim ettiğini belirtti.

dfvfdv
Resim Cezayir Cumhurbaşkanı geçen ay Papa'yı havaalanında karşıladı (Cezayir Cumhurbaşkanlığı)

Tebbun, "Papa ziyaretten çok memnun kaldı, kendisi Cezayir’i tanıyor ve daha önce iki kez ziyaret etmişti. Ancak bu durum 'herkesi' memnun etmedi" dedi. Cumhurbaşkanı, "herkes" ifadesiyle kimi kastettiğini açıkça belirtmese de bu sözlerin Fransız medyasının ziyareti ele alış biçimine yönelik olduğu değerlendirildi. Ziyaretin, Cezayir’in Paris ve Fas ile yaşadığı gerginlikler nedeniyle "izole olduğu" iddialarını boşa çıkardığını vurguladı.

Fransız basınında yer alan, Papa’nın "terörü övmek" suçundan 7 yıl hapis cezasına çarptırılan Fransız gazeteci Christophe Galiz için arabuluculuk yaptığı iddialarına da değinen Tebbun, "Papa bana özel bir mesaj iletmedi" diyerek, bu iddiaları yalanladı. Ayrıca Papa’nın, Cezayir’in köklü tarihine vurgu yaparak "eski sömürgecinin Cezayir’in varoluşuna dair yarattığı efsaneleri yıktığını" ifade etti.

Muhaliflere "Beşinci Kol" Uyarısı

Özgürlükler konusundaki eleştirilere yanıt veren Tebbun, yurt dışındaki muhalifleri kastederek "beşinci kol" nitelendirmesinde bulundu. Tebbun, "Yabancı odakların koruması altında olduklarını sanan ve toplumu bölmek için kullanılanlar, sonunda hiçbir gücün kendilerini koruyamayacağını anladılar" dedi. Tebbun, bu sözleri ile çoğunluğu Fransa'da ikamet eden yurtdışındaki muhalif figürleri kastediyordu.

Ulusal birliği ve anayasal kimliği (İslam, Amazigh ve Arap kültürü) hedef alan her türlü girişimle mücadele edeceğine dair halka söz verdiğini hatırlatan Tebbun, "İfade özgürlüğü, cumhuriyet kanunlarına ve toplumsal değerlere saygı duyulduğu sürece güvence altındadır. Ancak fikirler dışarıdan dikte edilmemelidir" ifadelerini kullandı. Ayrıca Cezayir’in 2019 öncesindeki kaos ortamına asla dönmeyeceğini vurguladı.

Tebbun ayrıca, "Cezayir'de ifade özgürlüğünün, Cumhuriyet yasalarına, ulusal kimliğin unsurlarına ve toplumun geleneklerine saygı gösterilmesi ve ifade edilen fikirlerin sahiplerinden kaynaklanması, başka taraflarca dikte edilmemesi koşuluyla garanti altına alındığını" yineledi; bu da Tebbun'un değerlendirmesine göre Cezayir'e düşman yabancı güçlerin etkisi altında olan yurtdışındaki muhalefete bir başka göndermeydi.

vfrbrt
Resim Cezayir Cumhurbaşkanı Abdelmecid Tebbun'un cumartesi akşamı verdiği basın röportajından (devlet televizyonunda)

Cumhurbaşkanı, "Anayasada, kanunda ve geleneklerde belirtilen ilkeleri ihlal eden herkes bedelini ödeyecektir, çünkü adalet özgürdür ve görevi hakaret ve iftirayı önlemektir" uyarısında bulunarak, "Cezayir, 22 Şubat 2019'da patlak veren ve merhum Cumhurbaşkanı Abdülaziz Bouteflika'nın iktidarını sona erdiren halk hareketinden önceki kaosa geri dönmeyecektir" dedi.

Askeri Üsse izin yok

Dış politikada ABD ile ilişkilere de değinen Tebbun, Washington’un Cezayir’e derin bir saygı duyduğunu ve Cezayir’in "Bağlantısızlar Hareketi"nin bir parçası olarak ABD, Rusya ve Çin ile eşit mesafede dostane ilişkiler yürüttüğünü belirtti. Tebbun, "Cezayir topraklarında yabancı bir askeri üs kurulmasına asla izin vermeyecektir" diyerek kırmızı çizgilerini belirtti.

Ekonomi ve "İhracat Mafyası" ile mücadele

Ülke ekonomisinin iyi durumda olduğunu savunan Cumhurbaşkanı, halkın temel gıda ihtiyaçlarıyla oynayan "fiyat manipülatörlerine" savaş açtı. Özellikle Kurban Bayramı öncesi fiyatları sebepsiz artıranların "ağır bedel ödeyeceğini" söyledi.

Ekonomik alandaki en sert eleştirisi ise "ihracat mafyası" olarak adlandırdığı yapıya oldu. Bazı ihracatçıların döviz gelirlerini ülkeye getirmemek için düşük fatura kestiğini belirten Tebbun, "Geri getirilmeyen yaklaşık 350 milyon dolarlık bir gelir tespit ettik. Şişirilmiş fatura dönemini bitirdik, şimdi düşük fatura şebekeleriyle mücadele ediyoruz" ifadelerini kullandı.

Seçimlerde Şeffaflık Vurgusu

2 Temmuz’da yapılacak genel seçimlere de değinen Tebbun, idarenin seçim sürecine müdahalesinin kesinlikle yasak olduğunu ve "sahtecilik" teriminin Cezayir siyasi sözlüğünden silindiğini ifade etti. Bazı partilerin adaylık için imza satın aldığı iddialarına karşı ise sert uyarılarda bulunarak, bu suça karışanların dokunulmazlıklarının kaldırılacağını ve yargı önünde hesap vereceklerini belirtti.

Tebbun, kanunun "istisnasız herkese uygulanacağını" vurguladı.