Belçika aşısı, tek dozla Kovid-19 ve sarı hummayı engelliyor

Araştırmacılar aşıyı duyurdu (Belçika Rega Tıbbi Araştırma Enstitüsü)

Belçika'daki Rega Tıbbi Araştırma Enstitüsü’nden virologlar, Kovid-19 ile mücadelede faydalı olacak sarı humma aşısını geliştirdiler. Araştırma sonucunda geliştirilen aşının her iki virüse karşı etkili olduğu kaydedildi.
Nature dergisinde Pazartesi günü yayınlanan sonuçlar, geçici olarak "RigaFax" adı verilen aşının, hamsterları bir doz sonrasında Kovid-19’a karşı koruduğunu ve maymunlarda da etkili olduğunu gösterdi. Araştırma ekibi şu anda klinik araştırmalar için hazırlık yapıyor. 
Araştırma ekibi, aşılarını yapılandırmak için Kovid-19’un genetik kodunu sarı humma aşısının genetik koduna ekledi ve bu aşıyı hamster ve maymunlarda test etti.
Şarku’l Avsat’ın aktardığına göre araştırmacılar önce hamsterları aşıladılar, ardından virüsü burunlarından almalarını sağladılar. Tek bir doz aşıdan 10 gün sonra çoğu hamster virüsten korunurken, aşılamadan 3 hafta sonra tüm hamsterler koronavirüse karşı korundu.
Araştırmayı yürüten uzmanlardan Dr. Johan Neyts, Rega Enstitüsü’nün internet sitesinde yayınlanan raporda şu ifadeleri kullandı:
“Hamsterlarda herhangi bir akciğer enfeksiyonu gözlemlenmedi. Aksine, kontrol gruplarındaki hamsterların akciğerleri enfeksiyon ve hastalığa dair açık belirtiler gösterdi. Maymunlar üzerinde yapılan deneyler de benzer sonuçlar görüldü.”
Belçika aşısı, sarı hummaya karşı da koruma sağlayan Kovid-19’a karşı şu anda geliştirilen tek aşı olarak biliniyor. Rega Enstitüsü ekibi daha önce sarı humma aşısını zika, ebola ve kuduza karşı aday aşıların temeli olarak kullanıyordu.
Dr. Neyts açıklamasını şu sözlerle sürdürüyor:
"80 yıldır kullanılan sarı humma aşısının etkinliği ve güvenliği iyice netleşti. 500 milyondan fazla insan bu aşıyı çoktan almış durumda ve tek bir doz sarı hummaya karşı hızlı koruma sağlıyor. Aynı şekilde aşı, Kovid-19 ve sarı hummaya karşı aynı anda etkili olabilir. Ayrıca aşı, Dünya Sağlık Örgütü'nün (WHO) 2026 yılına kadar sarı hummayı ortadan kaldırma kampanyasına önemli bir katkı olabilir. Özellikle de şu anda Asya'da sarı humma virüsünü bulaştırabilen sivrisineklerin olduğunu biliyoruz.”
RigaFax adlı aşı, yarışa erken giren ve birden fazla doz gerektiren diğer birçok aşının aksine, bir dozdan sonra yeterli korumayı sağlıyor. 
Dr. Neyts açıklamasında, “Bu aşının özellikle daha az gelişmiş tıbbi sisteme sahip ülkeler için önemli lojistik yararları söz konusu. Aşının Kovid-19’a uzun vadeli bağışıklık sağlamasını bekliyoruz. Bu nedenle, birinci nesil aşılardan birini alanların bağışıklığı azaldığında tekrar aşılanma için ideal bir aday aşı olabilir” ifadelerini kullandı. 
"Aşı, 2-8 derece sıcaklıklarda saklanabilirken, bazı aşılar -70 santigrat derecelik soğuk zincir gerektiriyor. Bu, Batı dünyasında büyük bir zorluk oluştururken,  uzak tropikal ve subtropikal bölgelerde çok sayıda insanı aşılamak neredeyse imkansız olabilir.”
Araştırma ekibi, insanlarda test edilmek üzere aday aşıyı üretecek uzman ve sertifikalı bir şirketin yardımıyla önümüzdeki yıl klinik deneylere başlamaya hazırlanıyor.
Mısır Asyut Üniversitesi Viroloji Bölümü’nden Prof. Dr. Halid Şehata, Belçika aşısını “umut verici” olarak nitelendirdi. Şehata açıklamasında, “Aşı ucuz ve tek dozla bağışıklık sağlıyor. Ayrıca virüsten koruması hızlı gerçekleşiyor, buzdolabı sıcaklığında saklanabiliyor ve lojistiği kolay. Bununla birlikte, sarı humma aşısı gibi uzun süreli bağışıklık sağlıyor” diye konuştu.
Aşının hazırlanması için kullanılan teknoloji ile ilgili olarak Dr. Şehata, sarı humma aşı virüsünün genetik kodunun koronavirüslerin genetik kodu için bir vektör olarak kullanıldığını belirtti. 
Belçika Rega Enstitüsü ekibi, daha önce sarı humma virüsünün genetik kodunun bazı kısımlarını hedef virüs için benzer bir kod parçasıyla değiştirerek bir Zika virüs aşısı geliştirdi. Çünkü Zika virüsü, sarı humma ile bağlantılı kodlara sahip bir virüs olarak biliniyor.
Koronavirüsün sarıhumma ile bağlantısı olmadığı biliniyor. Bu nedenle sarı humma aşısının omurgasına tamamen ilgisiz bir gen dizisi eklemek için yeni bir teknoloji geliştirmek gerekiyordu. Bu teknolojinin aşı alanında önemli bir yenilik getirmesi bekleniyor.