Koronavirüs beyin hasarına da sebep oluyor  

Yeni tip koronavirüs doğrudan bir sebep değil, vücudun reaksiyonu neden oluyor olabilir. ABD’de yapılan bir araştırma beyin hasarını, vücudun virüse verdiği iltihaplı tepkiye bağlıyor.

Araştırmacılar beyindeki kan damarlarında hasar belirtileri buldular (ABD Ulusal Sağlık Enstitüsü)

Kovid-19 aslında bir solunum yolu hastalığı olmasına rağmen, hastalar genellikle baş ağrısı, halüsinasyon, bilişsel bozukluk, baş dönmesi, yorgunluk ve koku alma duyusunun kaybolması dahil olmak üzere nörolojik problemlerden mustarip oluyorlar, hastalık bunların yanı sıra felç ve diğer nörolojik rahatsızlıklara da neden olabiliyor.
Kovid-19’a ilişkin gerçekleştirilen araştırmalardan biri bu sorunu açıklamaya çalıştı. Araştırmacılar bazı hastaların beyinlerinde az miktarda virüs bulduğunu tespit ettiklerini söyledi. Ancak The New England Journal of Medicine (NEJM) dergisinde yayınlanan yakın yeni bir araştırma bunu tamamen reddederek, nörolojik sorunların, virüsün kendisi beyinde olduğu için değil, vücudun virüse karşı inflamatuvar (yangısal) reaksiyondan kaynaklanan serebral kan damarlarının incelmesinden kaynaklandığını öne sürdü.
Çalışma sırasında Amerika Ulusal Sağlık Enstitüleri'nden araştırmacılar 2020 yılının Mart ve Temmuz ayları arasında Kovid-19’a yakalanmalarının ardından hayatlarını kaybeden 19 kişiden alınan beyin dokusu örneklerini derinlemesine incelediler. İncelenen 16 örnek New York Şehri Baş Tıbbi Muayene Ofisi tarafından sağlanırken, diğer 3 örnek Iowa Üniversitesi Tıp Fakültesi Patoloji Bölümü tarafından sağlandı. Örnek alınan kişilerin yaşları 5 ila 73 arasında geniş bir yaş aralığını temsil ediyordu. Bu kişiler, semptomlarını bildirdikten son birkaç saat ila iki ay içerisinde hayatını kaybettiler. Bu kişilerin çoğunun, diyabet, obezite ve kardiyovasküler hastalıklar da dahil bir veya daha fazla risk faktörü vardı. Vakaların 8’i evlerinde veya kamu alanlarında ölü bulundu. 3 diğer hasta ise sağlık durumları kötüleşti ve ani bir şekilde hayatlarını kaybettiler.
Başlangıç olarak, araştırmacılar vakaların, Kovid-19’a karşı son derece savunmasız olduğuna inandıkları koku almayı sağlayan bölge “Olfactory bulb”larını ve beyin saplarını incelemek için çoğu MRI’dan (Manyetik Rezonans Görüntüleme cihazı) 4 ila 10 kat daha hassas olan özel bir yüksek güçlü cihaz kullandılar.
Olfactory bulb koku alma duyumuzu kontrol ederken, beyin sapı nefesimizi ve kalp atış hızımızı kontrol ediyor. Yapılan taramalar, her iki bölgede de, genellikle iltihaplanmaya işaret eden hiperintens adı verilen çok sayıda parlak nokta olduğunu ve hiperestezi adı verilen kanama olduğunu gösteren koyu lekelerin olduğunu ortaya çıkardı.
Araştırmacılar daha sonra bu taramaları, MRI’da görülen noktaları mikroskop altında yakından incelemek için bir kılavuz olarak kullandılar. MRI’daki parlak noktaların normalden daha ince kan damarları içerdiğini ve bazen fibrinojen gibi bazı proteinleri beyne sızdırdığını, bunun da bir bağışıklık reaksiyonunu tetiklenmesine sebep olabileceğini saptadılar. Bu nokta, mikroglia adı verilen beynin kan ve bağışıklık hücrelerinden gelen T hücreleri ile çevriliyken koyu noktalar, pıhtılaşmış ve sızdıran ancak bağışıklık tepkisi olmayan kan damarlarını içeriyordu.
Ulusal Nörolojik Bozukluklar ve İnme Enstitüsü (NINDS) Müdürü Dr. Avendra Nath çalışma ile bağlantılı olan NINDS’in web sitesinde yayınlanan bir raporda “Çok şaşırdık... oksijen eksikliğinden kaynaklanan bir hasar görmeyi bekliyorduk. Bunun yerine çeşitli bölgelerde genellikle felç ve inflamatuar, nörolojik hastalıklara bağlı görülen hasar alanları gördük. Koronavirüsün genetik maddelerini veya proteinlerini bulmak için çeşitli yöntemler kullanmamıza rağmen, beyin dokusu örneklerinde herhangi bir enfeksiyon belirtisi gözlemlemedik.” ifadelerini kullandı.
Nath sözlerine “Şimdiye kadar, sonuçlarımız, gördüğümüz hasara, doğrudan beyne bulaşan virüslerin neden olmadığını gösteriyor.” ifadelerini de ekledi.