Kovid-19: Birinci yılını dolduran pandemi yayılmaya devam ediyor

Salgın, 90 milyondan fazla kişinin enfekte olmasına ve yaklaşık 2 milyon kişinin ise hayatını kaybetmesine neden oldu

Kovid-19: Birinci yılını dolduran pandemi yayılmaya devam ediyor
TT

Kovid-19: Birinci yılını dolduran pandemi yayılmaya devam ediyor

Kovid-19: Birinci yılını dolduran pandemi yayılmaya devam ediyor

Yeni tip koronavirüs (Kovid-19) vaka sayısının 90 milyon eşiğini aştığını gösteren istatistikler ve virüsün bulaşıcı türlerinin ortaya çıkması başta 80 bin ölüm kaydeden ve geniş çaplı bir aşılama kampanyası başlatan İngiltere olmak üzere dünya çapında paniğe neden oluyor.
Almanya Başbakanı Angela Merkel, aşı kampanyalarının etkilerinin görülmesi beklendiği bu dönemde, en kötüsünün henüz gelmediği yönünde bir uyarıda bulundu.
Şarku’l Avsat’ın Sunday Times gazetesinden aktardığı habere göre, Londra hükümetinin Sağlık Baş Danışmanı Prof. Dr. Chris Whitty, “halk sağlığı sektörünün şu anda en tehlikeli durumla karşı karşıya” olduğu uyarısında bulundu.
Angela Merkel, koronavirüse bağlı olarak 40 binden fazla ölüm kaydedilen Almanya'da önümüzdeki haftalarda, sağlık personelleri maksimum kapasitede çalışırken “salgının en zor aşamasının” yaşanacağını söyledi. Merkel ülkedeki yoğun bakım ünitelerindeki yatakların yüzde 80'inden fazlasının dolu olduğunu açıkladı.
Belçika’da koronavirüse bağlı can kaybı 20 bine ulaştı. Bu kişilerin yarısı huzurevlerinde yaşayan kişilerdi. Belçika, bir milyon kişide bin 725 kişinin virüs sebebiyle hayatını kaybetmesi ile bir milyon kişi başına düşen ölüm sayısı bakımından dünya genelinde salgından en çok etkilenen ülkesi oldu.
Birleşik Krallık’ta 7 aşılama merkezi açılırken, hükümet, bir yıl içerisinde 3. olan yeni kapanma tedbirlerini kaldırmaya başlamak için Şubat ayı ortalarına kadar 15 milyon kişiyi aşılamayı planlıyor.
10 milyondan fazla vaka ile ABD’nin ardından salgından en kötü etkilenen ikinci ülke olan Hindistan, cumartesi günü aşılama kampanyası başlatma kararı almıştı. Kampanya kapsamında Temmuz ayına kadar 1,3 milyarlık nüfusun 300 milyonunun aşılanması hedefliyor. Güvenlik kısıtlamaları, istikrarsız altyapı ve halkın şüpheciliğinin gölgesi altında bu geniş çaplı görev daha da karmaşık bir hal alıyor.
Rusya dün, koronavirüse karşı geliştirdiği “Sputnik-V” aşısının dünya genelinde 1,5 milyon kişiye yapıldığını ve Kremlin aşıyı jeopolitik gücü artıracak bir araç haline getirdiğini duyurdu.
Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Dernekleri Federasyonu (IFRC) dün, kurallara sıkı sıkıya bağlı kalmaya devam edilmesi gerektiğini belirtti. IFRC Başkanı Francesco Rocca “aşıların tek başına bu savaşı sona erdirmek için yeterli olmayacağını” vurguladı. IFRC Sağlık Direktörü Dr. Emanuele Capobianco yaptığı bir açıklamada “Birbirimizin sağlığını korumak kendi elimizde” dedi ve aşıların uygulanmasına bağlı olarak oluşabilecek yanıltıcı bir güvenlik duygusuna yönelik uyarıda bulundu.
Yavaşlığı eleştirilen aşılama kampanyalarının hızlandırılması beklenirken, Fransa ve İsviçre’de olduğu gibi, hükümetler ekonominin daha da yavaşlaması riskine rağmen insanlar arasında teması azaltmak için önlemleri sıkılaştırıyor.
Fransa’da geçen hafta sonu 15 ilde saat 5’te başlayan uygulanan sokağa çıkma yasağı, 8 yeni ilde daha saat 5’te başlayacak şekilde uzatıldı. Söz konusu kısıtlamalar gıda sektöründe hoşnutsuzluk yarattı. 100 ilden oluşan Fransa’nın diğer illerinde sokağa çıkma yasağı saat 7’de başlıyor.
Rusya'da sağlık yetkilileri, İngiltere'den dönen bir kişinin, mutasyona uğramış koronavirüsün yeni türü ile enfekte olduğunun tespit edilmesi ile ülkede yeni tür ile enfekte olan ilk vakanın kaydedildiğini duyurdu. Aynı şekilde Meksika’da da, Tamaulipas eyaleti hükümeti, Mexico City'den uçakla gelen bir yolcunun yeni tür virüs ile enfekte olduğunun tespit edildiğini duyurdu.
Kanada’nın Fransız özerk bölgesi Quebec’te, cumartesi akşamı gece sokağa çıkma yasağı yürürlüğe girdi. Bu yasak, bir asır önce patlak veren İspanyol gribi salgınından bu yana Kanada'da il düzeyinde uygulanan, daha önce görülmemiş bir önlem oldu.
Diğer yandan, Avustralya'nın en büyük şehri üçüncü şehri olan Brisbane'de geniş çaplı bir test kampanyasının yürütülmesinin ardından çevreleme önlemleri kaldırıldı. İsveç'te salgının yayılma hızının artması, ülkeyi şu ana kadar herhangi bir yerden daha az katı şekilde yürüttüğü politikayı değiştirmeye zorladı. Ülkede pazar gününden bu yana, belirli bölgelerdeki mağazaların ve restoranların kapatılması da dahil olmak üzere sıkı önlemler alındı.
Ortadoğu'da, İsrailliler haftaya, Aralık ayında yürürlüğe giren üçüncü ulusal tecrit uygulamasını sıkılaştırmak için getirilen yeni kısıtlamalar ile başladı.



Coldplay skandalındaki kadın, dudak uçuklatan ücretle tavsiye veriyor

Kristin Cabot ve patronu Andy Byron, Coldplay konserinde sarmaş dolaş halde yakalanmıştı (@calebu2/TMX)
Kristin Cabot ve patronu Andy Byron, Coldplay konserinde sarmaş dolaş halde yakalanmıştı (@calebu2/TMX)
TT

Coldplay skandalındaki kadın, dudak uçuklatan ücretle tavsiye veriyor

Kristin Cabot ve patronu Andy Byron, Coldplay konserinde sarmaş dolaş halde yakalanmıştı (@calebu2/TMX)
Kristin Cabot ve patronu Andy Byron, Coldplay konserinde sarmaş dolaş halde yakalanmıştı (@calebu2/TMX)

Owen Scott ABD Muhabiri 

Coldplay konseri sırasında öpücük kamerasına yakalanarak kötü bir ün kazanan insan kaynakları yöneticisi, "hikayesini geri kazanma" konuşmasının biletleri için 875 dolar talep ediyor.

53 yaşındaki Kristin Cabot, evli patronu Andy Byron'la sarmaş dolaş görüntülerinin stadyum ekranlarında canlı yayımlanması üzerine aniden eğildikten sonra Nisan 2025'te internet mimine dönüşmüştü.

Artık viral olan videoda Coldplay'in solisti Chris Martin stadyum hoparlörlerinden "Ya gizli ilişki yaşıyorlar ya da çok utangaçlar" demişti.

Olayın ardından Cabot ve Byron dünya çapında manşetlere taşınmış, birçok kişi ilişkileri hakkında spekülasyonlar yürütmüştü.

Artık Cabot, "hikayesini" nasıl geri kazandığını anlatan konuşmalar yapıyor ancak onun söylediklerini dinlemek isteyen katılımcıların 875 dolar gibi dudak uçuklatan bir ücret ödemesi gerekiyor.

Etkinliğin açıklamasında, "Medyanın olumsuz merceği altındaki kadınların uzun süredir maruz kaldığı toplumsal ayıplamanın şiddetini Cabot ilk elden deneyimledi; aynı durumdaki erkekler genellikle bundan paçayı sıyırıyor gibi görünüyor" ifadeleri yer alıyor.

Cabot, Byron'la birlikte Jumbotron'da yakalandığında eşinden ayrılmıştı ancak patronu evliydi.

İki çocuk annesi Cabot skandalın ardından verdiği bir dizi röportajda, bu mim yüzünden "iş bulamadığını" söylemişti.

New York Times'a verdiği röportajda skandaldan "birkaç High Noons"u (alkollü içki markası -çn.) sorumlu tutan Cabot, daha sonra Britanya gazetesi The Times'a kendisini "kızıl harfle" (Scarlet Letter; zina yaptığı için boynuna kızıl bir "A" harfi asılarak toplumdan uzaklaştırılan bir kadını konu alan Nathaniel Hawthorne romanı -çn.) damgalanmış gibi hissettiğini açıklamıştı.

PRWeek'in 2026 Kriz İletişimi Konferansı’nda yapacağı konuşmasının ana konusu, bu mecazi "kızıl harfi" nasıl üstünden attığını açıklamak olacak gibi görünüyor.

Cabot'ın internette yükselen eleştirilere karşı koymak için hizmetlerinden yararlandığı halkla ilişkiler uzmanı Dini von Mueffling, kendisine sahnede eşlik edecek.
 

Görsel kaldırıldı.Öpücük kamerası videosunun ardından işe aldığı halkla ilişkiler uzmanı Dini von Mueffling, Cabot'a sahnede eşlik edecek (PRWeek)


Etkinliğin açıklaması şöyle devam ediyor:

Bu oturumda Astronomer'ın eski insan kaynakları direktörü Cabot ve onun halkla ilişkiler temsilcisi, sektörün efsane ismi Dini von Mueffling, Cabot'ın kendi hikayesini kontrol altına alıp yeniden yazmasını sağlayan (hem kısa hem de uzun vadeli) stratejileri paylaşacak.

16 Nisan'da Washington D.C.'de düzenlenecek konferansta başka şirketler ve hayır kurumları da etkinlikte konuşma yapma hazırlıklarını sürdürüyor.

Bu oluşumlardan biri, LGBTQ+ bireylerin intiharını önlemeye odaklanan, kâr amacı gütmeyen Trevor Project.

ABD'nin başkentinin göz alıcı halkla ilişkiler etkinliğine katılan bir diğer şirket Blackbird.AI ise yapay zekanın krizleri büyütme tehlikesi üzerine bir konuşma yapacak.

Independent Türkçe, independent.co.uk/arts-entertainment


Okyanus tabanının altında tatlı su kaynağı olduğu doğrulandı

Çökelti örneklerinin alındığı yerler (Avrupa Okyanus Sondaj Araştırmaları Konsorsiyumu)
Çökelti örneklerinin alındığı yerler (Avrupa Okyanus Sondaj Araştırmaları Konsorsiyumu)
TT

Okyanus tabanının altında tatlı su kaynağı olduğu doğrulandı

Çökelti örneklerinin alındığı yerler (Avrupa Okyanus Sondaj Araştırmaları Konsorsiyumu)
Çökelti örneklerinin alındığı yerler (Avrupa Okyanus Sondaj Araştırmaları Konsorsiyumu)

Uluslararası bir keşif gezisi, okyanus tabanının altındaki gizli tatlı su rezervlerini ilk kez kapsamlı bir şekilde belgeleyerek, çok az anlaşılan bir sisteme dair yeni bilgiler sundu.

Su, gezegenimizin yüzeyinin yaklaşık yüzde 70'ini oluştursa da aynı zamanda yeraltı su kaynaklarında da depolanıyor.

Birçok kıyı topluluğu, tatlı su ihtiyaçları için bu su kaynaklarına bağımlı.

Yeraltındaki su kaynaklarının, deniz tabanının altında tatlı, hafif tuzlu su bölgelerine doğru açık denize gittiği biliniyordu ancak bunlar şimdiye kadar neredeyse hiç keşfedilmemişti.

Uluslararası Okyanus Keşif Programı 501 Seferi, deniz tabanının yaklaşık 200 metre altındaki bir bölgede tatlılaşmış suyu belgeledi ve örnekledi. New England kıyılarının açıklarında okyanus tabanının altından alınan çökelti örnekleri, ilk kez açık deniz tatlı su sistemlerinin varlığını doğruladı.

Araştırmacılar, bulguların dünyanın dört bir yanındaki benzer gizli su kaynaklarına daha fazla ışık tutabileceğini söyledi.

Devam eden çalışmalarda, bilim insanları, su kaynaklarını yerinde tutan ve su geçirmez tabakalar diye bilinen kumlu katmanlar da dahil olmak üzere, tortularda depolanan suyu örneklemeyi umuyorlar.

grthy
Uluslararası Okyanus Keşif Programı 501 Seferi, New England kıyılarının açıklarında okyanus tabanının altından tortu örnekleri aldı (Avrupa Okyanus Sondaj Araştırmaları Konsorsiyumu)

Colorado Maden Okulu'ndan jeolog Brandon Dugan, "Tatlılaşmış suyun hem denizel hem karasal tortularda, birden fazla tortu türünde bulunduğunu görmek bizi heyecanlandırdı" dedi.

Bu kadar farklı malzemelerdeki tatlı su, suyun hangi koşullarda buraya yerleştiğini anlamamıza yardımcı olacak.

Araştırmacılar, birçok kıyı bölgesinin tatlı su kaynakları için yeraltı suyuna bağımlı olması nedeniyle, bulguların toplum için büyük önem taşıdığını söylüyor.

ABD'nin kuzeydoğu kıyıları, açık deniz tatlı su rezervlerine sahip olduğu düşünülen en çok incelenen alanlardan biri. Tahminler, New Jersey ve Maine arasındaki Atlantik kıta kenarı boyunca yaklaşık 1300 kilometreküp depolanmış tatlı su olabileceğini gösteriyor.

ds67ı
Bilim insanları, tortu örneklerini renk ve yapı bakımından tanımlamak için Toprak Renk Şeması'nı kullanıyor (Avrupa Okyanus Sondaj Araştırmaları Konsorsiyumu)

Bunu daha iyi anlamak için, araştırmacılar New York'un her yıl 1,5 kilometreküp tatlı su, yani yaklaşık 1,5 trilyon litre kullandığını söylüyor.

Leicester Üniversitesi'nden sedimentolog Sarah Davies, "501 Seferi, başından beri yenilikçi oldu; okyanus sondaj topluluğu genelinde yeni araçlar, yeni yöntemler ve yeni işbirlikleri getirdi" dedi.

13 ülkeden yaklaşık 40 araştırmacının devam eden çalışmaları, besin maddelerinin dünyanın kıta sahanlığı tortularında nasıl döngüye girdiğini ve bu süreçlerin okyanus ekosistemlerini nasıl şekillendirdiğini ortaya çıkarabilir.

Dr. Davies, "Karadaki çalışmalar bu ivmeyi sürdürüyor ve örnekler şimdiden heyecan verici bir hikaye ortaya koyuyor" dedi.

Independent Türkçe


NASA, Jüpiter'in gerçek boyutunu ortaya çıkardı: "Ders kitaplarının güncellenmesi gerekecek"

Jüpiter, Güneş Sistemi'ndeki diğer tüm gezegenleri içine alabilecek kadar büyük (ESA)
Jüpiter, Güneş Sistemi'ndeki diğer tüm gezegenleri içine alabilecek kadar büyük (ESA)
TT

NASA, Jüpiter'in gerçek boyutunu ortaya çıkardı: "Ders kitaplarının güncellenmesi gerekecek"

Jüpiter, Güneş Sistemi'ndeki diğer tüm gezegenleri içine alabilecek kadar büyük (ESA)
Jüpiter, Güneş Sistemi'ndeki diğer tüm gezegenleri içine alabilecek kadar büyük (ESA)

NASA'nın Juno uzay aracı, Güneş Sistemi'nin en büyük gezegeni Jüpiter'in sanılandan biraz daha küçük ve basık olduğunu tespit etti.

Bir gaz devi olan Jüpiter büyük ölçüde hidrojen ve helyumdan oluşuyor. 

Daha önce NASA'nın Pioneer ve Voyager görevlerinden elde edilen veriler, devasa gezegenin ekvatordaki çapının 142 bin 984 kilometre, bir kutbundan ötekine olan uzunluğunun da 133 bin 708 kilometre olduğunu gösteriyordu.

Ancak İsrail'deki Weizmann Bilim Enstitüsü'nden araştırmacılar bu ölçümlerin tam isabetli olmadığını belirledi.

NASA'nın aracı Juno, 2016'dan beri Jüpiter'in yörüngesinde. Görev süresi 2021'de uzatılınca rotası değiştirilen Juno, Dünya'dan bakıldığında Jüpiter'in arkasından geçişler yapmaya başladı.

Bu sayede gezegenin büyüklüğünü daha net bir şekilde hesaplamak mümkün oldu. Aracın, Jüpiter'in arkasından Dünya'ya gönderdiği radyo sinyallerinin Jüpiter'in arkasından geçerken bükülmesi ya da zayıflaması, gezegenin boyutunu ölçmeye yarıyor.

Juno'nun ham verilerini işlemek için gereken teknikleri geliştiren Maria Smirnova "Radyo sinyallerinin, Jüpiter'in atmosferinden geçerken nasıl büküldüğünü izledik. Böylece bu bilgileri Jüpiter'in sıcaklık ve yoğunluğuna ilişkin ayrıntılı haritalara dönüştürdük ve dev gezegenin şekli ve boyutuna ilişkin şimdiye kadarki en net resmi elde ettik" diye açıklıyor.

Bulguları hakemli dergi Nature Astronomy'de 2 Şubat Pazartesi yayımlanan çalışmaya göre Jüpiter'in ekvatordaki çapı sanılandan 8 kilometre, kutupları arasındaki uzunluk da 24 kilometre daha küçük.

Çalışmanın yazarlarından Yohai Kaspi "Ders kitaplarının güncellenmesi gerekecek" diyor. 

Jüpiter'in boyutu elbette değişmedi; değişen, onu ölçme yöntemimiz.

Devasa bir gezegen için birkaç kilometrelik bir farkın önem taşımayacağı düşünülebilir ancak bilim insanları durumun böyle olmadığını söylüyor.

Araştırmayı yöneten Eli Galanti, "Bu birkaç kilometre çok önemli" diyor. 

Yarıçaptaki küçük değişimle, Jüpiter'in iç yapısını gösteren modellerimiz hem kütleçekim verileriyle hem de atmosferik ölçümlerle çok daha iyi uyum sağladı.

Jüpiter, gaz devi gezegenleri anlamada bir standart sunduğu için bu veriler Güneş Sistemi'nin ötesindeki gaz devleri hakkında daha iyi bir fikir sahibi olmaya katkı sağlıyor.

Independent Türkçe, Reuters, Space.com, NatureAstronomy