Irak’ta halk hareketleri seçimlere katılma hazırlıklarını hızlandırdı

BM, UNAMI’ye yeni bir siyasi işler ve seçimlerden sorumlu direktör yardımcısı atadı

Geçtiğimiz hafta Nasıriye’de halk hareketine katılan aktivistler ile güvenlik güçleri arasında yaşanan çatışmalardan bir kare (AFP)

Irak’ta ‘Ekim Ayaklanması’ olarak adlandırılan protesto hareketine katılan birçok grup, kuruluş konferansları aracılığıyla önümüzdeki Haziran ayında yapılması planlanan erken genel seçimlere katılma niyetlerini açıklamaya devam ediyorlar. Aktivistlere göre halk hareketinden en az 10 grup çıkması bekleniyor. Son iki gün içinde iki grup, aktif olarak seçimlere katılma niyetinde olduklarını açıkladılar. Önümüzdeki günlerde de benzer duyuruların yapılması bekleniyor.
Aktivistlerden biri olan eczacı Alaa er-Rikabi, geçtiğimiz cuma günü yaklaşan seçimlere itiraz etmek için ‘İmdad’ adını alan bir siyasi hareket oluşturduklarını duyurdu. 2019 yılında Adil Abdulmehdi hükümeti döneminde gerçekleşen ‘Nasıriye katliamı’ sonrasında yaralıları tedavi etmek ve durumu yatıştırmakla uğraşan eylemcilerden biri olan Rikabi, İmdad Hareketi’nin duyurusu sırasında yaptığı konuşmada, “Yeni oluşum, mevcut rejimin yolsuzluğuna karşı koymaya çalışacak” dedi.
Yeni hareketin kuruluş ilanı törenine Musenna, Babil ve Divaniye gibi çeşitli illerden aktivistler de katıldı. Rikabi törenin, ‘Nasıriye'de aktivistlerin sürekli saldırılarına maruz kaldığı siyasi milis grupların saldırıları ihtimalini önlemek’ amacıyla komşu il Musenna’da düzenlendiğine dikkati çekti. Bu arada söz konusu milis grupların saldırıları devam ediyor. Son olarak geçtiğimiz cuma günü aktivist Abdulvehhab el-Hamdani'nin evine el bombalı saldırı düzenlendi. Evde maddi hasar meydana geldi.
İmdad Hareketi ile birlikte ‘Hirak 25 Tişrin’ (25 Ekim Hareketi) grubu, siyasi eyleme geçme ve seçimlere katılma hazırlıklarıyla ilgili konferansı aracılığıyla kuruluşunu duyurdu. Grup, ekonomiye odaklanmanın ve İran'ın Irak'taki nüfuzuna karşı mücadele etmenin önemini vurguladı.
Grubun kurucu üyelerinden ve önde gelen isimlerinden aktivist Talal Hariri, Twitter hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, “Birçok engel ve sıkıntının eşlik ettiği uzun bir yolculuğun ardından zaman engelini aştık ve korkuyu geride bıraktık. Din ve devlet işlerinin bir birinden ayrılması, İran'ın istikrarsızlaştırıcı politikalarına karşı mücadele edilmesi ve Irak'ın çıkarlarını önceleyen ilk stratejik proje olarak Hirak 25 Tişrin’in kuruluşunu ilan ettik” yazdı.
Hareketin adının 25 Tişrin (Ekim) olmasının devrimin adının korunmasını amaçladığını ve siyasal İslamcıların bu adı almalarına fırsat vermediğini düşünen Hariri, “Katılım ise tüm hareketleri ve isimleri bir araya getiren bir seçim ittifakı adına gerçekleşecek. Herkesle mükemmel ilişkilerimiz var ve uzlaşıyla ilerleyeceğiz. Yakında katılımla ilgili duyuru yapacağız” dedi. Ancak Hariri hareketin kuruluşunu duyurduktan sonra, ‘devrimi siyasetten tamamen ayırmak’ amacıyla hareketin adını protestocuların isteği üzerine değiştirmek isteğini açıkladı.
İki hareketin de kuruluşlarını duyurmalarının ardından, protesto hareketinden çıkan veya ona yakın olan yeni hareketlerin da bu hafta açıklanması bekleniyor. Bunların başında ise Nasıriyeli aktivist Hüseyin el-Garabi liderliğindeki ‘el-Beytu’l-Vatani’ geliyor. Toplantıyı takip edenlerin aktardığı bilgilere göre grupta Ekim Ayaklanması’na katılan çeşitli illerden aktivistler yer alıyor. Bununla birlikte Bağdat merkezli ‘Nazel Aked Hakei’ grubunun, seçimlere katılma hazırlıkları için bu hafta siyasi parti olarak yola devam edeceğini açıklaması bekleniyor.
Öte yandan Ekim Ayaklanması grupları, yeni eğilimlerin destekçileri ile karşıtları arasında bölünmüş durumda. Destekçiler, bu son eğilimleri, protesto hareketini iktidardaki partilerle mücadele için siyasi bir çerçeveye oturtmak için gerekli bir adım olarak görüyorlar. Muhalifler ise bu eğilimlerin, mevcut partiler ve iktidardaki güçler gibi ‘Ekim Ayaklanması’ adına siyasi ve mali kazanca dönüşmesinden çekiniyorlar.
Diğer bir gelişmede Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, BM Irak'a Yardım Misyonu (UNAMI) Direktör Yardımcılığı’na İzlandalı isim Ingeborg Solrun Gisladottir’i atadı. Gisladottir aynı zamanda Irak’taki siyasi işler ve seçimler için özel temsilci görevini de üstlecek. BM tarafından konuyla ilgili yapılan açıklamada, “Gisladottir, görev süresi Şubat 2021'in sonunda sona erecek olan Birleşik Krallık'tan Alice Walpole'un yerini alacak. Bu görevi zengin bir diplomatik ve siyasi deneyimle üstlenecek olan Gisladottir daha önce Avrupa ve Orta Asya'daki BM Kadınlarının bölge direktörlüğünün yanı sıra Türkiye ve Afganistan'da BM temsilcisi olarak görev yaptı. Ayrıca 2007 yılından 2009 yılına kadar İzlanda Dışişleri Bakanlığı, yedi yıl boyunca da milletvekilliği yaptı.
Bir başka gelişmede ise Irak Başbakanı Mustafa el-Kazimi'nin Seçimlerden Sorumlu Danışmanı Abdulhüseyin el-Hindavi, BM’nin yeni aramasıyla ilgili değerlendirmesinde, Irak’ın BM Güvenlik Konseyi’nden (BMGK) ve BM’den yaklaşan genel seçimlerin denetlenmesi konusunda yardım alma niyetinde olduğuna dair yerel kaynaklarda yer alan haberlere rağmen, “Irak, erken genel seçimlerle ilgili olarak BM’den yeni bir yetkili atanmasını talep etmedi” dedi.
Hindavi açıklamasında, “BM’nin halihazırda Irak'ta 2004 yılından bu yana tüm seçim süreçlerinde ve hatta Irak anayasası referandumunda izleme ve yardım çalışmalarına katılan bir seçim ekibi var. UNAMI Direktörü Jeanine Hennis-Plasschaert’in,  biri siyasi işler ve seçimler, ikincisi ekonomik işler için olmak üzere iki yardımcısı var. Yeni atama yalnızca UNAMI Direktörü’nün siyasi işler ve seçimlerden sorumlu yardımcısının yerine yapılmıştır” ifadelerini kullandı.