İran, İsrail bombardımanından sonra Irak-Suriye sınırı yakınında dikkat çeken hamlelerde bulundu

Suriye’nin doğusundaki Haseke kentinin Amude beldesinde düzenlenen Bisiklet yarışmasına katılan bir genç Kürt kız (AFP)

Suriye İnsan Hakları Gözlemevi (SOHR) ve yerel kaynakların aktardığına göre, İsrail’in yeni bir saldırı düzenlemesinden endişe eden İranlı milisler ve desteklediği gruplar, Suriye’nin doğusundaki birçok bölgede kullandığı askeri üs ve mevzilerdeki bayrak ve flamaları indirerek yerine Suriye rejim bayraklarını astı.
Deyrizor’un doğu kırsalında bulunan Elbu Kemal ve El Meyadin kentlerindeki kaynaklar, İsrail’in Suriye’nin doğusuna düzenlediği en şiddetli hava saldırılarının ardından İran Devrim Muhafızları’nın bölgeye yeniden konuşlanma çabaları kapsamında aralarında roketlerin de bulunduğu ağır silah ve mühimmat yüklü tırları bölgeye sevk ettiğini ve sevkiyat sürecinde kamufle olmak için silah taşıyan tırlarda Suriye plakası kullandığını bildirdi.
Konu hakkında bilgi sahibi olan kaynaklar, İranlı güçler ve desteklediği milis grupların, Irak sınırı yakınındaki Suriye topraklarında bulunduğu mevzileri değiştirdiğini belirterek, İranlıların ve müttefiklerinin bu bölgede ‘şüpheli’ hamlelerde bulunduğunu kaydetti. Kaynaklar, İranlıların ve müttefiklerinin, Çarşamba günü Deyrizor kenti ve kırsalındaki mevzilerine yönelik şiddetli hava saldırılarının ardından askeri mühimmat sevkiyatı gerçekleştirdiğini ve bölgede daha fazla konuşlandığını aktardı. Bu kaynaklar, Deyrizor şehir merkezindeki El Huveyka Mahallesi’nden tırlarla taşınan silah kargosunun yoğun güvenlik önlemleri altında bölgede eskiden ‘Keramiş Parkı’ olarak da bilinen İranlılara ait ‘Dostlar’ isimli eğlence merkezine transfer edildiğini belirtti.
El Meyadin kentindeki Ebu’l Fadl el-Abbas milisleri de benzer tedbirler aldı. İran destekli milisler, cumayı cumartesiye bağlayan gece ağır silah ve mühimmat taşıyan ve üstlerini çadırla kapattıkları araçları bilinmeyen bir yere sevk etti. Milisler, araçların savaş uçaklarının görüş alanına girmesini engellemek amacıyla araçların etrafını toprak ve çamurla kapladı.
Yerel haber sayfaları ve internet siteleri, İranlı milisler ve rejim güçlerinin bazı aileleri getirerek Deyrizor’da bulunan ve Fırat Nehri’nin kıyısındaki Huveyce Sakr Parkı’nın yanındaki bölgeye yerleştirdiğini bildirdi. Haber sayfalarına göre, Deyrizor Valisi Fadıl Neccar, cuma günü toplu taşıma araçlarını, ailelerin şehrin içinden Huveyce Sakr Parkı’na taşınması için İranlı grupların hizmetine sunulması yönünde talimat yayınladı.
Cusur (Köprüler) Araştırmalar Merkezi’ne göre, İran Devrim Muhafızları Suriye genelindeki 10 ilde 125 mevziye konuşlanmış durumda. Bu illerin en başında İran’a ait 37 askeri noktanın bulunduğu ülkenin güneyinde Dera geliyor. İkinci sırada 22 İran mevzisinin yer aldığı başkent Şam ve kırsalı, üçüncü sırada 15 askeri üsle kuzeydeki Halep, dördüncü sırada 13 üssün bulunduğu Deyrizor geliyor. İran’ın en büyük üsleri ise El Meyadin ve Elbu Kemal kentlerinde yer alıyor.
2011’in ilkbaharında rejim karşıtı protestoların patlak vermesinin ardından İran, Rusya’dan sonra Suriye rejiminin en büyük askeri destekçilerinden biri kabul ediliyor. Yerel aktivistler, Gözlemevi ve Cusur Merkezi’nin aktardığı bilgilere göre, Suriye’deki İranlı savaşçıların çoğu İran Devrim Muhafızları’nda görev yapıyor ve Şam’ın güneyi, Halep’in güney kırsalı, Humus’un doğu kırsalı ve Deyrizor’un doğu kırsalında konuşlanıyor. Elbu Kemal yakınlarındaki İmam Ali Üssü, İran’ın Suriye’deki askeri üslerinin en büyüğü. Irak’a açılan El Kaim Sınır Kapısı’nın yakınlarında bulunan bu üs, bir yandan İran’ın askeri faaliyetlerini yönetirken diğer yandan İran’ın yanlısı milis gruplara destek veriyor.
Öte yandan, dün Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) topraklarından gelen ve Simelka Sınır Kapısı üzerinden Suriye’ye giriş yapan ABD ordusu ve uluslararası koalisyon güçlerine ait bir askeri konvoy, Deyrizor’un doğu kırsalındaki El Ömer petrol sahasına ve sınırdaki Bağuz beldesinde uluslararası koalisyona ait üsse ulaştı. Konvoy, 50 askeri araç, askeri ve lojistik malzeme yüklü tırlardan oluşuyordu. Geçen hafta da büyük nakliye araçlarından oluşan benzer bir konvoy, Fırat Nehri’nin kuzeyinin kıyısında askeri varlığını artırmak isteyen uluslararası koalisyon güçlerinin Deyrizor’daki üslerine ulaşmıştı. Zira nehrin kuzey kıyısının karşısında İran Devrim Muhafızlarının yanı sıra Iraklı ve Lübnanlı müttefik gruplar konuşlanmış durumda.
Bu bölge, İsrail’in İranlı güçlere yönelik saldırılarını artırdığı bir dönemde, Tahran, Moskova ve Washington arasında hummalı bir rekabete ve bölgesel ve uluslararası gerilime sahne oluyor.