Berlin, Navalny dosyasını Moskova'ya devretti

Alexei Navalny, 2018'de Moskova'da Putin karşıtı bir gösteri sırasında (AFP)

Rusya'nın en önde gelen muhaliflerinden Alexei Navalny'nin bugün Rusya'ya dönmesi bekleniyor. Almanya, Navalny'nin zehirlenmesiyle ilgili iddialar üzerine açılan yasal dosyayı Moskova'ya devretti. Navalny'nin dönüşü üzerine Kremlin büyük bir ikilemle karşı karşıya; ya ülkeye geldiği gibi tutuklanacak ya da serbest bırakılacak. Alman hükümetinden bir kaynağın Cumartesi günü, Fransız basınına bildirdiğine göre Almanya Adalet Bakanlığı Sözcüsü, Alman yetkili makamının Alexei Navalny'ye yapılan saldırı ile ilgili olarak Rusya Savcılığının dört karşılıklı adli yardım talebine yanıt verdiğini açıkladı.
Alman Adalet Bakanlığı Sözcüsü tarafından yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi: “Kan ve doku örnekleri ile giysi parçaları gibi suç soruşturması başlatmak için gerekli tüm bilgiler artık Rusya'nın elinde. Alman hükümeti, Rus yetkililerin artık Navalny'nin karşı karşıya kaldığı suça ışık tutmak için gerekli tüm adımları atacağını varsayıyor.”
Alexei Navalny'nin Almanya'da aylar süren tedavisinin ardından Rusya'ya geri dönme niyetini açıklaması, onun güvenliği ve özgürlüğünden korkan taraftarlarının yanı sıra muhalifleri için de bir endişe kaynağı yarattı. Navalny'nin dönüşü üzerine Kremlin büyük bir ikilemle karşı karşıya; ya ülkeye geldiği gibi tutuklanacak ya da serbest bırakılacak.
Uzmanlara göre, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ehven-i şerri tercih etmeli.  Alexei Navalny'nin serbest bırakılması Putin’i zayıf gösterebilirken, hapis cezasına çarptırılması ise dünyanın dikkatinin meseleye odaklanmasına sebebiyet verebilir.
Siyasi analist Tatiana Stanovaya AFP'ye verdiği demeçte şunları söyledi: "Burada iyi bir seçenek yok, ancak yine de bir karar verilmesi gerekiyor."
Üç Avrupa laboratuvarı 44 yaşındaki Alexei Navalny'nin Sibirya’da yürüttüğü bir seçim çalışması sırasında Sovyet yapımı Noviçok saldırısı ile zehirlendiği sonucuna vardı. Bu sonuç, Moskova'nın reddetmesine rağmen Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü tarafından doğrulandı. Rusya, Navalny’nin saldırıya uğraması ile ilgili iddialar hakkında bir soruşturma açmayı reddederken, Rus muhalif hakkında kişisel amaçlar için 356 milyon ruble (3,9 milyon euro) bağış yapmak suçlamasıyla yeni bir soruşturma başlattı.
Navalny görevi kötüye kullanmak ve yolsuzluk suçlamalarına karışmak suçları sebebiyle 2014 yılında hapis cezasına çarptırılmış ve cezası ertelenmişti. Uluslararası Kriminal Polis Teşkilatı (Interpol) Perşembe günü yaptığı açıklamada Alexei Navalny'nin ertelenen hapis cezasının şartlarını ihlal ettiği gerekçesiyle Rusya’ya ayak basmasının ardından tutuklanacağını açıkladı.
Siyasi analist Anton Ureich, Rus yetkililerin Navalny'nin geri dönmesini gerçekten istemediklerini ve şimdi panik halinde olduklarını ileri sürüyor.
Navalny defalarca yargılandı ve kısa süreli hapis cezalarına çarptırıldı. Alexei Navalny bir yolsuzlukla mücadele aktivisti ve ilgiyle takip edilen birçok miting düzenledi. Ancak yanlış seçim stratejisi yerel seçimlerde pek çok utanç verici güç kaybına neden oldu.
Stanovaya, “Tutuklamaktan kaçınmak için, Rus yetkililer ona "yabancı ajan" gibi bir yaftada bulunarak siyasi faaliyetini azaltacak yöntemlere başvurabilir. "Yabancı ajan" ifadesi bireylerin veya kuruluşların diğer ülkelerden bağış almasını engelleyen bir yasadan türetilmiş bir terimdir. Kremlin, sonbaharda yapılması planlanan yasama seçimleri sebebiyle daha acil bir yol seçebilir.”
Stanovaya, “Kremlin bu oyundan bıktı. Navalny ile yüzleşme çok uzun zamandır devam ediyor.”
Navalny, aleyhindeki kovuşturmalar nedeniyle seçimlerde aday olma hakkına sahip değil ve ana akım medyadan dışlanmış durumda. Bu nedenle, popülaritesi Moskova'da ve bazı büyük şehirlerde yoğunlaşmıştır. Öte yandan Navalny’nin bazı müttefiklerinin seçimlere katılmaları engelleniyor.
Destekçileri, zehirlenmesinden bu yana Navalny'nin davasına uluslararası kamuoyunun ilgi göstermesini ve yetkililerin onu tutuklamasını veya hapse atmasını engellemesini umuyor. Navalny'nin destekçileri Pazar günü Rusları Moskova'daki Vnukovo Havalimanı'na Navalny'yi karşılamak üzere toplanmaya çağırdı. Facebook'ta bu amaçla kurulan bir etkinliğe yaklaşık iki bin kişi katıldı.
Siyasi analist Sergey Medvedev'e göre, Navalny'nin Rusya'ya dönüşü ne olursa olsun güçlü bir adım. Sergey Medvedev Facebbok’tan yaptığı paylaşımda şu ifadelere yer verdi: “Bu, şimdiye kadar felç olmuş ve hatta var olmayan Rus siyasi yaşamının yeniden başlangıcını teşkil ediyor.”